Ukrayna’nın zaferi mi yoksa Rusya’nın cephede ilerlemesi ve sonuçta Moskova için avantajlı bir anlaşmanın dayatılması mı – Norveçli uzmanların araştırmasında bu iki senaryo yer aldı. Uzmanlar, Kiev’in potansiyel galibiyeti durumunda ve ülkenin Kremlin’in şartlarını kabul etmek zorunda kalması halinde Avrupa’nın ne kadarlık bir bedel ödeyeceğini değerlendirdiler. Araştırma, ikinci seçeneğin daha maliyetli olacağını açıkça gösteriyor.
Ukrayna’da Rusya’nın zaferi Avrupa’ya Ukrayna’nın zaferinden iki kat daha pahalıya mal olacak – Corisk ve Norveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü tarafından yürütülen araştırmanın yazarları bu sonuca ulaştılar.
25 Kasım’da sonuçları yayınlanan araştırmada, devam eden savaşın iki askeri ve ekonomik senaryosu ortaya kondu. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri’nin Ukrayna ve tüm kıta için dezavantajlı olabilecek bir barış planını zorlaması durumunda Avrupa’nın atabileceği adımlar da belirtildi.
Ukrayna’nın zaferi karşısında Rusya’nın galibiyeti. Avrupa’nın ödeyeceği maliyeti hesapladılar
Araştırmacılar tarafından önerilen ilk senaryoda Rusya, saldırısını sürdürecek ve Ukrayna’nın batısına, Dinyeper Nehri yönüne doğru ilerleyecekti. Askeri zaferlerin sonucunda Kremlin, Kiev’i Moskova için avantajlı şartlarda müzakere edilen bir anlaşmayı kabul etmeye zorlayacaktı.
Araştırmaya göre böyle bir durum, Rusya’nın kısmi zaferini ifade edecek ve Kremlin’e Ukrayna’nın siyasi ve ekonomik yönü üzerinde, AB ve NATO üyeliği kararı da dahil olmak üzere, etki sağlayacaktı. Araştırmacılar ayrıca bu seçenek durumunda Ukrayna’nın topraklarının yarısını kaybedebileceği, uzun süreli siyasi istikrarsızlıkla karşı karşıya kalacağı ve demokrasinin gerilemesi, hatta devletin çöküşü riskiyle karşılaşabileceği konusunda uyarıyorlar.
Araştırmanın yazarları, daha fazla milyonlarca Ukraynalının – tahminlere göre 6 ila 11 milyon arasında – anavatanlarından ayrılabileceğini ve dört yıl içinde mültecilerle ilgili 524-952 milyar euro tutarında harcamalar oluşturacağını belirtiyor. Ayrıca bu senaryo kapsamında NATO’nun doğu kanadını güçlendirmeyi amaçlayan ek savunma harcamaları Avrupa’da 1,2-1,6 milyar euroya yükselecekti.
Kendi lehine şartlarda bir anlaşma müzakere ettikten sonra Rusya, güçlerini Moldova’ya, Baltık ülkelerine veya Kuzey bölgesine yönlendirebilir – araştırma sonuçlarının özetlendiği raporda belirtildi. “Avrupa hükümetleri, göç ve iç kutuplaşmadan kaynaklanan artan siyasi gerilimle başa çıkarken aynı zamanda Baltık ülkelerinde ve Arktik’te savunma ve caydırıcılıklarını hızla güçlendirmek zorunda kalacaklar” – diye yazılıyor.
Yeni araştırmada iki senaryo. “Yarı yarıya daha düşük maliyet”
Araştırmacılar, ikinci senaryo durumunda, yani Ukrayna’nın zaferi halinde, Avrupa için maliyetlerin önemli ölçüde daha düşük olacağını savunuyorlar.
“Uygun düzeyde destekle Ukrayna, savaş üstünlüğünü yeniden inşa edebilir – 2022’deki başarılı karşı saldırılarda olduğu gibi – ve işgal altındaki toprakları kurtarmaya başlayabilir. Bu senaryoda savaş alanındaki durum Rusya’yi Kiev’in çıkarlarını güvence altına alacak barış görüşmelerine zorlayacak” – diye yazılıyor.
Araştırmanın yazarları, zafer için Kiev’in hızlı askeri teçhizat akışına ihtiyacı olduğuna dikkat çekiyor. Bir veya iki yıl içinde 1,5-2,5 bin tank ve 2-3 bin topçu sisteminin teslim edilmesinden bahsediyorlar. Ukrayna ayrıca farklı türlerde 8 milyona kadar İHA’ya, hava savunma sistemlerine ve stratejik füze sistemlerine ihtiyaç duyacak – diye belirtiyorlar araştırmacılar.
Raporda, bu çözümler uygulanırsa Ukrayna’nın Rus ilerleyişini durdurabileceği, stratejik olarak önemli bölgeleri geri alabileceği ve siyasi normalleşme ile ekonomik canlanma koşullarını yeniden sağlayabileceği savunuluyor. Ukrayna’nın kısmi zaferi, AB ile entegrasyonu da hızlandıracak ve mültecileri geri dönmeye teşvik edecek – diye düşünüyorlar araştırmacılar.
Avrupa’nın böyle bir sonucu elde etmesini sağlayacak tahmini maliyet – askeri yardım, sanayi desteği ve mültecilerle ilgili yükün azaltılması dahil – dört yıl içinde toplam 522-838 milyar euro, yani kabaca Rusya’nın zafer maliyetinin yarısı. Dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılması, Avrupa’nın harcamalarını yüzde 50’ye kadar daha azaltabilir – diye dikkat çekiyorlar araştırmacılar.
Ukrayna’da savaş. Savunma kaynakları daralıyor. Arka planda devasa kredi
Her iki senaryoda da Avrupa, Ukrayna’ya yardımla ilgili yükü üstlenecek, çünkü araştırmacıların tahminlerine göre Amerika Birleşik Devletleri sonuçta Ukrayna ve Avrupa savunmasına verdiği destekten çekilecek.
Kyiv Independent sitesi, araştırma sonuçlarının, finansmanı 2026 yılının ortasında tükenecek olan Ukrayna için yeni kaynak bulma baskısının büyük olduğu bir dönemde yayınlandığını yazıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in fikir sahibi olduğu program kapsamında, Ukrayna tazminat kredisi çerçevesinde yaklaşık 140 milyar euro alacak. Bu kaynakların dondurulmuş Rus varlıklarından gelmesi öngörülüyor.
Kyiv Independent’ın eklediğine göre, Avrupalı liderlerden bazı karşı çıkışlara rağmen, Avrupa Komisyonu ve AB üye devletlerinin çoğunluğu bu çözümden yana ve anlaşmayı 18-19 Aralık tarihlerinde düzenlenecek Avrupa Konseyi zirvesinde sonuçlandırmayı planlıyorlar.
