ABD Başkanı Donald Trump, İran İslam Cumhuriyeti ile bir barış anlaşmasına varıldığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz blokajının kaldırılması için yetki verdiğini duyurdu. 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanması planlanan mutabakat, tarafların askeri operasyonları durdurmasını, İran’ın nükleer programının tasfiye edilmesini ve karşılığında ekonomik yaptırımların kademeli olarak hafifletilmesini kapsıyor. Pakistan Başbakanı Shebhaz Sharif’in arabuluculuğunda yürütülen sürecin detayları ve teknik görüşmeler 60 günlük bir takvime bağlandı.
Trump’tan Hürmüz Boğazı ve Bölgesel Barış Vurgusu
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile varılan anlaşmayı duyurarak Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi geçişlerine açılması için gereken talimatları verdiğini belirtti. Trump, bu “büyük anlaşmanın” tüm bölgeye barış ve güvenlik getireceğini ifade ederek, geçmişte birçok başkanın denediği ancak sonuç alamadığı bu süreçte başarıya ulaştıklarını kaydetti. Başkan Trump ayrıca, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Beyrut’a yönelik saldırılarını sert bir dille eleştirerek, İran ile diplomatik kanallardan yürütülen görüşmelerle beklenen bir misilleme saldırısının engellendiğini doğruladı.
Anlaşmanın Temel Çerçevesi ve 60 Günlük Takvim
Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkilinin paylaştığı bilgilere göre, anlaşma dört ana sütun üzerine inşa edildi: Hürmüz Boğazı’nın açılması, İran nükleer programının tasfiyesi, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması ve uzun vadeli bölgesel güvenlik rejiminin tesisi. İran, bu süreçte nükleer silah geliştirmeme konusunda süresiz taahhütte bulundu. Anlaşmanın teknik detaylarının belirlenmesi ve nükleer malzemenin transferi için 60 günlük bir müzakere süreci öngörüldü. Yetkili, İran’a imza aşamasında herhangi bir ödeme yapılmayacağını, ekonomik avantajların ancak taahhütlerin yerine getirilmesiyle sağlanacağını vurguladı.
İran Tarafından Resmi Doğrulama ve Beklentiler
İran Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Kazem Gharibabadi, anlaşmayı doğrulayarak mutabakatın İran’ın askeri baskısının bir sonucu olduğunu ifade etti. Tahran yönetimi, nihai metin yayımlanmadan ve İran’ın “kesin” talepleri anlaşmaya dahil edilmeden süreci onaylamayacağını açıkladı. İki aylık müzakere sürecinde yaptırımların kaldırılmasına odaklanacaklarını belirten Gharibabadi, anlaşmanın İsrail’in Beyrut saldırıları sonrası yapılan değişikliklerle şekillendiğini ve karşı tarafın ihlalleri durumunda İran’ın gerekli adımları atacağını belirtti.
Diplomatik Süreç ve İsviçre’deki İmza Töreni
Arabuluculuk rolünü üstlenen Pakistan Başbakanı Shebhaz Sharif, anlaşmanın Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal durdurulmasını kapsadığını belirtti. İsviçre’de 19 Haziran’da yapılması planlanan imza törenine, Başkan Trump’ın G7 zirvesi için Fransa’ya seyahat edecek olması nedeniyle katılım düzeyinin belirsiz olduğu, ancak Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in törende hazır bulunmasının planlandığı açıklandı.
Kaynak : Gazeta
