Polonya’da 13 Nisan 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle, geçici iş göremezlik belgesi (L4) alan çalışanların mağazaya gitmesi gibi durumlar artık otomatik olarak cezalandırılmayacak. Yeni düzenleme, çalışanın sağlığını tehlikeye atmayan aktivitelerine izin verirken, Sosyal Sigorta Kurumu’nun (ZUS) ispat yükümlülüğünü artırıyor. Bu değişiklik, birçok kişi için rahatlama anlamına gelirken, bazı kesimlerde ise suistimallere yol açabileceği endişesi yaratıyor. Yeni kurallar, çalışanın sağlığına etkisinin değerlendirilmesi üzerine kurulacak.
Geçici İş Göremezlik Belgelerinde Kapsamlı Değişiklikler
Polonya’da geçici iş göremezlik belgeleri (L4) ile ilgili önemli değişiklikler 13 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Daha önce, hastalık izninde olan bir çalışanın tek bir mağaza ziyareti bile tüm ödeneklerini kaybetmesine neden olabiliyordu. Yeni düzenleme, bu durumu kökten değiştiriyor ve çalışanın sağlığını tehlikeye atmayan aktivitelerine izin veriyor.
Sağlığa Zarar Vermeyen Aktiviteler Serbest
Yeni düzenlemenin temel prensibi, çalışanın sağlığını olumsuz etkilemeyen veya iyileşme sürecini uzatmayan her türlü aktivitenin serbest olmasıdır. Bu, Sosyal Sigorta Kurumu’nun (ZUS) yorumlama yetkisini önemli ölçüde kısıtlıyor. Artık önemli olan soru, çalışanın L4 süresince ne yaptığı değil, yaptığı şeyin sağlığını kötüleştirip kötüleştirmediği veya iyileşme sürecini uzatıp uzatmadığıdır.
ZUS’un İspat Yükümlülüğü Artıyor
Değişiklik, ispat yükümlülüğünü ZUS’a kaydırıyor. Daha önce çalışanın, L4 süresince yaptığı aktiviteleri haklı çıkarması gerekiyordu. Şimdi ise ZUS, çalışanın aktivitesinin sağlığına zarar verdiğini veya iyileşmeyi geciktirdiğini kanıtlamak zorunda. Bu durum, ZUS’un kontrollerini daha zorlu hale getirecek.
Hangi Aktiviteler İzin Veriliyor?
Yeni düzenlemeye göre, örneğin alışveriş yapmak veya eczaneye gitmek gibi günlük yaşam aktiviteleri artık ZUS tarafından sorgulanmayacak. Ancak, ameliyat sonrası yoğun bir eğlenceye katılmak veya kırık bir bacakla fiziksel aktivite yapmak gibi durumlar, ödenek kaybına neden olabilir. Özetle, aktivitenin iyileşme sürecine etkisi belirleyici olacak.
L4 Süresince Çalışma İmkânı
Ocak 2026’dan itibaren, doktorun onayıyla L4 süresince çalışmak da mümkün hale geldi. Doktor, çalışanın mevcut işiyle çakışmayan ve hastalığına engel olmayan farklı bir işte çalışmasına izin verebilir. Örneğin, kırık bir eli olan bir cerrah, ameliyat yapamazken teorik dersler verebilir.
Yeni Düzenlemenin Potansiyel Riskleri
Hukukçular, yeni düzenlemenin suistimallere yol açabileceği konusunda uyarıyor. Ancak, aynı zamanda dürüst çalışanların, daha önce küçük yaşam olayları nedeniyle ödeneklerini kaybetme riskinin azalması anlamına da geliyor. Yeni düzenleme, L4’ün bir tatil izni olmadığını vurguluyor ve ZUS’un kontrollerini tamamen ortadan kaldırmıyor.
Kaynak : GazetaPrawna