Varşava Chopin Havalimanı’nda gözaltına alınan 26 yaşındaki Kijov doğumlu Ukraynalı vatandaş Illia S., yoğun seyahat geçmişi ve şüpheli eylemleri nedeniyle inceleniyor. Söz konusu kişi, 9 Aralık’ta Varşova yakınlarındaki Modlin Havalimanı’na iniş yapmış ve ardından düzenli olarak Chopin Havalimanı’nda uzun süreler kalmıştır. Görevliler, çantasında bulunan cebir kitabı boyutunda gürültü bozucu bir cihaz, gürültü önleyici kulaklıklar ve açıklanamayan eşyalar bulmuştur. Soruşturma, Varşawa-Ochota Bölge Savcılılığı tarafından yürütülürken, havalimanı güvenlik prosedürlerindeki eksiklikler gündeme gelmiştir.
Zorunlu Tutuklama ve Yetkililerin Tepkisi
Onet’in tespitlerine göre, sıradan polis memurları ve sınır koruma görevlilerinin ısrarı, tutuklama kararını belirlemiştir. 26 Aralık gece yarısından sonra görevlilerin, adamı gözetimsiz bırakmanın riskli olduğuna karar vermesinden yaklaşık beş saat sonra, resmi tutuklama kararı alınmıştır. Daha önce polis memurları ve sınır koruma görevlileri müdahale ihtiyacını bildirmişlerdi; ancak şüpheli elinde açıkça yasadışı bir şey bulundurmaması nedeniyle “hiçbir gerekçe yok” denilmiştir.
Olay, İç Güvenlik Ajansı (ABW) terörle mücadele merkezine intikal etmiştir. Yerdeki görevliler, Rakowiecka Caddesi’ndeki ABW merkezinin havalimanından yaklaşık 20 dakika uzakta olması nedeniyle hızlı bir yanıt bekliyordu. Ancak Onet’in anlattığına göre o gün orada muhtemelen telefon operatöründen başka kimse bulunmamıştır. Birkaç dakika sonra Askeri Karşı İstihbarat Servisi (SKW), olayın ABW’nin yetkisinde olduğunu bildirmiştir. Nihayetinde, polis radyosu üzerinden yapılan resmi ihbarla tutuklama prosedürü başlatılmış ve olay, Başkent Polis Teşkilatı’nın Terörizm ve Cinayetle Mücadele Müdürlüğü’ne devredilmiştir.
Şüphelinin Havalimanında Varlığı
Görevlilerin tespitlerine göre, Ukraynalı vatandaş 9 Aralık’ta Varşova yakınlarındaki Modlin Havalimanı’na iniş yapmış, ardından düzenli olarak Chopin Havalimanı’na gelmeye başlamıştır. Her seferinde aynı yeri – genel erişim alanındaki bir kafeyi – seçmiş, laptopunu açıp ekipmanını bağlayarak saatlerce kalmıştır. Başta varlığı şüphe uyandırmamış; Havalimanı Koruma Polisi görevlileri, Kanada’ya geciken bir uçuş nedeniyle açıklamasını kabul etmiştir. Adam giyim düzenliydi, sakin davranıyordu ve bir sonraki uçuşu bekleyen bir insan izlenimi veriyordu.
25-26 Aralık gecesi, gece yarısı civarı bir dönüm noktası yaşanmıştır. Havalimanı Koruma Polisi devriyesi, günlerdir aynı yerde oturan adamın tekrar dikkatini çekmiştir. Görevliler, adamın havalimanında neden hala kaldığını ve Kanada’ya neden uçuş yapmadığını sorduğunda, cevaplar tutarsız, açıklamalar düzensizdir. Adam plan değişikliğini mantıklı bir şekilde açıklamak istememiş, geçerli bir uçak bileti göstermeyi reddetmiş ve kimlik belgesi sunmak istememiştir. Yere, Varşawa Okęcie Havalimanı Polis Karakolu’ndan polis memurları çağrılmış, ardından havalimanı güvenliğinden sorumlu Sınır Koruma Teşkilatı görevlileri de gelmiştir.
