Polonya, Avrupa Birliği’nin 150 milyar euro’luk SAFE (Finansowy Instrument Zwiększenia Bezpieczeństwa) programı kapsamında 43,7 milyar euro’luk kredi almayı planlıyor. 27 Şubat’da Sejm’de kabul edilen yasa, SAFE fonlarının kullanımını düzenleyen yeni bir araç oluşturuyor. Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki henüz karar vermedi ve muhalefet politikacıları yasa için veto öneriyor. Veto durumunda, hükümet “Plan B” olarak mevcut düzenlemelerle ve Silahlı Kuvvetler Destek Fonu ile fonları kullanmayı düşünüyor. Başkan Nawrocki ise programın anayasal uygunluğu ve uzun vadeli geri ödeme süresi konusunda ciddi şüpheler taşıyor.
SAFE Programı ve Finansal Çerçeve
Ustanowiony w zeszłym roku w ramach UE Instrument na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa Europy SAFE to program, który państwom członkowskim wspólnoty zapewnia pożyczki o wartości do 150 mld euro na szybkie i znaczące zwiększenie inwestycji w obronność. Polska w ramach SAFE ma do wydania 43,7 mld euro (ok.185 mld zł).
Ramy instytucjonalne i finansowe do wykorzystania środków z SAFE zostały opisane w przygotowanej przez rząd ustawie, która w tym celu tworzy nowe narzędzie – Finansowy Instrument Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE. Ustawa opisuje m.in. sposób funkcjonowania FIZB, wydatkowania jego środków, system gwarancji Skarbu Państwa, a także mechanizmy kontrolne dotyczące wykorzystania funduszy w ramach SAFE. Z ustawy wynika także, iż prawo do korzystania z tych pieniędzy mają m.in.: MON, MSWiA oraz resort infrastruktury.
Yasal Süreç ve Veto İhtimali
Prace nad ustawą zakończyły się w Sejmie 27 lutego. Od tego czasu dokument czekany podpis prezydenta. Choć Karol Nawrocki nie podjął jeszcze decyzji w tej sprawie, rządzący biorą pod uwagę, iż ustawę czeka weto, do którego głowę państwa namawiają m.in. politycy PiS.
– Weto oznacza brak poparcia dla planu modernizacji zaproponowanych przez Wojsko Polskie, brak poparcia do zbrojenia Sił Zbrojnych, brak poparcia do zbrojenia, uzbrojenia i polepszenia zdolności operacyjnych Straży Granicznej, Policji, budowy infrastruktury na potrzeby militarne – wylicza wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, którego zapytaliśmy o tę kwestię w środę przed południem w Sejmie.
Plan B ve Etkileri
Potwierdza jednak, iż rząd ma w tej sprawie „plan B”. O jego szczegółach więcej mówi wiceminister obrony Cezary Tomczyk, który przyznaje, iż środki z SAFE można by również wydać także w sytuacji, kiedy ustawa nie wejdzie w życie. – Można to zrobić na podstawie istniejących przepisów i w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych – informuje wiceszef MON, ale zastrzega, że w takiej sytuacji pieniądze otrzyma jedynie wojsko.
– W planie B nie będziemy mieli finansowania dla Straży Granicznej, dla Policji będziemy mieli bardzo mało czasu na zawarcie kontraktów dla polskiego wojska, w związku z tym prawdopodobnie wiele miliardów złotych po prostu przepadnie – ostrzega Tomczyk. – 250 tys. polskich funkcjonariuszy, którzy służą Polsce m.in. na granicy, po prostu nie dostanie pieniędzy na modernizację, na wyposażenie indywidualne, na samochody, na śmigłowce, na systemy antydronowe, na drony, na wszystko to, co się wiąże z nowoczesną formacją w XXI wieku – wskazuje polityk.
Tomczyk zwraca ponadto uwagę, iż brak ustawy oznacza także komplikacje dla MON. Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych zakłada, że spłata tych zobowiązań będzie mogła być realizowana z budżetu MON, a to jest katastrofa dla budżetu MON – przekonuje polityk. Przypomina zarazem, iż rządowa ustawa taki wariant wykluczała. – W ustawie mamy gwarancję, że każda złotówka, która będzie spłacana z programu SAFE, będzie pochodzić spoza budżetu ministra obrony narodowej – tłumaczy Tomczyk.
Başkanın Endişeleri ve Önerileri
Prezydent Karol Nawrocki, choć decyzji w sprawie ustawy o SAFE jeszcze nie podjął, to już tydzień temu przyznał, iż ma poważne wątpliwości w sprawie tego programu. Zasugerował, iż jego wdrożenie mogłoby być niezgodne z konstytucją; zwracał też uwagę na długi okres spłaty, który przewidziano w programie. – Chcę przypomnieć, że w momencie, kiedy program SAFE się zakończy, a więc w 2070 roku, premier RP Donald Tusk będzie miał, jak będzie żył, (…) 110 lat, prezydent RP będzie miał 87 lat, a pożyczkę SAFE spłacać będą ci, którzy mają dzisiaj 10, 11, 12, 13 lat – mówił wówczas Nawrocki.
Zapowiedział własne propozycje rozwiązań uzgodnione przy współpracy z prezesem NBP Adamem Glapińskim. We wtorek spotkał się w tej sprawie z przedstawicielami rządu: premierem Donaldem Tuskiem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem oraz ministrem finansów i gospodarki Andrzejem Domańskim. Po spotkaniu do Sejmu trafił projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych, które prezydent nazwał „polskim SAFE zero procent”. Z projektu wynika, iż na środki PFIO miałyby się składać m.in. wpłaty z zysku NBP, pieniądze z kredytów i pożyczek zaciąganych przez BGK oraz emitowane przez ten bank obligacji, a także odsetki od wolnych środków Funduszu przekazanych w depozyt BGK.
Seçim Kurulu ve Veto Kararı
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiedział w środę, iż Sejm nie będzie pracował nad prezydenckim projektem, dopóki Karol Nawrocki nie podejmie decyzji w sprawie ustawy o SAFE. – Pan prezydent musi wziąć odpowiedzialność za swoją decyzję. Zawetowanie tej ustawy to będzie zawetowanie 185 mld zł na uzupełnienie dla polskiego wojska – podkreślał Czarzasty na konferencji prasowej.
Kaynak : Gazeta
