İletişim sorunları, çaresizlik, kaos ve kendi birliklerine yönelik saldırılar. Ukrayna-Tatar direniş hareketi Atesz’e göre Rus cephesindeki tablo bu şekilde görünüyor. Bunun nedeni olarak, Kiev’de kayıtlı olmayan Starlink terminallerinin devre dışı bırakılması gösteriliyor. Uzmanlar ise Rus birliklerindeki bu durumun, Ukrayna’ya inisiyatifi ele geçirmek ve operasyonel üstünlük sağlamak için nadir bir fırsat sunduğunu vurguluyor. Rus ordusu tarafından kullanılan Starlink terminallerinin kapatılması, komuta ve haberleşme sistemlerinde ciddi aksamalara yol açtı.
“The Telegraph” gazetesinin aktardığına göre bu karar, kısa vadede Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne cephede belirgin bir avantaj sağlayabilir. Ancak analistler, Moskova’nın alternatif çözümler bulmaya çalışacağından şüphe duymuyor.
Uydu internetinin kesilmesinin ardından cephedeki Rus birliklerinin yaklaşık yüzde 90’ı iletişimini kaybetti. Rus askeri blog yazarları, komuta yapısının felç olduğunu ve iletişimin “tam bir kaosa sürüklendiğini” yazdı. Starlink, birlikler arası iletişimin yanı sıra hava, kara ve deniz dronlarının kontrolü ile orta menzilli saldırıların yürütülmesinde kilit bir rol oynuyordu.
Ukrayna savaşı ve Starlink: Rus komuta ve koordinasyonu felç oldu
Bu gelişme, Ukrayna’nın Elon Musk’ın şirketi SpaceX ile yaptığı anlaşmanın bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Anlaşmaya göre, Ukrayna topraklarında yalnızca Kiev’de kayıtlı Starlink terminallerinin çalışmasına izin veriliyor.
Ayrıca hız sınırı 75 km/saat ile sınırlandı. Bu da sistemi yüksek hızla hareket eden silahlarla, bazı dronlar ve füzeler dahil, birlikte kullanmayı imkânsız hale getiriyor. Pratikte bu, Rusların kaçak yollarla temin edip kullandığı cihazların çalışmaz hale gelmesi anlamına geliyor.
Amerikan düşünce kuruluşu Foreign Policy Research Institute’te kıdemli analist olan Rob Lee, “En acil sorun, bunun insansız sistemlerin etkin kullanımını ve orta menzilli saldırıların gerçekleştirilmesini zorlaştırmasıdır. Kısa vadede bu kesinlikle Ukrayna lehine bir etki yaratacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Cephede kaos: Rus askerleri birbirini vuruyor
Rus birliklerinin Starlink terminallerini kullanamaz hale gelmesinin ardından komuta sistemi felç oldu. Atesz hareketine göre bu durum büyük olasılıkla tüm cephe hattı boyunca yaşanıyor. Zaporijya ve Kupyansk yönlerinden gelen bilgilerde, Rus askerleri arasında “dost ateşi” vakalarının görüldüğü bildirildi.
Açıklamaya göre Rus muhabere birlikleri çaresiz durumda. Yedek iletişim kanallarını devreye sokmaya çalışıyorlar ancak başarılı olamıyorlar. Aynı zamanda düşmanın standart elektronik harp araçları, Rus ordusunun kendi telsizlerini de düzenli olarak bozuyor.
“Ateş hattında istikrarlı bir iletişim olmadan kaos başlıyor. Koordinasyon eksikliği şimdiden ciddi kayıplara yol açıyor ve bu kayıplar yalnızca düşman ateşinden kaynaklanmıyor” denildi.
Partizanlara göre Zaporijya bölgesinde yaşanan bir dost ateşi vakası, iletişimin tamamen kopması nedeniyle meydana geldi. Rus alt birlikleri birbirleri hakkında hiçbir bilgiye sahip değildi. Bu olaylardan birinde, 12 kişilik bir Rus taarruz grubunun tamamen “kendi güçleri” tarafından yok edildiği iddia edildi.
“Rus ordusunun sivil teknolojilere bağımlılığı kendi aleyhine döndü. İletişim kesildiği anda komuta sistemi çöküyor ve birlikler kendi kendini tüketmeye başlıyor” ifadeleri kullanıldı.
Rus ordusu geçmişe mi dönüyor? Yeni kurallar Ukraynalıları da etkiledi
Uzmanlar, Rusya’nın tamamen alternatifsiz olmadığını da belirtiyor. Moskova’nın kendi uydu haberleşme sistemleri bulunuyor ve alçak yörüngede bağımsız bir uydu interneti üzerinde çalışıyor.
Geçmişte Rusya, İran yapımı uzun menzilli dronlarda Ukraynalı operatörlere ait SIM kartlı modemler gibi farklı çözümler de kullandı. Ancak bu sistemler daha az stabil ve parazitlere ile saldırılara çok daha açık.
“Askeri Bilgilendirici” takma adını kullanan anonim bir Rus askeri blog yazarı, Starlink’in kapatılmasının “Rus ordusunu birkaç yıl geriye götürebileceğini” kabul etti. Bu durum, daha önce uydu iletişimine dayanan hava ve kara dronlarının kullanımını ciddi biçimde zorlaştırıyor.
Kiev’in kararı Ukraynalı askerler için de bazı sonuçlar doğurdu. Bazı birlikler özel olarak satın alınmış ya da bağış yoluyla edinilmiş, ancak kayıtlı olmayan Starlink terminallerini kullanıyordu. Amerikalı gönüllü ve muharebe sıhhiyecisi Rebekah Maciorowski, tüm resmi gereklilikleri yerine getirmesine rağmen terminalinin çalışmayı durdurduğunu aktardı. “Bu bir donanım arızası ya da kullanıcı hatası değildi. Sistem kendiliğinden kapandı” diye yazdı.
Ukrayna için zayıflık anı
Sorunlara rağmen analistler hemfikir: Kiev ile SpaceX arasında varılan yeni Starlink kullanım kuralları uzun vadede Ukrayna’yı güçlendirebilir.
Rob Lee’ye göre, “Rusya bu sistemi kullanamazken Ukrayna kullanmaya devam ederse bu çok ciddi bir avantaj olur. Ruslar kısıtlamaları aşmanın yollarını bulacaktır ama bunlar Starlink’e tam erişim kadar etkili olmayacaktır.”
Her ne kadar bu aksaklıkların Rus savunma hatlarının çökmesine yol açıp açmayacağı kesin olmasa da, “The Telegraph” bunun aylardır Rus komuta kabiliyetlerine indirilen en ağır darbelerden biri olduğunu belirtiyor.
Ukrayna açısından bu durum, “nadir bir fırsat penceresi” anlamına geliyor. Karşı taraftaki kaos, kendi birliklerine ateş açma riski dahil, sahada somut kazanımlara dönüşebilir.
