Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Brüksel’de yaptığı açıklamada, AB’nin Hormuz Boğazı’nın güvenliğini sağlama seçeneklerini değerlendirdiğini belirtti. Bu kapsamda, Aspides ve Atalanta deniz operasyonlarının yetki alanlarının genişletilmesi gibi senaryoların masada olduğu ifade edildi. ABD’nin bölgeye savaş gemisi göndermesi yönündeki baskısı devam ederken, bazı Avrupa ülkeleri askeri operasyona katılmaya sıcak bakmıyor.
ABD’nin Müttefiklerine Baskısı
ABD yönetimi, son günlerde müttefik ülkelerden bölgeye savaş gemisi göndermelerini ve Hormuz Boğazı’nın açılmasında yardımcı olmalarını talep ediyor. Donald Trump, olası bir tepkisizliğin NATO’nun geleceği için “çok kötü sonuçları” olabileceği uyarısında bulundu. 28 Şubat’tan itibaren İran, ABD ve İsrail’in Teheran’a yönelik askeri operasyonlarına başlaması üzerine Hormuz Boğazı’nı kapattı. Bu durum, birçok denizcilik şirketinin bölgedeki faaliyetlerini kısıtlamasına ve dünya genelinde petrol fiyatlarının keskin bir şekilde yükselmesine neden oldu.
Avrupa Birliği’nde Farklı Yaklaşımlar
Ancak, tüm Avrupa ülkeleri askeri bir operasyonu desteklemeye istekli değil. Lüksemburg Başbakanı Xavier Bettel, Brüksel’de yaptığı açıklamada, ülkesinin ABD’nin “şantajına” boyun eğmeyeceğini belirtti. Bettel, “Uydular ve iletişim yoluyla yardımcı olabiliriz, ancak asker ve teçhizatla sizi oraya göndermeyeceğiz” dedi. Benzer tutumlar diğer AB ülkelerinden de geliyor.
Almanya ve Yunanistan Katılımı Dışlıyor
Almanya hükümeti, böyle bir operasyona katılımı zaten dışladı. Alman Bundestag’daki tüm büyük siyasi partiler, Alman donanmasının Hormuz Boğazı’na gönderilmesine karşı çıktı. CDU/CSU Dış Politika Sözcüsü Jurgen Hardt, sadece gemilerin varlığının dar deniz yolunda güvenliği sağlamaya yetmeyeceğini, durumun ancak İran’daki siyasi durumun değişmesiyle çözülebileceğini değerlendirdi.
Yunanistan hükümeti de Hormuz Boğazı’nda askeri operasyonlara katılmayacağını açıkladı. Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, Atina’nın sadece Kızıldeniz’de gemileri koruyan AB’nin Aspides misyonuna katılacağını vurguladı.
Norveç ve Polonya’dan Olumsuz Yanıt
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Stoere de Norveç medyasında yaptığı açıklamada, asker gönderme veya bölgedeki denizciliği sürdürmeye yönelik herhangi bir eylemde bulunma olasılığını kesin bir dille reddetti.
Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski ise Brüksel’deki gazetecilere yaptığı açıklamada, AB’nin Hormuz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden canlandırılması amacıyla, AB misyonlarının Orta Doğu’da ABD ile işbirliği yapılması konusunda diyalog başlatabileceğini belirtti. Sikorski, “Bu ilginç bir öneri. Başkan Trump NATO’dan yardım istedi, ancak bazı NATO ülkeleri zaten yanıt verdi” dedi ve Polonya’nın bu tür bir göreve katılma planı olmadığını vurguladı.
Hormuz Boğazı’nın Stratejik Önemi
Hormuz Boğazı, dünya enerji piyasası için hayati öneme sahip bir geçiş noktasıdır. Normal şartlarda, dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz arzının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçmektedir. Kallas’ın da belirttiği gibi, AB bu nedenle farklı senaryoları değerlendiriyor ve tüm 27 üye ülkenin tam katılımı olmasa bile, harekete geçmeye hazır ülkelerden oluşan bir “koalisyon” oluşturma olasılığını değerlendiriyor.
Kaynak : Gazeta