Şarm el-Şeyk’te birkaç gün süren Gazze barış görüşmeleri, çarşamba günü ABD yetkilileriyle genişledi. İsrail ise, eğer Hamas ateşkes teklifini kabul etmezse alternatif bir plan üzerinde çalışıyor.
Şarm el-Süjen’de Israel‑Hamas Diyaloğu Başladı
6 Oktay’dan itibaren Şarm el-Süjen’de İsrail ile Hamas arasında iki yıldır süren savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmeler başladı. Görüşmelere ABD’den özel elçi Steve Witkoff ve Trump’ın damatları Jared Kushner katıldı. Kushner, bazı yıllar önce İsrail‑Arap arası anlaşmaların yapımcısıdır. Şimdilik bu görüşmelerin kaç gün süreceği belli değil.
Katarli temsilciler işin çok zor olduğunu ifade etti. Bulunduğu duruma “kağıt üzerinde olan planı gerçeğe dönüştürmek” gerek ve ana sorunlar arasında Hamas’ın silahsızlanması ve savaş sonrası Gazanın kim kontrol edecek soruları bulunuyor. Filistinli taraf, ABD başkanından İsrail’in tüm birliklerini Gazadan çekmesini şart koşuyor.
Katar Medyasörlüğündeki Zorluklar
Madjid Al‑Ansari, Katar’ın diplomasi bekçisi, “görüşmelerin temel engelinin amacın uygulanışında olması” dedi. “Kağıt üzerindeki planı gerçeğe dönüştürürken, çift taraflı çözüme ulaşmak zorunludur.” İfade yumuşak bir ton olmakla birlikte net bir karşılık bekleniyor.
Paris Konferansı: Uluslararası Çaba
Pariz’de aynı zamanda ABD Dışişleri Bakanlığı ve birçok ülkenin başkanlarıyla birlikte bir dizi görüşme planlanıyor. Amaç, planın geçerlilik sürecini tartışmak ve tüm ülkelerin süreç üzerindeki yükümlülüklerini değerlendirmek. Çalışmalar, Birleşmiş Milletler’in iki‑devlet çözümünü hedefleyen konferansının devamı niteliğinde olacak.
İsrail’in Tartışmalı Acil Planı
İsrail, eğer Hamas anlaşmayı reddederse harekete geçecek üç aşamalı bir plan hazırda tuttu. Plan, “ölüm ya da sürgün” şeklinde tanımlanmış. İlk aşama, Gazaya tam işgal için operasyonların şiddetlenmesi; ikinci aşama ise, “steril” olarak adlandırılan beş askeri bölge oluşturulması ve Gazadaki görüşler kurulacak. Üçüncü aşamada, anlaşma başarısız olursa, hem Gazada hem de dışında Hamas liderlerinin ortadan kaldırılması öngörülüyor.
Dağılma ve zorla göç yolları da plan kapsamında; istatistikçi olarak başkanlık halinde “insanlık yararlı şehir” olarak tanımlanan bir ‘humanitarian city’ konsepti sunulmuş. Yıpratılmış iki eski başbakan, Yair Lapid ve Ehud Olmert, planı “kat katörcon” olarak nitelendirdi. Psikolojik açıdan, plan Pakistanlı, halk hakları grupları tarafından “etnik temizlik” ile karşılaştırıldı.
