Bu araçlar çok titrer ve çok gürültülü ki, mürettebatları hastaneye kaldırılıyor. Üç asker, ciddi sağlık sorunları nedeniyle hizmetten ayrılmak zorunda. Bütün bu durum, sorunu gidermesi gereken ‘onarımlar’ yıllarından sonra ortaya çıktı. İngiliz Ajax araçları başarısızlığın sembolü haline geldi.
Sağlık Krizi: 31 Askerin Şikayeti
İngiliz Ordusu’na yeni kabul edilen Ajax zırhlı keşif araçlarında ciddi sağlık sorunları meydana geldi. Araçlarda 10-15 saat görev yapan 31 asker, mide bulantısı, baş dönmesi, görüş bulanıklığı ve kulak çınlaması şikayetleriyle doktora başvurdu. Durum üç askerde tıbbi nedenlerle görevten men tehlikesine yol açtı.
Önceki Uyarılar ve Çözdüğü Düşünülen Sorunlar
Ajax’lar, 2021’de belirgin titreşim ve gürültü sorunları nedeniyle ilk büyük skandala yol açmıştı. Sorunları çözmek için milyarlarca sterlin harcandı ve Ekim 2023’te çözüm ilan edildi. Ancak bir sonraki ay aynı nedenlerle tekrar kriz patlak verdi. İngiliz Savunma Bakanlığı, araştırma dışındaki tüm araçların kullanımını durdurdu. Bakan John Healey, programın iptal dahil “tüm gerekli kararları” alabileceğini açıkladı.
Maliyet ve Zaman Bombası: 15 Yıl Gecikme
Program 2010’da başlarken ilk teslimat 2017, tam operasyonel kapasite 2019’da hedeflenmişti. Bugüne dek araçlar hazır değil. Maliyet ise başlangıçta 3.5 milyar sterlin olan 589 araç için 6.5 milyar sterline ulaştı. Program toplamda 8 yıl gecikti.
Teknik Arıza Kaynakları
2018’deki testlerde askerler gürültü ve titreşimlerden şikayet etmişti. Resmi raporlara göre; düşük kaliteli şasi, tasarım hataları, kötü tasarlanışlı interkom sistemi ve zayıf kablo bağlantıları başlıca nedenler. Araçlar kendiliğinden de yüksek gürültülü olarak tanımlandı. Bu sorunlar özellikle silahlı “Ajax” versiyonunu etkiliyor.
Üretici ve Askerler Arasındaki Gerilim
General Dynamics çalışanları ile askerler arasında artan gerilim açıkça ortaya çıktı. Bir şirket yöneticisi, askerlerin “teçhizat hakkında fikir sahibi olmadığını” söyleyen küçümseyici bir paylaşım yaptı. Konuştukları “Kalite standartlarını karşılamayan araçların baskı altında teslim edildiği” ve askerlerin “baskı altında kabul belgelerini imzaladığı” yönünde iddialar var. Her taraf diğerinin iddialarını abartılmış buluyor.
Programın Geleceği ve Alternatifler
15 yıllık çalışma ve milyarlarca sterlin harcandıktan sonra program iptal riskiyle karşı karşıya. Ajax’lar, 1960’lar tasarımı olan eski CVRT araçlarının yerini almalıydı. Ancak bu platform, İspanya ve Avusturya ordularında sorun yaşanmadan kullanılıyor. İngiltere’nin özel talepleri ve kalite kontrol eksikliğinin skandala yol açtığı belirtiliyor. Program Batı savunma endüstrisinin en büyük başarısızlıklarından biri olarak tarihe geçebilir.
