Polonya Bakanlar Kurulu, 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların günlük yaşamlarını desteklemek amacıyla hazırlanan “bon senioralny” (kıdemli bonu) yasa tasarısını kabul etti. 2026-2028 yılları için 1 milyar PLN bütçe ayrılan bu yeni sosyal destek programı, yaşlıların evdeki temel ihtiyaçlarını karşılamayı ve uzun süreli bakım sistemini reforme etmeyi amaçlıyor. Ancak düzenleme, halihazırda kamu destekli bakım alan kişileri kapsam dışı bırakırken, katı gelir sınırı ve işlevsel bağımlılık şartlarını da beraberinde getiriyor.
Kıdemli Bonu Uygulamasının Kapsamı ve Sağlanacak Destekler
Polonya hükümetinin kabul ettiği tasarıya göre, “bon senioralny” 65 yaşını doldurmuş ve günlük aktivitelerinde zorluk yaşayan bireylere yönelik bir destek mekanizması olarak kurgulanmıştır. Bu yardım, yaşlıların kendi ikametgahlarında pratik destek almalarını hedeflemektedir. Destek paketi; giyinme, yemek hazırlama, hareket etme ve ev düzeninin korunması gibi temel yaşam faaliyetlerini içermektedir. 🏠
Ayrıca bu yardım programı, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmayı da kapsamaktadır. Doktor randevularının organize edilmesi, sağlık hizmetlerinden yararlanma sürecinde refakat edilmesi ve temel hijyen ihtiyaçlarının karşılanması, sunulacak hizmetlerin temel taşlarını oluşturmaktadır.
Gelir Sınırı ve Yıllık Güncelleme Mekanizması
Yardımdan yararlanabilmek için belirlenen en kritik kriterlerden biri mali durumdur. Kıdemli bonu, yalnızca son üç aylık ortalama aylık geliri 3410 PLN tutarını aşmayan bireylere tahsis edilecektir. Bu sınır, programın hedef kitlesini belirleyen en temel mali eşik olarak kayda geçmiştir.
Önemli bir detay olarak, bu gelir eşiği sabit bir rakam olarak kalmayacaktır. Belirlenen tutar, her yıl Sosyal Sigorta Fonu (FUS) tarafından uygulanan emekli ve maluliyet maaşı artış oranlarına paralel olarak güncellenecektir. Böylece ekonomik değişimlerin hak sahipliği üzerindeki etkisi minimize edilecektir. ⚖️
Program Dışında Tutulan Gruplar ve Muafiyet Listesi
Yaş ve gelir kriterlerini karşılamak, bu desteği almak için her zaman yeterli olmayacaktır. Tasarı, kamu kaynaklı diğer bakım hizmetlerinden yararlananlar için geniş bir istisna listesi öngörmektedir. Sosyal yardım evlerinde (DPS) kalanlar, 24 saatlik bakım hizmeti alanlar veya halihazırda “świadczenie wspierające” (destek ödemesi) alan bireyler kıdemli bonundan yararlanamayacaktır.
Hükümetin bu yaklaşımı, aynı amaca yönelik mükerrer kamu ödemelerinin önüne geçilmesini hedeflemektedir. Ancak bir istisna olarak; eğer mevcut bakım hizmetleri geçici nitelikteyse ve tek seferde 14 günü aşmıyorsa, kıdemli bonu verilmesi değerlendirmeye alınabilecektir.
Bütçe ve Yasal Dayanak
5 Mayıs tarihinde kabul edilen ve uzun süreli bakım reformunun bir parçası olan bu düzenleme için 2026-2028 döneminde 1 milyar PLN tutarında bir kaynak ayrılması planlanmaktadır. Düzenleme, UD326 numaralı “Uzun Süreli Bakım ve Yaşlı Bireylerin Koordinasyonu Hakkında Kanun Tasarısı” kapsamında yürütülmektedir.
Kaynak : GazetaPrawna
