Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Beyaz Kartal Nişanı’nı geri alma kararı aldığını açıkladı. Karar, Ukrayna Özel Harekat Kuvvetleri’nin bir birimine “UPA Kahramanları” adının verilmesinin ardından geldi. Söz konusu hamle hem Polonya iç siyasetinde hem de Rus yetkililerin propaganda söylemlerinde geniş yankı buldu.
Rusya’dan Gelen Açıklamalar
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ukrayna yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulunarak kararı kendi propaganda ekseninde değerlendirdi. Vladimir Putin’in danışmanı Kirill Dmitriyev ise Polonya’nın Ukrayna’daki Nazi sempatizanlarını nihayet tespit ettiğini öne sürerek benzer bir söylem geliştirdi. Kremlin, Ukrayna’ya yönelik başlattığı “özel askeri operasyonu” tarihsel süreçte “Nazilerle mücadele” gerekçesine dayandırmıştı; bu iddia ise uzmanlar ve tarihçiler tarafından sıkça sorgulanmaktadır.
Nişanı Geri Alma Kararının Gerekçesi
Karol Nawrocki, Ukrayna Özel Harekat Kuvvetleri’nin “Kuzey” birimine UPA (Ukrayna İsyan Ordusu) adının verilmesine tepki göstererek, “Atalarımızın fedakarlığına sessiz kalarak ihanet edemeyiz. Bu, unutulmaması gereken mezarlar ve tarihin gerçekler, hafıza ve saygı gerektiren yaralarıdır” açıklamasında bulundu. Polonya tarihçilerine göre, 1943-1945 yılları arasında milliyetçi bir yapı olan UPA, Volhynia ve Doğu Galiçya’da on binlerce Polonyalı sivili etnik temizliğe tabi tutmuştur.
Başbakan Tusk’un Rolü ve Hukuki Süreç
Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin aldığı kararın yürürlüğe girmesi için Başbakan Donald Tusk’un kontr-imzası (kontrasygnata) gerekiyor. Tusk, Varşova ile Kiev arasında tırmanan gerilimin Rusya’nın işine yaradığını ve müttefikleri endişelendirdiğini belirtti. Daha önce Zelenski’nin kararını “hatalı” olarak nitelendiren Tusk, Ukrayna lideriyle yaptığı görüşmenin ardından, Zelenski’nin Polonyalıları incitme veya ilişkileri zedeleme niyetinde olmadığını ifade etti. Ancak bu durum, Rus yetkili Kirill Dmitriyev tarafından “Tusk, Nawrocki tarafından ifşa edilen Nazi sempatizanlarını savunuyor” şeklinde yorumlandı.
Beyaz Kartal Nişanı’nın Tarihçesi
Volodimir Zelenski, 5 Nisan 2023 tarihinde Polonya ile Ukrayna arasındaki dostane ilişkileri geliştirdiği ve Avrupa’da demokrasi ile barışın tesisi için gösterdiği çabalar nedeniyle Andrzej Duda tarafından Beyaz Kartal Nişanı ile onurlandırılmıştı. 320 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan bu nişanın geri alınması prosedürü oldukça nadir uygulanmaktadır. Tarihsel süreçte sadece eski Başbakan Wincenty Witos, bir mahkeme kararı neticesinde bu unvanı kaybetmiştir.
Kaynak : Gazeta
