Danimarka’daki bazı tüketiciler, ABD menşeili ürünleri alışveriş sepetlerinden çıkarıyor. Grönland tartışmasıyla birlikte, “UdenUSA” (ABD’siz) adlı uygulama marketlerde ABD mallarından kaçınmalarına yardımcı oluyor. Almanya’da ise henüz doğrudan etkiler sınırlı olsa da, ABD karşıtı tavrın tüketicilere yansıdığı görülüyor.
ABD Mallarından Kaçınma Uygulaması
Marketlerde ABD menşeili ürünlerden kaçınmaya yardımcı olan uygulamalar Danimarkalılar için tercih ediliyor. Bu uygulamalardan biri olan “UdenUSA” (ABD’siz), alternatif ürünler sunarak tüketicilerin Avrupa işletmelerini desteklemesini sağlıyor. Uygulamanın olumlu karşılandığı görülüyor: 22 Ocak 2026 tarihinde “UdenUSA”, Danimarka App Store’da en çok indirilen ücretsiz uygulamaların zirvesinde yer aldı. ABD ürünlerinden kaçınmaya yardımcı olan başka bir uygulama ise üçüncü sırada bulunuyor.
Almanya’da Yakın Takip
Danimarka ile komşu olan Almanya’da doğrudan etkiler daha sınırlı olsa da, konu birçok kişinin gündeminde. Nürnberg’deki Piyasa Kararları Enstitüsü Direktörü Katharina Gangl, “Kesinlikle bazıları, ABD ürünlerinden nasıl kaçınacaklarını düşünecektir” diyor. Donald Trump’ı destekleyen belirli tüketim mallarını veya şirketleri hedefleyen bir sosyal hareketin oluşması kritik öneme sahip. Gangl’e göre, Apple, Amazon veya Facebook ürünlerinden vazgeçmek ilk seçenek olurken, McDonald’s’ın da etkilenmesi mümkün. Ancak bu durumun ancak krizin daha da şiddetlenmesi halinde gerçekçi olabileceğini belirtiyor.
“Açıkça Hissedilen Öfke ve Tiksinme”
Köln’deki Perakasta Araştırmalar Enstitüsü (IFH) uzmanı Ralf Deckers, “Toplumda açıkça hissedilen bir öfke, kısmen de tiksinme var” diyor. Almanya’da geleneksel bir Amerikan karşıtlığı olduğu belirtiliyor. IFH araştırmasına göre, katılımcıların %61’i Tesla gibi bazı ABD ürünlerini düşünmüyor, %36’sı ise tamamen reddediyor. Mart 2025’te ticari anlaşmazlığın patlak verdiği dönemde, neredeyse 500 katılımcıyla yapılan temsili anketin daha güncü verisi bulunmuyor.
Şirketler ve Marketler
Almanya’daki ABD firmaları henüz Almanya Basın Ajansı (dpa) sorgusuna yanıt vermedi. Burger King Almanya ise bağımsız hareket ettiklerini ve güçlü yerel kökleri olduğunu vurguluyor: “Misafirlerimiz, restoranlarımızı uluslararası tartışmalardan açıkça ayırt ediyor.” Perakende sektöründe ise henüz gıda ürünleri perakendesi üzerinde etkisi kaydedilmedi. Lidl’e göre Almanya’da ABD ürünlerinde satış değişimi gözlenmiyor. Aldi ve Edeka gibi diğer perakete ağları konu hakkında net bilgi vermedi. Sektör birliği BVLH’dan Philipp Hennerkes, “Protesto hissedilmiyor. İlgili ürünlerde talep devam ediyor” diyor.
Kısa Süreli Etki Bekleniyor
Çatışmanın tırmanması durumunda ABD ürünlerinden kaçınmanın noktasal ve kısa ömürlü olacağını belirten Deckers, “Çünkü birçok kişi kurulu tüketim alışkanlıklarını sorgulamak istemez” diyor. Sektörde dikkat çeken diğer faktörler ise şunlar: Coca-Cola, M&M’s, Pringles ve Kellogg’s gibi tanınan ABD ürünlerinin büyük çoğunluğu Avrupa’da üretiliyor. Ayrıca tüketiciler genellikle hangi markaların ABD şirketlerine ait olduğunu bilmiyor. Satın alma davranışlarını promosyonlar da etkiliyor. Düsseldorf’taki Heinrich Heine Üniversitesi tüketim araştırmacısı Ole Kelm, “Boycot uygulamalarının kullanımı, ABD ürünlerinin satış sonuçları üzerinde büyük bir etki yaratmayacak” diyor. Ancak birçok şirket, çağrı veya medya haberleriyle oluşabilecek imaj kaybından endişe duyuyor.
Danimarka’daki Boykot Hareketi
Danimarka’da geçen yıl Trump’ın ticaret politikasına karşı tepki göstermek için girişimler başladı; örneğin Danimarka marketleri Avrupa üreticilerinin ürünlerini fiyat etiketindeki yıldızla işaretledi. “UdenUSA” fikri, Trump’ın ilk kez Grönland’ı ele geçirme tehdidinde bulunduğunda geliştirildi. Uygulamanın geliştiricisi dpa’ya şunları söyledi: “Birçok kişi için ABD menşeili gıda ürünlerinden vazgeçmek önemli. Ancak markette bunu her zaman tanımak kolay değil. Bu nedenle Danimarkalılar için bir araç sunuldu. Uygulama birkaç gün önce aktifleştirildi.” 2025’te Danimarka’daki protesto dalgasının ardından Facebook’ta “Boycotuj towary z USA” (ABD Mallarını Boykot Et) adlı bir grup oluşturuldu. Grup, 110 binden fazla üyeye sahip. Danimarka’nın nüfusu yaklaşık altı milyon.
Kaynak : Gazeta