Şüpheli ve Seyahat Geçmişi
Pasaportundan, adamın 26 yaşında Kijov doğumlu Ukraynalı vatandaş Illia S. olduğu anlaşılmıştır. Önemli olan, 2021 yılından beri – yani Rusya’nın Ukrayna’ya tam ölçekli işgalinden bile önce – ülkesinde bulunmadığıdır. Görevliler, Rusya ile iş birliği yapan Ortadoğu ülkeleri, Suriye ve Lübnan’dan gelen çok sayıda giriş damgasına dikkat çekmiştir. Diğer kaynaklar, Illia S.’nin Birleşik Arap Emirlikleri gibi Arap ülkelerinde de sık sık seyahat ettiğini doğrulamıştır. Kanada, Birleşik Krallık ve Kıbrıs’ta da bulunmuş, yerinde geçerli Polonya ve Kanada vizesi ve artık geçerliliği kalmış Birleşik Krallık vizesi taşımaktadır. Seyahatlerin ölçeği ve sıklığı, gelir kaynakları hakkında net bilgi olmaması nedeniyle görevliler tarafından ciddi bir ilgiyle karşılanmıştır.
Bagajda Bulunan Garip Eşyalar ve Şüpheli Cihaz
Çantanın araması şaşırtıcı bir bulgu ortaya koymuştur. Valizde yaklaşık beş kilogram yulaf ezmesi, soğan ve küçük elektrikli bir çaydanlık bulunmuştur. Ukraynalı, bu eşyaları neden taşıdığını mantıklı bir şekilde açıklayamamıştır. Bunun yanı sıra çantada büyük miktarda elektronik eşya: kulaklık, mikrofon, çok sayıda şarj aleti, dağıtıcı ve iki adet ağ kablu yer almaktadır. Özellikle dikkat çeken, genellikle atış sırasında işitme koruması olarak kullanılan gürültü önleyici kulaklıklar olmuştur. Valizde ayrıca Land Rover marka bir araba için muhtemelen anahtarlar bulunmuştur. Araba sorulduğunda Illia S. ifadelerinde çelişkili davranmış; bir kez aracın Ukrayna’da olduğunu, bir başka kez ise Kanada’da olduğunu iddia etmiştir.
En çok ilgiyi cezbeten, cebir kitabı boyutunda bir metalik cihazdır. Cihaza çok sayıda anten bağlanmıştı. Görevliler, daha önce böyle bir ekipman görmediklerini itiraf etmişlerdir. Yapay zeka tabanlı araçlar kullanılarak yapılan analiz, bunun çok bantlı bir gürültü bozucu (jammer) cihaz olduğunu göstermiştir. Uzmanlar, bu tür bir cihazın kullanımının havalimanının işleyişini ciddi şekilde etkileyebileceğinden şüphe duymadıklarını belirtmişlerdir. Aynı zamanda uzman, bu tür bir cihazın uçağın navigasyon sistemlerini bozamayacağını vurgulamıştır.
Cihazın Test Edilmesi ve Soruşturma
Havalimanı kaynaklarına göre, tutuklanmadan önceki iki hafta içinde bilgi sistemlerinin, geliş ve gidiş tablolarının da aralarında bulunduğu birkaç arıza meydana gelmiştir. Illia S.’nin gerçek koşullarda gürültü bozucunun yeteneklerini test edebileceği düşüncesiyle geçici bir hipotez üzerinde durulmuştur. Ayrıca, kesintilerin gözle görülmez bir şekilde özel alana girmeye izin verip veremeyeceğini kontrol etmeye çalıştığı ihtimali de gündeme gelmiştir. Bu olasılık, yan masada oturan bir kadının adamın sinirli davranışını fark etmesiyle desteklenmiştir. Yaklaşık yarım saat boyunca bir video konferans yaparken, konuşmacılara GPS koordinatları olarak okuduğu bir şey göndermiştir. Kendisinin gözlemlendiğini fark ettiğinde, laptopu kapatarak hızla uzaklaşmıştır.
Olay, Varşawa-Ochota Bölge Savcılığı tarafından yürütülmektedir. Varşova Bölge Savcılığı Sözcüsü Piotr Skiba, şüphelinin Polonya ve havalimanı topraklarındaki tam kalış süresinin tespit edildiğini ve ele geçirilen kamera kayıtlarının detaylı olarak analiz edildiğini açıklamıştır. Soruşturmaya yönelik itibar nedeniyle savcılık daha fazla bilgi açıklamamaktadır. İlçe Mahkemesi, Illia S. hakkında bir aylık tutuklama kararı almıştır; resmi olarak olmasa da uzatılması düşünülmektedir. Soruşturma makamları, adamın yoğun seyahatlerini, finansman kaynakları hakkında güvenilir açıklamaların olmamasını ve görevlilerin müdahale sistemi eksikliklerini vurgulamıştır. Havalimanı kaynakları, elektronik savaş ve drone ile gürültü bozucu cihaz kullanımına ilişkin tehditler konusunda yetersiz eğitimlerden açıkça bahsetmektedir.
Kaynak : GazetaPrawna
