Polonya’da beş önemli kurum, kanseri yenen bireylerin finansal sisteme erişimini kolaylaştırmak amacıyla “onkolojik unutulma hakkı” adı verilen yeni bir yasal düzenleme çağrısında bulundu. Mevcut uygulamada, geçmişte kanser tedavisi görmüş kişiler kredi başvurularında sigorta şirketleri tarafından yüksek prim talepleriyle veya doğrudan ret yanıtlarıyla karşılaşıyor. Önerilen yasa değişikliği, aktif tedavinin bitiminden beş yıl sonra, kişinin eski sağlık verilerinin finansal ürünlerde risk faktörü olarak kullanılmasının yasaklanmasını hedefliyor.
Kanser Öyküsü Finansal Engel Haline Gelmemeli
Kanserle olan mücadelesini başarıyla tamamlamış bireyler, tedaviden yıllar sonra bile günlük hayatta ciddi engellerle karşılaşıyor. Özellikle konut kredisi gibi finansman süreçlerinde, sigorta şirketleri tarafından “yüksek riskli grup” olarak tanımlanmaları, bu kişilerin kredi sigortasına erişimini zorlaştırıyor ya da maliyetlerini ciddi oranda artırıyor. Anna isimli bir vatandaşın yaşadığı mağduriyet, bu durumun münferit olmadığını ve sistemik bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.
Beş Yıllık Eşik ve Veri Kullanımı
Beş kurumun üzerinde uzlaştığı tasarı, temel bir ilkeye dayanıyor: Tedavinin bitişinden itibaren beş yıl geçmişse, eski hastalık geçmişi sigorta sözleşmelerinde bir veri olarak kullanılamayacak. Bu düzenleme, sigorta şirketlerinin bireyleri sadece geçmişteki hastalıkları nedeniyle “yüksek riskli” kategorisinde değerlendirmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Yasal Terminoloji ve Hukuki Belirsizlikler
Uzmanlar, yasa taslağında yer alan “klinik olarak gerekçelendirilmiş aktif tedavinin sonu” ifadesinin muğlak olduğunu savunuyor. Bu belirsizliğin hukuki anlaşmazlıklara yol açabileceği uyarısında bulunan kurumlar, bunun yerine “Ulusal Onkoloji Ağı” yasasında halihazırda tanımlanmış ve hukuki karşılığı olan “onkolojik tedavinin sonu” ifadesinin kullanılmasını öneriyor.
Sigorta Güvencesinin Sürekliliği
Önerilen düzenlemenin kapsamı sadece kredi başvuru süreciyle sınırlı değil. Kurumlar, kanser geçmişine ilişkin verilerin kullanılmama yasağının, sigorta sözleşmesi boyunca geçerli olması gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşım, bir hasar durumunda sigorta şirketinin geriye dönük olarak sağlık geçmişini sorgulamasını engelleyerek, tüketicilerin yasal güvencesini artırmayı hedefliyor.
Avrupa Modeli ve Polonya’nın Uyumu
Onkolojik unutulma hakkı, halihazırda birçok Avrupa ülkesinde uygulanan ve başarılı sonuçlar veren bir modeldir. Polonya’nın, 2023/2225 sayılı AB yönergesiyle uyumlu bir şekilde hayata geçirmeye hazırlandığı bu düzenleme, kanser sonrası yaşamını sürdüren bireylerin konut edinimi, aile kurma ve finansal piyasalara eşit katılım hakkını korumayı amaçlayan pro-tüketici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kaynak : GazetaPrawna
