PIT vergi mükellefleri, yıllık toplam geliri 1 milyon złoty’yi aşan kısımdan %4 oranında dayanışma vergisi öder. Vergiye tabi gelirler; işletme, emekli maaşı, gayrimenkul satışı ve CFC (yabancı kontrollü kuruluş) gelirlerini kapsar. IP Box ve aile vakfı ödemeleri halen vergi kapsamına alınmamıştır.
Kimler ve Ne Zaman Öder?
PIT (Kişisel Gelir Vergisi) mükellefleri, yıllık toplam gelirleri 1 milyon złoty’yi aşan kısmından %4 oranında dayanışma vergisi öder. Bu vergi, Gelir Vergisi Kanunu’nun 30h maddesinin 2. fıkrası uyarınca belirlenen gelirlerden tahsil edilir.
Dayanışma Vergisine Tabi Gelirler
Şu gelirler vergi kapsamındadır:
• Vergi skalasına göre vergilendirilen gelirler (iş, işletme, emekli maaşı, bireysel faaliyet, telif hakları – 27. madde 1, 9 ve 9a fıkraları),
• Sermaye kazançları (hisseler, tahviller türevleri vb. – 30b madde),
• Tek oranlı vergilendirilen işletme gelirleri (30c madde),
• Yabancı kontrollü kuruluş (CFC) gelirleri (30f madde).
IP Box’tan elde edilen gelirler ve aile vakfı alacakçılarının aldığı ödemeler dayanışma vergisine tabii olacaktı; ancak bu düzenlemeler yürürlüğe girmemiştir.
Vergilendirme Temeli
Dayanışma vergisinin hesaplama temeli yıllardır tartışma konusudur. Fiskus (vergi idaresi), geçmiş yılların zararlarının düşülmesine karşı çıkıyordu. Yüksek İdare Mahkemesi (NSA), vergi mükelleflerine lehe olmak üzere kararlar vermiştir (6 Mayıs 2025 – II FSK 1007/22; 14 Şubat 2023 – II FSK 1099/22; 13 Aralık 2022 – II FSK 1072/22; 7 Aralık 2022 – II FSK 1172/22; 19 Temmuz 2022 – II FSK 452/22).
Fiskus artık geçmiş yıllar zararlarının düşülmesine izin vermektedir (24 Eylül 2024 tarihli KIS başkan yorumu: DOP3.8220.5.2024.HTCE). Ancak bu zararların, belirli bir gelir kaynağında oluşan gelire ait olması gerektiğini belirtmektedir (18 Kasım 2025 yorumu: 0113-KDIPT2-3.4011.692.2025.2.PR).
Araştırma ve Geliştirme İndirimi
Bir kollektif şirket ortağı, %19 oranında vergilendirilen işletme gelirlerinden elde ettiği kazanç için araştırma ve geliştirme (B+R) indirimi kullandığını belirtmiştir. Kıymetli giderlerin sadece PIT vergilendirme temelini değil, aynı zamanda dayanışma vergisinin hesaplama temelini de düşürmüş olup olmadığını sorgulamıştır.
Ortak, dayanışma vergisi kurallarının (30h/2) “vergiye tabii gelir” ifadesini kullandığını, yıllık beyanda vergi, brüt gelirten kıymetli giderler, geçmiş yıl zararı ve B+R indirimi düşülerek hesaplandığı için bu net tutarın vergilendirme temeli olması gerektiğini savunmuştur. Bu argümanda NSA’nın zarar düşümü kararlarına atıf yapmıştır.
KIS Direktörlüğünün Tutumu
KIS (Ulusal Mali İdare) Direktörlüğü ise farklı görüştedir. Dayanışma vergisinin hesaplama temelinin, 1 milyon złoty aşan gelirler toplamının, 30h/2 maddesinde belirtilen tutarlar düşülmesi sonrası kalan aşkınlık olduğu vurgulanmıştır.
“Bu maddedeki liste kapalı bir listedir. Dolayısıyla dayanışma vergisi tutarını belirlemek için sadece bu düzenlemede doğrudan belirtilen indirimler uygulanabilir” diyen direktörlük, kişinin yıllik beyanında öngörülen diğer indirimlerin – B+R indirimi dahil – dikkate alınmayacağını belirtmiştir. Organ, vergilendirme temelinin yıllık beyandaki indirimlerle özdeşleştirilmemesi gerektiğini vurgulamıştır.
Kaynak : GazetaPrawna
