Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı, üniversiteler ve araştırma enstitüleri için hazırladığı eşitlik paketini, Yükseköğretim ve Bilimler Kanunu’na yapılacak bir yasa tasarıyla hayata geçirmeyi planlıyor. Vekil Bakan Karolina Zioło-Pużuk, tasariın yasal sürecinin 2024 sonunda tamamlanacağını, 2027 yılının başından itibaren yürürlüğe gireceğini duyurdu.
Yasal Süç ve Zaman Çizelgesi
Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı Vekili Dr. Karolina Zioło-Pużuk, basın toplantısında, eşitlik paketinin maddelerinin, hazırlanan Yükseköğretim ve Bilimler Kanunu yeni tasarı’sına ekleneceğini açıkladı. Zioło-Pużuk, tasariın yasal sürecinin 2024 yılı sonunda tamamlanacağını ve yeni düzenlemelerin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtti. Tasariın Haziran ayında kamuoyuna sunulacağını ekledi.
Paketin Kökeni ve Amaç
Bakan Dr. inż. Marcin Kulasek, paketin, bakanlığa bağlı Kadınlar Konseyi ve İyi Uygulamaları Belirleme ve Mobbinge Karşı Mekanizmalar Geliştirme Ekibi tarafından 2023’teki çalışmalarının sonucu olduğunu bildirdi. Kulasek, “Polonya kampüslerindeki ciddi sorunları ve devletin müdahale etme zorunluluğunu biliyoruz. Bugün sunduğumuz paket, Polonya üniversitelerinin şiddet, ayrımcılık ve mobbingten arınmış güvenli yerler olması gerektiğine dair net bir sinyal” dedi.
Zorunlu Etik Kod ve Düzenlemeler
Zioło-Pużuk, antidiskrimantasyon paketi için çalışma yapan iki ekibin faaliyetlerini durdurduğunu, Mart ayında ise geniş kapsamlı eşitlik, istenmeyen davranışlara ve mobbinge karşı önlemler ile güvenli kampüs ortamı oluşturma odaklı yeni bir kurumun oluşturulacağını duyurdu. Pakete göre, her üniversitenin senatosu, çalışanlar, doktora öğrencileri ve öğrencileri kapsayan bir etik kodu zorunlu olarak çıkarmalı. Kod, etik kuralları belirleyecek ve ihlalleri için yaptırım getirecek. Ayrıca, tüm üniversite ve enstitü belgelerinde, Yükseköğretim Kanunu’nda feminatifler ve ayrımcılıktan uzak dil kullanımı zorunlu olacak.
Temsil ve Eleştirilere Yanıt
Tasarı, Öğrenci Hakları Temsilcisi ve Doktora Öğrencisi Hakları Temsilcisi unvanlarının kanuna eklenmesini öngörüyor. Üniversite senatoları, enstitü bilim kurulları ve bakanlık danışma organlarında her iki cinsiyetten temsilcilerin en az %30 oranında yer alması zorunluluğu getirilecek. Zioło-Pużuk, “Bu konuda en çok eleştirileceğimizi biliyorum. Ancak kadınlar ve erkeklerden oluşan her toplulukta, yüksek görevleri yerine getirebilecek nitelikte kadınların en az %30 oranında bulunduğuna kesinlikle inanıyorum. Bu fikrin karşıtları endişelenmesin” diye konuştu. Propozisyonların görünürde devrimci olmasına rağmen, birçok üniversitenin zaten iç düzenlemelerinde uyguladığını, hedefin bunu zorunlu kılmak olduğunu vurguladı.
Yapısal Değişimin Gerekliliği
Bilim Kadınlar Konseyi Üyesi Dr. hab. Katarzyna Leszczyńska (AGH Üniversitesi), propozisyonların devletin en üst kurumlarından “meşruiyet” aldığını belirtti. Üniversitelerde mobbing ve ayrımcılığa karşı pek çok “yumuak” adım atıldığını ancak eğitimlerin, atölyelerin ve seminerlerin ötesinde, kurumsal düzeyde, yasa, norm ve yaptırımlarla değişimin şart olduğunu vurguladı. “Bu propozisyonlar gerçekleşirse, gerekli değişim tüm akademik çevrede gerçek olacaktır” diye ekledi.
Kaynak : GazetaPrawna
