Finlandiya, Baltık ülkeleri ve Avrupa Komisyonu ile birlikte Baltık Denizi bölgesi için uluslararası bir deniz gözetim ağı kuruyor. Finlandiya Sınır Muhafızları Komutanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre projenin temel amacı, deniz altındaki kritik altyapının korunması. Finlandiya, bu girişimde lider rol üstlenmek istiyor ve yetkililer ülkenin gerçek ve etkili müdahale kapasitesine sahip olduğunu vurguluyor.
Finlandiya’nın öncülük edeceği projenin hedefi, hem karasularında hem de münhasır ekonomik bölgede operasyonel kabiliyetleri artırmak ve kriz anlarında müdahaleyi daha etkin hale getirmek. Girişimin arka planında, son dönemde Baltık Denizi’nde yaşanan çok sayıda deniz altı altyapı hasarı bulunuyor. Bu olaylar; enerji ve veri iletim kabloları ile boru hatlarının zarar görmesini kapsıyor. Hasarların, Sankt Petersburg bölgesindeki limanlardan çıkan ve Finlandiya Körfezi’nden geçen gemilerin çapa sürüklemesi sonucu meydana geldiği belirtiliyor. Bu gemiler arasında “gölge filo” olarak adlandırılan bazı ticari gemiler de yer alıyor.
Finlandiya Sınır Muhafızları Deniz Güvenliği Dairesi Başkanı Mikko Hirvi, düzenlenen basın toplantısında, “Finlandiya bu girişimde lider olmak istiyor çünkü tehditler bizi doğrudan etkiliyor ve gerçek müdahale imkânlarına sahibiz” dedi.
Baltık Denizi’nde artan kablo hasarları
Finlandiya makamları, 2023 sonbaharından itibaren Baltık Denizi’nin farklı bölgelerinde meydana gelen deniz altı tesis hasarlarına güç kullanarak müdahale eden ilk ülke oldu. 2024 yılının sonunda Finlandiya sahil güvenliği, özel kuvvetlerin desteğiyle Eagle S adlı bir petrol tankerini durdurarak kıyıya yönlendirdi. Gemi, Finlandiya ile Estonya’yı birbirine bağlayan Estlink2 enerji kablosuna zarar vermekle şüpheli bulunuyordu.
Bu olayın ardından NATO ülkeleri, Helsinki’de düzenlenen zirvede Baltık Denizi’ndeki deniz altı altyapısını korumak amacıyla “Baltic Sentry” (Baltık Nöbeti) adlı bir misyon başlattı. Bu kapsamda ittifaka bağlı donanmalar bölgede devriyelere başladı.
Yılbaşına yakın bir dönemde Finlandiya makamları, Sankt Petersburg’dan İsrail’in Hayfa kentine gitmekte olan Fitburg adlı yük gemisine de el koydu. Geminin, Helsinki ile Tallinn arasındaki deniz altı telekomünikasyon kablosunu kopardığından şüphelenildi. Olay, 31 Aralık 2025’te Estonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde meydana geldi. Çapanın deniz tabanında onlarca kilometre sürüklenmesi sonucu kablonun zarar gördüğü bildirildi. Azerbaycan, Rusya, Gürcistan ve Kazakistan vatandaşlarından oluşan mürettebattan bir kişi gözaltına alındı. Çelik yükü taşıyan gemi birkaç gün sonra serbest bırakılarak seyrine devam etti.
Almanya’dan uyarı: Baltık Denizi bir gerilim noktası
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, deniz altı kablolarının zarar görmesini, GPS sinyallerinin bozulmasını, dezenformasyon kampanyalarını ve “gölge filo” faaliyetlerini Rusya’nın kullandığı yöntemler olarak nitelendirdi. Wadephul, bunların doğrudan Avrupa ülkelerine yönelik olduğunu söyledi. İsveç televizyonu SVT’ye verdiği demeçte ise “Ne yazık ki Baltık Denizi’nin tamamı bir gerilim noktası haline geldi” değerlendirmesinde bulundu.