Amerikan medya, Donald Trump’ın NATO, kendisi tarafından sona erdirilen savaşlar veya Joe Biden’ın önceki eylemleriyle ilgili sahte iddialarını sıralıyor. Bu iddiaların birçoğunu 30 Eylül’de Virginia’daki asker yetkililerine hitap ettiği konuşmasında tekrarladı.
Trump’un Askeri Güç İddiaları
Trump, ABD’nin “dünyanın en güçlü ordusu” olduğunu iddia etti. Biden’ın bu konuda yapmadığını belirtti. CNN, Biden’ın 2023 konuşmasında “ABD ordusu tarihinin en güçlü ordusu” olduğunu söyledi. 2025 Savunma Bakanlığı bildiriminin ise “sadece en büyük silahlı güç” olduğuna vurgu yapıldığını rapor etti.
Trump ayrıca “Biden’in Ukrayna’ya 350 milyar dolar” sağladığını söyledi. Genel Müfettiş, 2025’ün Haziran sonuna kadar ABD’nin Ukrayna’ya 94 milyar dolar (gönderikoçulukla 93 milyar) ve Avrupa’ya 135 milyar dolar bütçe ayırdığını belirtti. CNN, Alman think tankından 135 milyar ve ek 5 milyar doların planlandığını beyan etti.
İçeriği Bozan Milyt İşlemler
Trump, Biden yönetiminde 25 milyon göçmenin Amerika’ya girdiğini savundu. Federal kayıtlar, 2024 yılı sonuna kadar 11 milyonun altında göçmen kimliğini gösterdi. Seçimlerin dolandırıldığını iddia etti ancak kanıt sunmadı.
Trabzon’da “Rusya Ukrayna’yı saldırmayacaktı, eğer seçimler dolandırılmasaydı” sözünü de ekledi. Demokratik Kongo ve Venezuela’yı açık mahkeme olarak tanımlayarak derinlemesine tartışma yapıldı ama somut kanıt sağlanmadı.
Savaş Çözme Meseleleri
Trump, “yedi savaşı çözdü” beyan etti. Araştırmalar DR Kongo–Ruanda, Kosova–Sırbistan, Mısır–Etiyopya (Nil anlaşmazlığı), Sırbistan–Kosova, Arnavutluk–Ermenistan ve Azerbaycan–Arnavutluk gibi çatışma bağlantılarını gösterdi.
ABD öyküsünde IPU bulunamadı; DR Kongo-Ruanda anlaşması için geri çekilen güçsüz ve tamamlanmamış kabuk artışları var. CNN, “uygulanmayacak bir barış” olduğuna vurgu yaptı.
NATO’ya Etki ve Haçar-Beş Yüzde
Trump, NATO üyelerinin 5 % GSYİH bütçesiyle savunma harcamasını artırmalarını tetiklediğini söyledi. Yetkililer, 2006 ve 2014’te bağımsız olarak 2 % hedefinin belirlendiğini, Trump döneminde sadece 9 ülkenin bu hedefe ulaştığını belirtiyor.
Yalanların Ölçeği
Washington Post, Trump’a ait 30 573 eyleminde hatalı iddiaların yer aldığını rapor etti. Bu, sürdürdüğü dönemde günlük ortalama 21 hatalı beyan anlamına geliyor.
