Polonya İstatistik Kurumu (GUS) verilerine göre, 20 binin altında nüfusa sahip bölgelerde yaşayan yaklaşık 20 milyon kişi, ülkedeki toplam tüketici borçlarının yüzde 29’unu oluşturuyor. Krajowy Rejestr Długów (KRD) kayıtlarına yansıyan toplam borç miktarı 40,8 milyar PLN seviyesine ulaşırken, bu durum büyük şehirler dışındaki ekonomik dengesizliği gözler önüne seriyor. Özellikle 36-55 yaş arası ve erkek nüfusu üzerinde yoğunlaşan borçluluk sorunu, yerel iş gücü piyasasının sınırlı olması ve artan yaşam maliyetleri ile derinleşiyor. Son 12 ayda ekonomik göstergelerdeki iyileşmeye bağlı olarak toplam borç miktarında bir miktar azalma kaydedilmiş olsa da, kırsal kesimdeki finansal riskler önemini korumaya devam ediyor.
Büyükşehirler ve Taşra Arasındaki Gelir Uçurumu
Polonya’da yaşamın büyükşehirler dışında daha ekonomik olduğu algısı, istatistiksel verilerle çelişiyor. GUS verilerine göre, 20 bin nüfusun altındaki yerleşim yerlerinde kişi başına düşen yıllık gelir yaklaşık 64 bin PLN iken, büyük metropollerde bu rakam 86 bin PLN’yi aşıyor. Gelir düzeyindeki bu üçte birlik fark, küçük yerleşim yerlerindeki sınırlı istihdam olanaklarıyla birleştiğinde ciddi bir finansal darboğaz yaratıyor.
Krajowy Rejestr Długów Biura Informacji Gospodarczej (KRD BIG) Yönetim Kurulu Başkanı Adam Łącki, bölgedeki iş gücü piyasasının marketler, küçük ölçekli ticaret ve kamu kurumlarıyla kısıtlı olduğunu belirtiyor. Yabancı yatırımların altyapı ve personel hacmi nedeniyle büyük merkezleri tercih etmesi, yerel halkı uzak şehirlerde çalışmaya zorluyor. Bu durum ise yüksek ulaşım maliyetlerini beraberinde getirerek hane halkı bütçesini daha da daraltıyor.
Borçluluğun Sosyo-Demografik Yapısı
Borçluluk istatistikleri, özellikle 5 ile 10 bin arasında nüfusa sahip bölgelerde yoğunlaşıyor. Bu bölgelerde 223 binden fazla kişi borç yükü altındayken, kişi başına düşen ortalama borç 22 bin PLN’yi geçiyor. Yaş grupları incelendiğinde, 36-45 yaş grubu borçlu sayısının en yüksek olduğu kitleyi oluşturuyor. Ancak en yüksek toplam borç tutarına 46-55 yaş grubu sahip durumda.
Borçluluğun cinsiyet dağılımı incelendiğinde ise çarpıcı bir tablo ortaya çıkıyor: Küçük yerleşim yerlerindeki borçluların yüzde 70’ini erkekler oluştururken, toplam borç miktarının yüzde 80’i de yine erkeklere ait. Kaczmarski Inkasso Başkan Yardımcısı Jakub Kostecki, bu durumu erkeklerin aile ekonomisini üstlenmesi ve kredi/taksit süreçlerinde daha aktif rol almasıyla açıklıyor.
Yerel Halkın Finansal Yaklaşımı ve Sosyal Riskler
Küçük yerleşim yerlerinde yaşayan borçluların, büyükşehir sakinlerine kıyasla alacaklılarla iletişim kurma konusunda daha yapıcı olduğu gözlemleniyor. Kostecki’ye göre, bu bölgelerde finansal sorunlar sadece ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda sosyal ve itibara dayalı bir durum olarak görülüyor. Yerel topluluklardaki yoğun sosyal bağlar, borçluların taahhütlerini yerine getirme konusundaki kararlılığını artırıyor.
Buna karşın, büyükşehir yaşam standartlarına duyulan özlem ve artan tüketim talepleri, geliri düşük olan hane halkını kredilere ve taksitli ödemelere yöneltiyor. GUS verileri, kırsal kesimdeki göreli yoksulluk riskinin yüzde 21,1 ile büyükşehirlerin çok üzerinde olduğunu doğruluyor.
Ekonomik İyileşme Sinyalleri
Son 12 aylık veriler, yerel ekonomilerde bir iyileşme eğilimine işaret ediyor. Toplam borç tutarı 12,61 milyar PLN’den 11,79 milyar PLN’ye gerileyerek 814 milyon PLN’lik bir düşüş kaydetti. Borçlu sayısı ise 36 bin kişi azaldı. Düşen enflasyon oranları ve artan ortalama maaşların, hanelerin finansal dengelerini yeniden kazanmalarında etkili olduğu değerlendiriliyor.
Kaynak : GazetaPrawna
