1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, çalışanların kıdem hesaplamasına dahil edilecek çalışma sürelerinin belgelendirilmesi konusunda önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişiklikler, özellikle özel sektör çalışanlarını kapsıyor ve başlangıçta basit gibi görünen uygulamalar, işverenler için beklenenden daha karmaşık sorunlara yol açtı. Çalışma sürelerinin belgelendirilmesinde Sosyal Güvenlik Kurumu (ZUS) tarafından her zaman belge düzenlenemeyebilmesi, farklı belgelerin kabul edilebilirliği ve işverenlerin iç yönetmeliklerle getirebilecekleri kısıtlamalar, bu düzenlemenin önemli noktalarını oluşturuyor.
Çalışma Süresi Belgelendirmesinde Yeni Yaklaşım
Uzun süredir beklenen ve 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren, çalışanların kıdem hesaplamasına dahil edilecek çalışma sürelerinin belirlenmesine ilişkin yeni düzenlemeler, özel sektör çalışanlarını da kapsayacak şekilde genişletildi. Bu düzenleme, çalışanlar açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilse de, ilk uygulamalarda özellikle bütçe sektöründe çalışan işverenlerin karşılaştığı zorluklar, uygulamanın göründüğü kadar basit olmadığını ortaya koydu. 1 Mayıs itibarıyla özel sektörde de uygulanmaya başlanan düzenleme, uzmanlar tarafından yapılan analizler ve Çalışma Bakanlığı’nın açıklamalarıyla birlikte daha net bir zemine oturtulmaya çalışılıyor.
Belgelendirme Zorlukları ve Alternatif Belgeler
Yeni düzenlemenin pratik uygulamada karşılaşılan en önemli zorluklarından biri, ek çalışma sürelerinin doğru bir şekilde belgelendirilmesi. Çalışanın sigorta primlerinin ödenmiş olduğu dönemlerde belgelendirme kolaylığı bulunurken, prim ödemelerinin yapılmadığı dönemlerde durum karmaşıklaşıyor. Mevzuat, sigorta primlerinin ödenmediği dönemlerin de kıdem hesabına dahil edilebilmesine imkan tanıyor. Ancak bu dönemlerin belgelendirilmesi için farklı ve güvenilir belgeler sunulması gerekiyor. Bu belgeler arasında sözleşmeler, faturalar, işverenden veya Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna gibi kurumlardan alınan sertifikalar yer alabiliyor.
İşverenlerin Belgeler Konusundaki Yaklaşımları ve Yasal Sınırlar
İşverenler genellikle ZUS tarafından düzenlenmiş belgeleri kabul etmede bir sorun yaşamıyorlar. Ancak, ZUS dışında sunulan belgeler konusunda daha çekinceli olabiliyorlar. Özellikle uzun süreli iş ilişkilerini kapsayan sözleşmelerin güvenilirliği konusunda şüpheler ortaya çıkabiliyor. Örneğin, sözleşmenin taraflarından biri öğrenci veya stajyer ise ve gençlere yönelik vergi muafiyetlerinden yararlanılıyorsa, iş ilişkisinin gerçekte ne kadar sürdüğünü doğrulamak zor olabiliyor. Bu durum, bazı işverenlerin iç yönetmeliklerine, hangi belgeleri kabul edeceklerini belirleyen maddeler eklemesine neden oldu. Ancak, mevzuat, çalışanların sigorta primlerinin ödenmediği dönemlerdeki çalışma sürelerini belgelendirme konusunda herhangi bir kısıtlama getirmemiştir. Bu nedenle, işverenlerin iç yönetmelikleri, yasal düzenlemelerden daha kısıtlayıcı olamaz.
Önemli Not
İşverenlerin, çalışanların haklarını kısıtlayacak veya yasal düzenlemelerden daha dezavantajlı bir duruma düşürecek iç yönetmelikler oluşturmaması büyük önem taşıyor. Mevzuatın açıkça izin verdiği durumlarda, çalışanların çalışma sürelerini belgelendirme hakkını engellemek veya zorlaştırmak yasalara aykırı olabilir.
Kaynak : GazetaPrawna