Susuzluk tarlaları yok ederken, süt ve bazen kan içmek hayatta kalmanın temel yolu olur. Çoban toplulukları sığırları ‘hayatın kaynağı’ olarak görür. Kaynak yetersizliğinde hayvanlar ölecek, kıtlık ve çatışmalar ortaya çıkacak; bu çatışmalar kan dökülmesiyle sonuçlanır ve hatta ölümle bitebilir. Polonya kurumu, Etiyopyalıları sığır bakımında destekleyerek bu durumu önlemeye çalışıyor.
Proje ve Amaç
Etiyopya, Güney Omo Vadisi’nde yer alan Bodi halkı, tıbbi boşluk dolu bir sürecin ortasındadır. Tutanaklarda, kılçık yapraklı çitin başında, onca inek ve boğa arasında, beyaz vests ve eldivenli bir grup, uçucu bir lezyona karşı “tse‑tse” sivrisinekleri hakkında endişelerini dile getirir. “Sabunlarımız ve repellerimiz yok” diye şikâyet eden Goleghn Beholi, 2024’te başlatılan bir aşı programının, bu topluluğun güvenliğini sağlamada kritik bir rol oynayabileceğini belirti.
Polish International Aid Center (PCPM) ile yerel işbirliği, en az 64.000 hayvanın aşılanmasını hedefliyor. Aynı zamanda köylülerin aşılamayı kendi elleriyle sürdürmesini sağlayarak, çalınmaların önüne geçilecek ve bu sayede “canlı çatışmalar”ın önüne geçilecektir.
İlk Gelişmeler ve Yerel Reaksiyon
Nangachcole Cochoi, Bodi lideri, donanımının “bir zamanlar çok, şimdi azaldı” diyerek, ölümlerin yol açtığı kaybı titizlikle vurgular. Meseret Admasu, veterinerlik operatörü, ikimiz için hayvancılığın kültürel, ekonomik ve sosyal maliyeti olduğunu söyler. Diğer taraftan, Suhtak, konik mottosunu sorunu ellerinde tutan 50.000 civarı hayvana dönüştürme görüşünün bir sonucu olarak “yeşillik fiyatı” sürecini ele alır.
İlk aşılar, sürdürülebilir bir hayvan bakım modelinin açıkça bir göstergesi olarak kabul edilir. Bu aşamada, belki de, aileler bir “oyun sahnesi” gibi düşük bir finansman gereksinimini başarabilirler.
Yenilikçi Yaklaşım ve Yerel Sürdürülebilirlik
PCPM koordinatörü Adam Kukliński, “dağılım ve çatışmayı azaltmak” sözüne niteliğinde yaklaşarak, aşı yapmanın politik bir unsur olmadığını, alan içinde barışın etrafında bir çöküş olduğunu vurgular.
Admasu, “sağlık tedbirleri ile birleştirilmiş aşı uygulamalarının anlık faydaları, çiftlik halkını hızla ikna eder.” Böylece, kemeri imiş, bu aşılar, kayıtlı hayvan bakım operasyonlarını bir hal alacaktır.
Gelecek Perspektifi ve Riskler
İleriye bakıldığında, etkinliklerin MSZ tarafından finanse edilen sürelerinin ötesinde sürmesi gerekir. Bu programın, yerel veterinerlik hizmetlerinin kalitesini artırarak “süreç içi” bir özelleşmiş tedarik zinciri haline gelecek.
Ancak kabincel, mutlaka da, gecikmeler, bilinç eksikliği ve lat-sterbî kalır. Böylece, o müdahalelerin ileriki aşamalardan yararlanma olasılığı azalır. Küresel iklim değişikliği nedeniyle, etiopîyenin, “kışın yağışları” hâli sıyır karame yanayiyle sıcaklığa kalkışını kaybetmesi, uzun vadeli risk tekniğini sürdürür.
