Kanada merkezli Dundee Precious Metals (DPM) şirketinin Eylül 2024’te devraldığı maden işletmesi çevresinde yaşayanlarda yüksek kurşun seviyeleri tespit edildi. Zenica ve Saraybosna’daki sağlık kurumlarının yaptığı testler, çocuklar da dahil olmak üzere 300’den fazla kişide kurşun varlığını ortaya koyarken, toprak kirliliği nedeniyle tarımsal faaliyetler durduruldu. Dört çevre örgütü, şirket ve yerel yetkililer hakkında Zenica-Doboj kanton savcılığına suç duyurusunda bulundu.
Çocuklarda Kurşun Tespit Edildi
Reuters’ın bildirdiğine göre, Kanada firması Dundee Precious Metals (DPM), Eylül 2024’te İngiliz Adriatic Metals’tan maden işletmesini devraldı. Yıl sonunda bölge sakinlerine yönelik gerçekleştirilen ilk kan testleri endişe verici sonuçlar verdi; işleme tesisinin yakınında yaşayan 44 kişiden 17’sinde kurşun seviyelerinin yüksek olduğu belirlendi.
Zenica ve Saraybosna’daki sağlık enstitüleri tarafından genişletilen yeni testler, çocuklar da dahil olmak üzere 300’den fazla kişide kurşun varlığını kanıtladı.
Kurşun Kirliliği ve Tarımsal Etkiler
Yerel sağlık merkezinin raporuna göre, elde edilen sonuçlar akut bir zehirlenmeye değil, düşük konsantrasyonlu kurşuna uzun süreli maruz kalmaya işaret ediyor. ⚠️ İncelenen kişilerin yüzde 13’ünde kurşun seviyesi, WHO’nun maruziyet kaynağının belirlenip ortadan kaldırılmasını önerdiği eşik değer olan desilitrede 5 mikrogramın üzerine çıktı.
Kurşun maddesi ayrıca çevre çiftliklerdeki topraklarda da tespit edildi. Bu durum, bölgedeki çiftçileri ekim faaliyetlerini durdurmaya zorladı.
Yasal Süreç Başlatıldı
6 Mayıs Çarşamba günü, Bosna’dan dört çevre örgütü, Zenica-Doboj kanton savcılığına suç duyurusunda bulundu. Söz konusu başvuru, hem DPM şirketine hem de görevlerini yerine getirmedikleri iddiasıyla bölgesel yetkililere karşı yapıldı.
Şirketin Yanıtı ve Belirsiz Kaynaklar
DPM, sorumluluğu reddetmekle birlikte yetkililerle iş birliği yapacağını beyan etti ve araştırmaların bir kısmını finanse etti. Şirketin ajansa gönderdiği açıklamada, çevre ve sağlık meselelerinin, sorumluluk hakkında ön yargıda bulunulmadan, güvenilir uzman analizleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Ancak kirliliğin kaynağı henüz belirlenemedi. Bölgenin on yıllardır madencilik faaliyetlerine açık olması ve geçmişte benzer kan testlerinin yapılmamış olması, kurşunun yeni madenle birlikte mi geldiği yoksa yıllardır toprak ve suda mı bulunduğu konusundaki tespiti zorlaştırıyor.
“Hesap Verilmesi Gerekiyor”
İşleme tesisinin hemen yanında yaşayan ve nesillerdir hayvancılık ile tarımla uğraşan Ahmedović ailesi, kirlilik nedeniyle şu an ekimleri durdurmuş durumda. Bölge sakinleri öncelikle net bir yanıt bekliyor.
⚖️ Avukat Emina Veljović tarafından yapılan bu açıklama, bölgedeki mağduriyetin boyutunu ortaya koyuyor.
Kaynak : Gazeta
