Avrupa Komisyonu, AB içindeki çalışan hareketliliğini düzenleyecek yasal paketi 2026 yılında sunmayı planlıyor.
Sosyal Diyalog Konseyi’nde AB Çalışma Paketi Konuşuldu
Perşembe günü Sosyal Diyalog Konseyi toplantısında, Aile Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı temsilcileri, sendikalar ve işveren örgütlerinin 2024 yılında Brüksel’den ne tür adımlar bekleyebileceği konusunda bir senaryo çizdi. Bilgilerine göre, Avrupa Komisyonu (KE), çalışma piyasasında geniş kapsamlı “Adil Çalışma Hareketliliği Paketi” etrafında çabalarını yoğunlaştıracak.
Paket, AB Startup ve Ölçeklendirme Stratejisi’nin Bir Parçası
Bu 2026’da sunulması planlanan girişim, Topluluk içinde çalışanların hareketliliğine ilişkin kuralları basitleştirmeyi ve standartlaştırmayı amaçlıyor. “AB Startup ve Ölçeklendirme Stratejisi”nin bir unsuru olan paket, Avrupa ekonomisinin rekabet gücünü desteklemeyi hedefliyor. 🌍 Brüksela, bu hedefe şirketlerin yüksek nitelikli uzmanlara erişimini kolaylaştırarak ve sınır ötesi çalışma koşullarının tüm taraflar için şeffaf ve adil olmasını garanti ederek ulaşmayı planlıyor.
“Bu, Brüksel’deki hükümetler arasındaki tartışmalarda ortaya çıkan konular. AB düzeyinde bekleyebileceklerimizden bahsediyoruz, Polonya mevzuatı düzeyinde değil,” diyerek Konfederasyon Lewiatan’da İş Piyasası Dairesi Başkanı Robert Lisicki açıkladı.
Paketin Üç Ana Fildarı
Çalışma Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, yeni yasal paket üç ana taç üzerine kurulacak. İlk taç “Beceri Taşınabilirliği” girişimidir. Mesleki yeterliklerin tanınma sürecini hızlandırarak yetenek savaşında kritik öneme sahip olacak bu düzenlemeler, üçüncü ülke vatandaşlarını da kapsayacak. Bu alandaki faaliyetler, özellikle modern ekonominin motoru olan yenilikçilik sektörlerinde, Avrupa’da nitelikli kadroları ve girişimcileri çekmeyi ve tutmayı hedefliyor.
İkinci taç, sınır ötesi uzaktan çalışmayı düzenleme acil konusudur. Mevcut AB sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonuna ilişkin yönetmelikler (883/2004 ve 987/2009), bu çalışma biçimi için özel çözümler içermediğinden genel kurallar, özellikle lex loci laboris (çalışma yerinin hukukunu) uygulama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, dijital çağda birçok yorum sorununa yol açmaktadır. KE, Avrupa Sosyal Güvenlik Kartı (ESSPASS) uygulanması da dahil olmak üzere bu kuralları netleştirmeyi, yurt dışı “home office” durumu için sigorta sistemini düzenlemeyi planlıyor.
Üçüncü taç, Avrupa Çalışma Otoritesi (ELA) yetkisinin güçlendirilmesini öngörüyor. Brüksela, bu kurumun hareketlilik kurallarının uygulanmasını daha etkin denetlemesini ve bunların tüm AB üye ülkelerinde bir şekilde uygulanmasını sağlamayı amaçlıyor.
Alt Yaptırıcı Diziler ve Üçüncü Ülke Vatandaşları
Paketin önemli bir bölümü, alt yaptırıcı dizilere ilişkin yeni düzenlemeler olacak. Bu sorun uzun süredir siyasi tartışmalarda mevcut olup, Avrupa Parlamentosu’nun KE’ye kapsamlı çözümler önermesi için baskı yapması muhtemel. 💼 Yasal odak, inşaat ve ulaşım gibi suistalale maruz kalan sektörlerde olacaktır. Bu değişiklikler, çalışanların görevlendirilmesine ilişkin kurallarla yakından bağlantılı olup, haksız uygulamaları ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Başka bir düzenleme alanı, AB toprakları içinde üçüncü ülke vatandaşlarının (TCN) görevlendirilmesinde yolsuzlukların önlenmesi olabilir. Bu konu, Birlik’te yoğun bir tartışma yaratıyor. Planlanan değişiklikler, bu kişilerin görevlendirilme kurallarını ve bu alanda ELA’nın denetim yetkilerini genişletmeyi kapsayabilir.
ELA Raporlarındaki Uyarılar
Yasal müdahale gerekliliği, 2023 ve 2025 yıllarına ait ELA raporlarından kaynaklanıyor. Bu raporlar, bir dizi düzensizliği vurguluyor. Avrupa kurumu, çalışanın hem gönderme hem de alma ülkelerinde göçmenlik statüsüne bağımlılığı gibi rahatsız edici bir olguyu dikkate çekiyor. Ayrıca, üye ülkeye varıştan kısa süre sonra veya doğrudan üçüncü ülkeden yabancıların görevlendirilmesinin, kuralların araçsal kullanımına işaret edebileceği belirtildi.
Ek olarak, ELA raporları, gönderme ülkesinde gerçek ekonomik faaliyet yürütmeyen (sözde “sönük şirketler”) aracıların rolünün arttığını uyarıyor. Bu aracılar, sadece işgücü aktarımı için “sönük” olarak hizmet etmektedir.
Sınır Ötesi Uzaktan Çalışma ve Dijital Nomadizm
Yeni paket, sınır ötesi uzaktan çalışma ile ilgili zorluklara da yanıt veriyor. Bu en sık hibrit çalışma (kısmen yurt dışında evde, kısmen şirket merkezinde) veya daha nadiren dijital nomadizm şeklini alıyor.
Uzmanlar, bu olgunun istatistiksel olarak büyük ölçüde altınanmış olduğunu belirtiyor. Tüm AB ülkeleri, bu çalışma biçiminde iş yapmanın raporlanma seviyesinin düşük olduğunu kaydediyor. Bu çalışmayı resmiyete döndürmemenin ana nedeni, çalışan ve işvereni zorlayan karmaşık vergi ve sigorta sonuçlarıdır. Yaklaşan KE düzenlemeleri, modern istihdam biçimleri için açık yasal çerçeveler getirebilecek ve bu tıkanıklığı aşma potansiyeline sahiptir.
Kaynak : GazetaPrawna
