Diplomatik kaynaklara göre, Ukrayna’nın 2027’de AB üyeliği, ABD-Ukrayna-AB barış planında yer alan bir stabilizasyon mekanizması olarak tartışılıyor.
Özel Koşullara Uygun Bir Öneri
Bu teklif, Şubat 2022’deki Rusya’nın tam ölçekli işgalinden sonra Ukrayna’nın karşılaştığı istisnai durumlar ile Ukrayna’ya gelecekteki güvenlik garantilerinin bir parçası olarak gerçek bir Avrupa perspektifi sağlama yönündeki politik baskıya bir yanıt niteliğindedir. Brüksela, klasik üyelik sürecinin – yıllara yayılabileceği – mevcut koşullarda gerçekçi olmayabileceğinin farkındadır.
2027 Hedefi ve Barış Planı
Diplomatik kaynaklara göre, Ukrayna’nın AB’ye üyeliği, Rusya ile gelecekteki barış anlaşması üzerine yürütülen kapsamlı görüşmeler bağlamında ele alınmaktadır. Ukrayna’nın 2027’de AB üyeliği, ABD, Ukrayna ve AB tarafından görüşülen 20 maddelik barış planında, savaş sonrası ülke istikrarını sağlamak için bir mekanizma olarak yer almaktadır.
Üyelik Sürecindeki Zorluklar
AB yetkilileri, birçok üye ülke hükümeti için 2027 hedefinin tamamen hayalci olduğunu kabul ediyor. AB üyeliği, detaylı hukuki, ekonomik ve kurumsal kriterlerin yerine getirilmesini ve 27 üye ülke parlamentosunun onayını gerektiriyor. Devam eden savaş ve altyapıdaki yıkım süreci, bu prosedürü daha karmaşık hale getiriyor.
Bu zorluklara çözüm olarak Brüksela’da “tersine üyelik” olarak adlandırılan bir kavram öne sürüldü. Model, Ukrayna’nın erken aşamada AB’ye resmen kabul edilmesini ve ardından AB düzenlemelerinin uygulanmasındaki ilerlemelerle birlikte – oy hakkı da dahil – diğer hakların kademeli olarak verilmesini öngörüyor.
Polonya Örneği ve Zaman Baskısı
Ukrayna, Rusya işgalinin başlamasından sadece birkaç ay sonra Haziran 2022’de AB aday ülkesi oldu. Üyelik müzakerelerinin 2023 sonunda başlaması planlanıyor, ancak geçmiş genişlemelerden elde edilen deneyim bu sürecin ne kadar uzun sürdüğünü gösteriyor.
Karşılaştırma için: Nüfus açısından Ukrayna’ya benzer olan Polonya, müzakereleri tamamlamak ve gerekli yasal reformları uygulamak için yaklaşık 10 yıl sürmüştür – bu barış koşullarında. Polonya ancak 2004 yılında dokuz diğer ülke ile birlikte AB’ye katılabildi.
AB Komisyonu yetkilileri, Ukrayna’nın şu anda politik olarak bu kadar uzun bir süreye sahip olmadığını vurguluyor. Rusya ile barış anlaşması, toprak kayıplarıyla sonuçlanabilir; bu özellikle bir referandum gerektiğinde Ukrayna toplumu için son derece zor kabul edilebilir. Bu senaryoda AB üyeliğinin perspektifi – hatta sınırlı olsa bile – iç durumu istikrarlaştırmak için önemli bir argüman olabilir.
Yeni Modelin Riskleri ve Sonuç
AB yetkilileri, üyeliğin tam haklarla başlamamasının bir önceki olmadığını belirtiyor. 2004 ve sonraki yıllarda AB’ye katılan ülkeler, işgücü piyasalarına serbest erişim gibi birçok geçiş dönemi tabi tutulmuştur.
Şu an incelenen model ise çok daha ileri gidebilir. Kısıtlamalar sadece işgücü piyasasını değil, oy hakkını veya AB kurumlarının ana kararları üzerindeki etkiyi de kapsayabilir. Yetkililer, böyle bir seçeneğin ciddi hukuki ve politik sorunlar doğurduğunu ve tüm üye ülkelerin oybirliği desteğini gerektireceğini kabul ediyor.
Bir diplomat şunları ekledi: “Brüksela, Ukrayna’yı Avrupa yapılarına mümkün olan en hızlı şekilde dahil etmek için yaratıcı yollar bulmalı. Tersine üyelik kavramı bu fikri yansıtıyor – Ukrayna politik olarak AB’ye katılmalı, ardından tüm koşulları yerine getirdiğinde tam haklara ve tam üyeliğe geçmelidir.” Bu tartışma henüz başlangıç aşamasında ve sonuç belirsiz. Ancak kesin olan bir şey var: Ukrayna’daki savaş, AB’yi birkaç yıl önce düşünülemez görünen kategorilerde büyümeye zorladı.
Kaynak : GazetaPrawna
