1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren Polonya’da çalışma süresi hesaplama yöntemlerinde yapılacak değişiklikler, birçok çalışan için izin, ek ödemeler ve fesih süreleri açısından önemli sonuçlar doğuracak. Özellikle daha önce sözleşmeli çalışan veya kendi işini yapanların, yıllık izin haklarının 20 gün mü yoksa 26 gün mü olacağı sorusu gündemde. Yeni düzenleme, daha önce sözleşmeli veya serbest meslek sahibi olanların da çalışma sürelerine dair belgeleriyle birlikte bu haklardan yararlanabilmesini sağlayacak.
Yıllık İzin Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çalışanlar arasında en çok merak edilen konulardan biri, daha önce sözleşmeli çalışan veya kendi işini yapan bir kişinin, kadrolu işe başladığında kaç gün izin hakkına sahip olacağıdır. Temel prensip değişmemektedir.
10 Yıllık Süreçte Neler Değişiyor?
Değişikliklerle birlikte, bu 10 yıllık sürece sadece kadrolu çalışmalar değil, aynı zamanda belgelenmiş serbest meslek faaliyetleri ve sözleşmeli işler (ödeme yapılmış olması şartıyla) de dahil edilecek. Örneğin, 6 yıl sözleşmeli çalışması ve 5 yıl serbest meslek faaliyeti olan bir kişi, 2026 yılında ilk kadrolu işine başladığında, başlangıçta 26 gün izin hakkına sahip olabilir. Ancak, ilk yıl izin hakkı, çalıştığı her ay için 1/12 oranında kademeli olarak hesaplanacak ve tam 26 gün izin hakkı, ikinci yıldan itibaren geçerli olacaktır.
Yıl İçinde İzin Hakkında Güncelleme ve Düzeltmeler
Önemli bir değişiklik, bir çalışanın yıl içinde daha yüksek bir kıdeme sahip olma hakkı kazanması durumunda ortaya çıkmaktadır. Eğer çalışan, daha düşük bir izin hakkıyla izin kullandıysa ve daha sonra 26 gün izin hakkına sahip olduğu anlaşılırsa, aradaki fark “tamamlayıcı izin” olarak kendisine verilecektir.
Sözleşmeli Çalışma, Kadrolu Çalışma Statüsüne Geçiyor mu?
Çalışma süresinin genişletilmesine rağmen, sözleşmeli çalışma kadrolu çalışma statüsüne dönüşmez. Sözleşmeli çalışma, kadrolu çalışmanın sağladığı çalışan haklarını vermeye devam etmez. Tek değişiklik, sözleşmeli çalışmanın kıdem hesaplamasında dikkate alınabilmesidir.
Hangi Sözleşmeler Kapsama Dahil?
Sadece ödeme yapılmış veya yasal düzenlemelerle belgelendirilebilen sözleşmeler dikkate alınacaktır. “Eser sözleşmesi” bu sistemin dışında kalmaya devam etmektedir.
Kıdem Ekleri ve Ödüller: Her Şey İşverene Bağlı
Yeni düzenlemeler, bir çalışanın kıdem ekine veya hizmet ödülüne hak kazanma anını hızlandırabilir, ancak bu hakları otomatik olarak garanti etmez. Uygulamada, işverenin geçerli olan kuralları hala kritik öneme sahiptir. Bu kurallar, eklerin ne zaman ve hangi koşullarda ödeneceğini belirler.
Fesih Süresi: Sınırlı Bir Değişiklik
Yasa koyucu bu konuda net bir sınır belirlemiştir. Yeni kurallar, tüm çalışanlar için fesih sürelerinin otomatik olarak uzamasına neden olmaz. Sözleşmeli işlerin kıdem hesaba katılması yalnızca şu durumlarda önemlidir:
Sadece bu süreler, fesih süresinin uzunluğunu etkileyen “aynı işveren nezdindeki” kıdeme eklenebilir. Bu önemli bir ayrımdır, çünkü birçok kişi daha önce farklı kuruluşlardaki sözleşmeli işlerin de fesih süresini uzatacağını yanlış varsaymaktadır.
Çalışma Süresi, Emeklilik ve Aylık Hakları: Yeni Düzenlemelerin Etkisi Yok
Çalışma süresi hesaplamasındaki değişiklikler yalnızca çalışan haklarını etkiler ve emeklilik sistemini etkilemez. Yeni dönemlere, örneğin bazı sözleşmeli işlere veya serbest meslek faaliyetlerine kıdemin dahil edilmesi, asgari emeklilik hakkını veya zaten verilen hakları etkilemez.
Düzenlemeler emeklilik ve aylıkların yeniden hesaplanmasını da öngörmemektedir. ZUS (Sosyal Güvenlik Kurumu) bu dönemleri hakların belirlenmesinde dikkate almayacaktır.
Neler Gerçekten Değişiyor, Neler Değişmiyor?
Bu değişiklik önemli olmakla birlikte, herkes için “otomatik izin artışı” anlamına gelmez.
Değişenler:
Değişmeyenler:
Çalışma Süresini Kanıtlayan Belgeler İçin 24 Aylık Süre – Son Tarih 1 Mayıs 2028
1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren özel şirketlerde çalışanların, çalışma süresine dahil edilecek yeni dönemleri kanıtlayan belgeleri sunmak için 24 ayı olacaktır. Bu, belgelerin tamamlanması için 1 Mayıs 2028 tarihine kadar zaman olduğu anlamına gelir. Bu süre içinde çalışan, gerekli sertifikaları veya diğer kanıtları sunmazsa, işveren bu dönemleri izin veya fesih süresi gibi çalışan haklarını etkileyen kıdem hesaplamasında dikkate almayacaktır.
Kaynak : GazetaPrawna