Almanya’da ana muhalefet lideri Friedrich Merz, 18 Mayıs tarihli bir mektupla Avrupa Birliği’nin genişleme sürecine dair yeni bir model önerisinde bulundu. Ukrayna’nın katılım sürecinin mevcut durumuyla kısa vadede tamamlanmasının mümkün olmadığını belirten Merz, Kiev yönetimi için “ilişkili üyelik” statüsünü tartışmaya açıyor. Bu öneri, Ukrayna’nın AB kurumlarına kademeli olarak entegre edilmesini ancak tam üyelik süreçlerinin de eş zamanlı olarak devam etmesini hedefliyor.
Yeni Bir Entegrasyon Modeli
Friedrich Merz; Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodulidis’e hitaben kaleme aldığı mektupta, genişlemenin jeopolitik bir gereklilik olduğunu ancak sürecin çok yavaş ilerlediğini ifade etti. Merz, Ukrayna’nın yanı sıra Batı Balkanlar ve Moldova için de yeni bir dinamizme ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
İlişkili Üyeliğin İçeriği
Merz, önerdiği modelin “hafifletilmiş bir üyelik” olmadığını, aksine mevcut ortaklık anlaşmalarının ötesine geçen ve süreci hızlandırmayı amaçlayan bir yapı olduğunu belirtti. Bu model kapsamında Ukrayna; Avrupa Konseyi ve AB Konseyi toplantılarına katılabilecek, oy hakkı olmaksızın Avrupa Komisyonu’nda bir “ilişkili komisyon üyesi” bulundurabilecek ve Avrupa Parlamentosu’nda “ilişkili milletvekilleri” ile temsil edilebilecektir.
Güvenlik ve Hukuki Mekanizmalar
Öneri, AB üye devletlerinin Ukrayna’ya karşı karşılıklı savunma klauzulu olan 42. maddesinin 7. fıkrasını devreye sokmalarını öngörüyor. Ayrıca Ukrayna’nın, AB Adalet Divanı’nda “asistan raportör” olarak görev yapacak bir ilişkili yargıç atama hakkına sahip olması planlanıyor. Ülkenin, AB hukukunu kademeli olarak iç hukukuna entegre etmesi ve dış politika uyumunu sağlaması bekleniyor.
Süreç ve İlerleyiş
Merz, konuyu Nisan ayında Kıbrıs’ta yapılan gayriresmi toplantıda Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüştüğünü açıkladı. Söz konusu fikrini 18-19 Haziran tarihlerinde Brüksel’de gerçekleştirilecek liderler zirvesinde sunmayı hedefleyen Merz, özel bir görev gücü kurulmasıyla detayların hızla netleştirilebileceğine inandığını belirtti. Ukrayna, Şubat 2022’deki Rus işgalinden kısa bir süre sonra AB’ye üyelik başvurusunda bulunmuş, Temmuz 2022’de adaylık statüsü almış ve Aralık 2023’te müzakerelere başlama kararı almıştı.
Kaynak : Gazeta
