Fransa’da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah edinmeme konusunda uzlaştığını ve ülkesinin İran’a 300 milyon dolar ödediği iddialarının gerçeği yansıtmadığını açıkladı. ABD yönetimi, İran’ın yeniden inşası için Körfez ülkeleri tarafından oluşturulan ve 300 milyar dolara ulaşan bir fona erişiminin, bazı koşulların yerine getirilmesine bağlı olduğunu belirtti. Konuya ilişkin taraflar arasındaki ön mutabakatın önümüzdeki günlerde resmi olarak imzalanması bekleniyor.
İddialara Trump’tan Yanıt
Donald Trump, 16 Haziran Salı günü Truth Social platformu üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer silah sahibi olmama konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu. Trump, ABD’nin İran’a 300 milyon dolar ödediği yönündeki iddiaları “aptalkratlar tarafından yayılan yalan haber” olarak nitelendirdi. İran ise daha önce nükleer silah edinme amacı olmadığını defalarca beyan etmiş, ancak bu açıklamalar Washington tarafından genellikle şüpheyle karşılanmıştı.
300 Milyar Dolarlık Fon ve Yatırım Şartları
Trump’ın bahsettiği 300 milyon doların, aslında İran ile yapılan ön mutabakatta adı geçen 300 milyar dolarlık bir fonla ilgili olduğu ifade ediliyor. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, CBS’e verdiği demeçte, bu fonun Körfez ülkelerinin yatırımlarıyla oluşturulduğunu ve İran’ın taahhütlerini yerine getirmesi şartıyla erişime açılacağını belirtti.
ABD yönetimi yetkilileri, İran’ın söz konusu fondan faydalanabilmesi için ülkeyi yatırım yapılabilir bir hale getirmesi gerektiğini vurguluyor. Müzakerecilerden biri, İran’ın nükleer silah geliştirme veya gizli faaliyetler yürütme gibi adımlardan kaçınarak, yatırımcı güvenini tesis etmesi durumunda desteğin sağlanacağını açıkladı.
Ekonomik Boyut ve Sürecin Geleceği
Bloomberg tarafından yapılan analizlere göre, 300 milyar dolarlık tutar, İran’ın toplam GSYH’sine eşdeğer olduğu için uzmanlar Körfez ülkelerinin bu denli büyük yatırımları yapıp yapmayacağı konusunda temkinli yaklaşıyor. Öte yandan J.D. Vance, Fox News’a yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki ön mutabakat metninin kamuoyuyla paylaşılabileceğinin sinyalini verdi. Elektronik ortamda imzalanan taslak anlaşmanın, Cuma günü tarafların resmi temsilcileri tarafından şahsen imzalanması planlanıyor.
Kaynak : Gazeta
