ABD Senatosu, 19 Mayıs Salı günü İran İslam Cumhuriyeti topraklarındaki veya bu ülkeye yönelik askeri operasyonların sonlandırılmasını öngören bir savaş yetkileri tasarısını oyladı. 50 senatörün desteğiyle kabul edilen tasarı, Cumhuriyetçi Parti üyelerinden üç kişinin oylamaya katılmamasıyla şekillendi. Tasarı, askeri müdahalelerin Kongre denetimine alınması ve başkanın yetkilerinin sınırlandırılması noktasında kritik bir prosedürel aşamayı temsil ediyor.
Senatodaki Oylamanın Sonuçları
ABD Senatosu, 19 Mayıs Salı günü, Amerikan Silahlı Kuvvetleri’nin İran İslam Cumhuriyeti topraklarında veya bu ülkeye karşı yürüttüğü askeri faaliyetlerin geri çekilmesini emreden bir savaş yetkileri rezolüsyonunu oyladı. Çatışmanın sona erdirilmesine yönelik bu adım, 47 senatörün karşı oyuna karşılık 50 senatörün desteğiyle destek buldu. Cumhuriyetçi Parti’den üç ismin oylamaya katılmaması, sonuç üzerinde belirleyici bir etken oldu.
Söz konusu oylama, yasa tasarısının ilerleyişiyle ilgili prosedürel bir aşama niteliğindedir. Tasarının Senato’da nihai olarak kabul edilmesi durumunda, süreç Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’ne taşınacaktır.
Cumhuriyetçi Parti İçindeki Görüş Ayrılıkları
Senatoda İran’daki askeri müdahaleye karşı oy kullanan dört Cumhuriyetçi senatör bulundu. Politico’nun analizine göre, parti üyeleri arasında askeri operasyonların sonuçlarına dair memnuniyetsizlik artıyor. Özellikle yükselen benzin fiyatlarının, ara seçimler öncesinde partiye olan desteği azalttığı ifade ediliyor. Ayrıca, Donald Trump yönetiminin savaşın sona erdirilmesi için belirlenen takvimlerin gerisinde kalması da eleştirilen konular arasında yer alıyor.
Yasal Denetim ve Başkanlık Yetkileri
Amerikan yasaları, başkanın saldırı planlarını “mümkün olan her durumda” Kongre ile istişare etmesini zorunlu kılıyor; ancak Donald Trump’ın bu süreci işletmediği belirtiliyor. Yasa gereği, başkanın Kongre’ye bildirimde bulunmasından veya yükümlü olduğu tarihten itibaren 60 gün içinde askeri faaliyetlerin otomatik olarak sona ermesi gerekiyor; bu süre Kongre onayıyla 30 gün daha uzatılabiliyor.
Donald Trump ise devam eden bir ateşkes olduğunu öne sürerek bu kısıtlamaların kendisini kapsamadığını savunuyor. Trump, “7 Nisan 2026’dan bu yana ABD ile İran arasında bir çatışma yaşanmadığını” ifade ediyor.
Politik Bir Sınav Olarak Rezolüsyon
Demokrat Senatör Tim Kaine, Cumhuriyetçi Parti üyelerinin artık “Bu savaşı bizim desteğimiz olmadan yürütemezsiniz” noktasına geldiğini belirtirken, Senatör Gary Peters her oylamanın Demokratların elini güçlendirdiğini savunuyor. Politico, Cumhuriyetçi liderlerin tasarıyı reddetme eğiliminde olduğunu, tasarının geçmesi durumunda ise Donald Trump’ın veto yetkisini kullanmasının “neredeyse kesin” olduğunu aktarıyor.
Trump’ın bir veto kararı alması halinde, bu durumun ancak Temsilciler Meclisi ve Senato’da 2/3 çoğunluk sağlanarak aşılması mümkün. Ancak mevcut tabloda, çatışmanın durdurulmasını destekleyenlerin her iki mecliste de bu çoğunluğa sahip olmadığı görülüyor. Uzmanlar, bunun askeri bir yenilgiden ziyade Washington’da sembolik bir “politik başarısızlık” teşkil edeceğini, ancak devam eden her karşı oyun başkan için ciddi bir itibar kaybı anlamına geleceğini değerlendiriyor.
Kaynak : Gazeta