Polonya Adalet Bakanlığı, boşanma süreçlerini hızlandırmayı ve çocukların çıkarlarını korumayı hedefleyen yeni bir aile hukuku reform paketi hazırladı. Düzenleme kapsamında, ebeveynler için “paylaşımlı bakım” tanımı yasal mevzuata eklenirken, nafaka talepleri için 7 gün içinde karar verilmesini öngören elektronik başvuru sistemi hayata geçiriliyor. Ayrıca, boşanmalarda kusur durumunun mahkeme tarafından tespit edilmesi uygulamasından vazgeçilerek, tarafların ekonomik durumuna dayalı yeni bir nafaka sistemi kurulması planlanıyor. Reform, çocukların uzun süren yargı süreçlerinden olumsuz etkilenmesini önlemeyi ve mahkemelerin iş yükünü azaltmayı amaçlıyor.
Paylaşımlı Bakım ve Çocuk Odaklı Yaklaşım
Hazırlanan proje, boşanma veya ayrılık sonrası ebeveynlerin çocuk üzerindeki ortak sorumluluğunu vurgulayan “paylaşımlı bakım” kavramını yasal bir tanıma kavuşturuyor. Düzenleme, çocuğun ebeveynlerden biriyle bağının kopmamasını ve aile ilişkilerinin korunmasını hedefliyor. Mahkemeler, bu kararı her vakada çocuğun üstün yararını gözeterek değerlendirecek; ancak şiddet veya çocuğun zarar görme riski içeren durumlarda bu uygulama devreye girmeyecek.
Hakimler, paylaşımlı bakım kararı alırken çocuğun yaşı, sağlık durumu, kendi görüşü, ebeveynlerin iş birliği kapasitesi ve evler arasındaki mesafe gibi kriterleri dikkate alacak. Bu model, dava süreci devam ederken de tedbir olarak uygulanabilecek.
Dijital Başvuru ile 7 Günlük Nafaka Süreci
Reformun bir diğer ayağı olan temel nafaka sistemi, sürecin dijitalleşmesiyle hız kazanıyor. Yeni sistem sayesinde, daha önce mahkeme kararı veya noter tasdikli bir anlaşma ile nafaka yükümlülüğü belirlenmemiş olan ebeveynler için elektronik ortamda başvuru yapılabilecek. Teleinformatik sistem üzerinden yapılacak başvurular, kişilerin mahkemeye gitme zorunluluğunu ortadan kaldıracak.
Başvurunun eksiksiz yapılması durumunda, mahkeme veya referendarz sądowy tarafından 7 gün içerisinde nafaka ödeme emri çıkarılabilecek. Bu emir derhal uygulanabilir olacak. Ödenmeyen nafakalar doğrudan icra takibine konu edilebilecekken, borçlu tarafın 14 gün içinde itiraz hakkı saklı tutulacak.
Yürütme Süreçleri ve Kurumların Güçlendirilmesi
Yeni düzenlemelerle birlikte, mahkeme tarafından kurulan bağımsız bir yürütme süreci ile yasal boşlukların giderilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda mahkeme yardımcılarının (kurator sądowy) yetkileri genişletiliyor. Yeni sistemde bu görevliler, çocuklarla ebeveynleri olmaksızın görüşebilecek, hassas belgeleri inceleyebilecek ve kurumlar arası bilgi akışını yönetebilecek.
Ayrıca, boşanma davalarında kusur tespitine son verilerek sürecin kısaltılması ve tarafların ekonomik gerçeklikleri ile geçmişteki rol dağılımlarına odaklanan yeni bir nafaka sistemi benimseniyor. Boşanma sonrası nafaka yükümlülüğünün genel kural olarak beş yıl ile sınırlandırılması ve yalnızca istisnai durumlarda bu sürenin uzatılması öngörülüyor.
Kaynak : GazetaPrawna
