Litvanya, Belarus’tan gelen kaçak balonların sivil havacılığı tehlikeye atması ve havalimanlarının kapanmasına neden olması nedeniyle olağanüstü hal ilan etmeyi planlıyor. Litvanya Başbakanı, hükümetin ‘daha keskin adımlar’ atmayı değerlendirdiğini açıkladı.
Olayın Tanımı
Litvanya hükümeti, hava sahasını ihlal eden kaçakçılık balonları nedeniyle anayasa istisnası ilan etti. Karar, Litvanya Başbakanı Inga Ruginiene tarafından cuma günü duyuruldu. Ruginiene, “Şu anda yasal temelleri ve belgeleri hazırlıyoruz” diyerek süreci açıkladı. Euractiv portalına konuşan başbakan, bu adımın “en uygun eylem” olduğunu belirtti ve daha sert müdahale olasılığını da ekledi: “Daha kararlı adımlar atmaktan kaçınmıyoruz.”
Resmi Açıklamalar
İçişleri Bakanlığı, cuma günü anayasa istisnası teklifini yayımladı. Önerilen düzenleme, gelecek hafta hükümet tarafından görüşülecek. Litvanya’nın son anayasa istisnası, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgali gerekçesiyle ilan edilmişti. 2021 yılında ise Belarus kaynaklı göç baskısı nedeniyle benimsemişti. Balonlar, uzun süredir Belarus’tan sigara kaçakçılığı için kullanılıyordu; ancak son dönemde sivil uçuş rotaları için ciddi güvenlik tehdidi oluşturmaya başladı.
Havaalanı Etkileri
Çarşamba günü, balon tehdidi nedeniyle Vilniüs Havalimanı tekrar kapatıldı. Litvanya Ulusal Kriz Yönetim Merkezi’ne göre, ekim ayından bu yana havalimanı üzerindeki hava sahası 14 kez kısıtlama altına alındı. Bu durum, 320 uçuş ve 45 binden fazla yolcuyu etkileyerek Vilniüs’teki son 2 aylık yolcu trafiğinin yaklaşık %5’ine denk geldi. LTR.lt’nin aktardığı İçişleri Bakanlığı verileri, bu yıl 599 balon ve 197 drone’un Litvanya hava sahasını ihlal ettiğini gösteriyor.
İstatistikler ve Sorun
Balıkmalara bağlı uçuş kesintileri, bu yıl 47 bin yolcuyu etkiledi ve havalimanlarının toplamda 60 saatten fazla kapanmasına neden oldu. Litvanya yetkilileri, balonların “kasıtlı olarak sivil havacılık rotalarına yönlendirildiğini” belirtiyor. Soru şu: Bu tehdide karşı alınan tedbirler yeterli mi? İçişleri Bakanlığı, hava sahası ihlallerinin artan frekansı ve güvenlik riskleri nedeniyle anayasa istisnasına gidildiğini vurguluyor.
