1 Ocak 2026’dan itibaren çalışan haklarının belirlenmesinde dikkate alınan iş süresine ek dönemler dahil edilecektir. Öncelikle kamu finans sektörü birimleri bu yeni düzenlemeleri uygulamak zorunda olacak, 1 Mayıs 2026’dan itibaren ise diğer işverenler de bu kuralları uygulamak zorunda kalacaktır. İş insanı veya işbirlikçisi olan çalışanların bu süreleri iş süresine ekleyebilmesi için ise emeklilik, maluliyet veya iş kazası sigortası primlerinin ödenmiş olması şarttır.
2026’dan İtibaren İş Süresine Dâhil Edilecek Ek Dönemler
1 Ocak 2026’dan itibaren, çalışan haklarının belirlenmesinde kullanılan iş süresine ek dönemler dahil edilecektir. Bu yeni düzenlemelere ilk olarak kamu finans sektörü birimleri tabi olacaktır. Diğer işverenler ise 1 Mayıs 2026’dan itibaren bu kuralları uygulamak zorunda kalacaktır.
İş Dönemine Dâhil Edilme Koşulları
Önceden iş insanı veya işbirlikçisi olan çalışanların iş sürelerini artırabilmesi mümkün olacaktır. İş Kanunu’nun 3021. maddesinin 1. fıkrasına göre, iş süresine aşağıdaki dönemler dahil edilebilir:
Bu sürelerin iş süresine (staja) eklenmesi için emeklilik, maluliyet veya iş kazası sigortasına ait primlerin ödenmiş olması zorunludur. Eğer çalışan, daha önceki faaliyetlerinden kaynaklı prim borçları varsa, ya da işbirlikçisi ise, bu süreler iş süresine eklenemez.
ZUS Sertifikası: Nasıl Alınır?
İş insanlığı ve işbirlikliği dönemlerine ait primlerin ödendiği, Sosyal Sigorta Sistemi Yasası’nın 83g. maddesi uyarınca ZUS tarafından düzenlenen belgeyle doğrulanır. Çalışan, bu belgeyi PUE ZUS profilinden başvurarak alır. ZUS, belgeyi aynı dijital yoldan çalışana iletir. Çalışan, belgeyi sistemden alır ve ek onay gerektirmeden işverenine sunar.
ZUS Sertifikası: İçerik ve Detaylar
ZUS tarafından düzenlenen ilk iş insanlığı belgeleri, işverenlerde bazı şüphelere neden olmuştur. Belgede, iş insanının hastalık, doğum veya bakım parası aldığı dönemler için prim ödenmediği belirtilir. Sosyal Sigorta Sistemi Yasası’nın 18. maddesinin 9-10. fıkralarına göre, ay içinde parasal ödeme alan günler için prim matrahı orantılı azaltılır. Bu nedenle hastalık, bakım ve rehabilitasyon parası aldığı dönemlerde prim ödenmez.
İş insanı prim ödemese de, emeklilik ve maluliyet primlerinin devlet bütçesinden karşılandığı durumlar farklı işler. Doğum parası aldığı dönemde primler devletçe ödendiği için bu süre, gelecek emekliliği artırıcı etki yapacaktır.
Hasta ve Bakım Ödemesi Dönemleri İş Süresine Dahil Edilecek mi?
Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, 21 Ocak 2026 tarihli görüşünde, hastalık, bakım ve rehabilitasyon parası dönemlerinin İş Kanunu kapsamındaki iş süresine dahil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu zamların iş süresine dahil edilmemesi, “başlangıç indirimi”nden yararlanan iş insanlarıyla bu kişileri daha dezavantajlı bir duruma sokacaktır. Bu iş insanları sosyal sigorta primi ödememekte ve hastalık parası alamamaktadır, ayrıca başlangıç indirimi kullanılan tüm dönem iş süresine dahil edilmektedir.
Doğum Yardımı Dönemi İş Süresine Dahil Edilecek mi?
Bakanlık, doğum parası dönemine ilişkin bir görüş açıklamamıştır. Ancak çalışmaya göre, çalışma gücünü yitirme ya da aile üyelerine bakım ile ilgili ödemelerin alınan dönemlerden farklı muamele görmesi için bir sebep yoktur. Zira 3021. madde § 1, iş süresine “emeklilik, maluliyet veya iş kazası sigortasına ait primlerin ödenmiş olduğu” dönemleri dahil eder. Primi kimin ödediği şart değildir, önemli olan primlerin ödenmiş olmasıdır. Doğum parası alınan dönemde primler devletçe ödendiği için bu süre iş süresine dahil edilmelidir.
Yeni Düzenlemeler Kimleri Kapsıyor?
MRPiPS’nin görüşü, Sermaye Hukuku’ndaki iş insanı tanımına uyanlar ile Sosyal Sigorta Sistemi Yasası’nın 8. maddesinin 6. fıkrasında tanımlanan diğer tarım dışı faaliyet yürüten kişileri kapsamaktadır. Bu gruba ayrıca şunlar dahildir:
İşbirlikçiler İçin Geçerli Kurallar
Tarım dışı faaliyet yürüten kişilerin işbirlikçileri için de aynı kurallar geçerlidir. Ödeme ve rehabilitasyon parası dönemleri, bu kişilerin iş süresine dahil edilmelidir. Başlangıç indiriminden yararlanan kişilerin işbirlikçileri için de aynı kurallar uygulanmalıdır; bu kişiler tarım dışı faaliyet yürüten kişi statüsüne sahip değildir.
Kaynak : GazetaPrawna
