Ukrayna Devlet Başkanı, Çarşamba günü yayınladığı bir kararname ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı bir özel operasyon birimine “UPA Kahramanları” adını verdi. Bu karar, II. Dünya Savaşı döneminde Polonyalılara karşı gerçekleştirilen etnik temizlik nedeniyle Polonya kamuoyunda büyük tepki çekti. Olay, taraflar arasındaki tarihsel hafıza ve UPA’nın rolü konusundaki köklü görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı.
Birim İsminde Değişiklik
Ukrayna Devlet Başkanı, yayınladığı kararname ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Özel Operasyon Güçleri’ne bağlı “Kuzey” Bağımsız Özel Operasyon Merkezi’ne “UPA Kahramanları” adının verildiğini duyurdu. Karar, “ulusal ordunun tarihsel geleneklerinin geri kazandırılması ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ile bağımsızlığının savunulması sırasında üstlenilen görevlerin örnek teşkil edecek şekilde yerine getirilmesi” amacıyla alındı.
Polonya ve Ukrayna Arasındaki Tarihsel Gerilim
UPA’nın yüceltilmesi Polonya’da ciddi bir hassasiyet yaratmaktadır. 1943-1946 yılları arasında Ukrayna İsyan Ordusu (UPA), İkinci Polonya Cumhuriyeti’nin doğu topraklarında gerçekleştirdiği etnik temizlik faaliyetleriyle yaklaşık 80 ila 100 bin Polonyalının ölümüne neden olmuştur. Polonya Sejm’i bu olayları soykırım olarak tanımlarken, misilleme eylemlerinde yaklaşık 20 bin Ukraynalının hayatını kaybettiği belirtilmektedir.
OUN ve UPA Üzerindeki Farklı Okumalar
Volhynia katliamı, Stepan Bandera liderliğindeki Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü’nün (OUN-B) bir kolu tarafından planlanmış, UPA ise bu yapının silahlı kanadını oluşturmuştur. Ukrayna tarafı ise bu olayları, İkinci Polonya Cumhuriyeti dönemindeki sert pasifize etme süreçlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan etnik çatışmanın bir parçası şeklinde yorumlamaktadır. Ayrıca Ukrayna kamuoyu, OUN ve UPA’yı 1944’ten itibaren SSCB’ye karşı savaşan antikomünist bir direniş hareketi olarak görmektedir.
Andrij Melnyk’in Naaşı ve Yad Vashem Tepkisi
Geçtiğimiz günlerde Ukrayna yönetimi, OUN’un liderlerinden biri olan ve Bandera ile anlaşmazlık yaşayıp Polonyalılara karşı gerçekleştirilen temizlik hareketlerine karşı çıkan Andrij Melnyk’in naaşını ülkeye getirmiştir. Ancak İsrail’deki Yad Vashem Enstitüsü, Melnyk’in Nazi Almanyası ile iş birliği yapan bir oluşumun lideri olduğunu vurgulayarak, bu yeniden gömülme işleminin Holokost kurbanlarının anısını zedelediğini belirterek ciddi şüphelerini ifade etmiştir.
Kaynak : Gazeta
