Avrupa Birliği’nin 2023/970 sayılı ücret şeffaflığı direktifini Polonya hukukuna entegre edecek olan yasa tasarısı üzerindeki çalışmalar devam ediyor. Tasarının 2027 yılının ilk çeyreğinden önce yürürlüğe girmesi beklenmezken, 100 ve üzeri çalışanı olan işverenlere cinsiyete dayalı ücret farklarını raporlama zorunluluğu getiriliyor. Belirlenen takvim çerçevesinde, şirketlerin ücret sistemlerini şeffaflaştırması ve gerekçelendirilemeyen maaş farkları için düzeltici önlemler alması gerekecek. Kurallara uyum sağlamayan ve ücret eşitsizliğini gideremeyen işverenleri ise 2.000 ila 60.000 PLN arasında değişen idari para cezaları bekliyor.
Ücret Farkı Raporlama Takvimi
Yeni düzenleme kapsamında 150 ve üzeri çalışana sahip işverenlerin ilk raporlarını 7 Haziran 2027 tarihine kadar sunmaları öngörülüyor. 100-149 arası çalışanı bulunan işletmeler için ise bu süreç 7 Haziran 2031 tarihinde başlayacak. İşverenler, tesis genelindeki ücret farklarının yanı sıra belirli çalışan kategorilerine göre de raporlama yapmakla yükümlü olacaklar.
Cinsiyete Dayalı Ücret Farkı Tanımı
Yasa, ücret farkını yıllık brüt kazanç düzeyi ve saatlik ücret düzeyi olarak iki temel gösterge üzerinden tanımlıyor. Yıllık kazanç düzeyi; maaşın yanı sıra ayni yardımları da kapsıyor. Saatlik ücret düzeyi ise toplam yıllık gelirin nominal çalışma süresine bölünmesiyle hesaplanıyor; burada fiilen çalışılan saatlerden ziyade sözleşmeye dayalı süre esas alınıyor.
Çalışan Kategorilerinin Belirlenmesi
İşverenler, benzer iş yüküne veya değere sahip pozisyonları belirli kategorilere ayırmak zorunda. Analitik puanlama yöntemiyle yapılan bu sınıflandırmanın ardından, her kategori için ayrı bir ücret aralığı belirlenmesi gerekiyor. İşverenlerin, oluşturdukları her kategori için dört farklı gösterge hesaplaması ve raporlaması gerekecek.
Gerekçelendirme ve Ortak Değerlendirme Süreci
Tespit edilen ücret farkının “gerekçelendirilemez” kabul edilmesi durumunda işverenler, çalışan temsilcileri veya sendikalarla “ortak ücret değerlendirmesi” yapmak durumunda kalacak. Bu süreçte sendikaların onayı, farkın meşru görülmesi için kritik bir öneme sahip. Eğer fark %5’i aşıyor ve işveren etkili bir iyileştirme yapmıyorsa, sendikalarla ortak analiz zorunlu hale gelecek.
İyileştirme ve Yaptırımlar
Ortak değerlendirme sonrası işverenlerin, tespit edilen haksız farkları 10 ay içerisinde düzeltmesi gerekiyor. Bu süre zarfında, cinsiyetten bağımsız, şeffaf bir ücretlendirme sisteminin kurulması şart koşuluyor. Söz konusu yasal yükümlülüklerin ihlali durumunda ise işverenlere 2.000 ila 60.000 PLN tutarında para cezası uygulanması öngörülüyor.
Kaynak : GazetaPrawna
