İskandinavya’da yeni geçen yaz, 30 derecenin üzerine çıkan sayısız günle istismar edici bir sıcaklık dalgası yaşandı. Dünya Hava Atıfı ekibi, küresel ısınmanın bu olağanüstü olayı doğrudan tetiklediğini gösterdi. Sıcaklık artışı, insan sağlığı, ekosistem ve ekonomi üzerinde derin etkiler yaratıyor ve gelecek için ciddi uyarılar alıyor.
Geçen Yazın İskandinavya’daki Rekor Sıcaklık Şoku
Geçtiğimiz yaz, kuzey ülkelerinde 30 derecenin üzerine çıkan sıcaklıklar üç haftadan uzun sürdü. Bu olağanüstü sıcaklık dalgası, bölgenin hayvan ve bitki örtüsüne çarpıcı zararlar verdi.
Bilim İnsanları Raporu: Isıl Olayın Kökü Değişen İklim
World Weather Attribution araştırma ekibi, küresel ısınmanın bu sıcaklık dalgasını doğrudan etkilediğini rapor etti. Önceki çalışmalarda da, iklim değişikliğiyle güçlenmiş fırtına yağışlarının 2023’te Polonya’daki büyük seli tetiklediği gösterildi.
Sıcaklıkların Değişim İklimiyle İlişkisi
Araştırmalar, normal iklim koşullarında bu sıcaklık olayının 10 kat daha düşük olma ihtimali taşıdığını ve ortalama 2 derece Celsius daha yüksek seyredeceğini gösteriyor.
Gelecekte Sıcaklık Dalga Sıklığının Artması Bekleniyor
İklim değişikliğinin durdurulamaması durumunda, 2100 yılına kadar bu tür olaya en fazla beş kez seyreden sıcaklık dalgası görülebilir. Yalın bir on yıl içinde aynı önceden görülmemiş uzun sıcaklık olasılığı iki kat artmış durumda.
Ekosistem ve İnsan Sağlığı Üzerinde Oluşan Etkiler
Sıcaklık artışı, sağlık sistemlerini baskı altına alıyor; özellikle yaşlılar, kalp hastalıkları ve solunum bozuklukları olanlar yüksek risk altındadır. Yaya evlerinde yoğun ısınma nedeniyle yedi yüzten altıya kadar ek ölümler rapor edildi. Sıcaklık, kalp krizi gibi ani hastalıkların sebeplerinden biri olarak görülebilir.
Sokaktan Santral Sıcaklıklarını Gösteren Örnekler
2018’de İsveç boyunca üç haftada 750’den fazla ek ölüme yol açan sıcaklık dalgası meydana geldi. Finlandiya’da hastaneler, özellikle yaşlı hastalar ve çocuklar için artan ısı nedeniyle yoğun personel yüküyle karşı karşıya kaldı; bir hastanede hasta sayısı normalin üç katına çıktı.
Norveç’te Hızlı Termal Arızalar
Norveç’teki hastanelerde klima sistemleri çökerken iç ortam sıcaklıkları 30 derecenin üzerine çıktı; hem hasta hem de personel için tehlikeli bir ortam oluştu.
Zararlı Fenomenlerin Tüm Seçimleri
Sıcaklık dalgalarının yanı sıra, alg bloom’ları sık görülüyor; İzleklik su kütlelerinde toksik alg bardakları, 1 milyona kadar dip balığı ölmesine neden oluyor. Renifere ve diğer kuzey kurudu konuşkan hayvanlara da zarar veriyor.
Çözüm Yolculuğu: Hızlı Dönüşüm Gerekli
Toprak ve Özelleşme Politikalarının Değerlendirilmesi
Küresel ısınmayı engellemek, aynı zamanda kıyı bölgelerinde, göller ve su kaynaklarında toksik gelin tırnaklarını azaltacak stratejiler gerektiriyor. Ekonomik sonuçları azaltmak için, zenginlik bölmesi ile sürdürülebilirlik dengesi sağmalıdır.
Kaynaklar: https://next.gazeta.pl/next/7,172392,31329810,naukowy-potwierdzili-wplyw-zmiany-klimatu-na-powodzie-w-polsce.html, https://wiadomosci.gazeta.pl/Razem#anchorLink, https://yle.fi/a/74-20174354, https://www.tv2.no/nyheter/innenriks/matte-avlyse-operasjoner-og-si-nei-til-fodende-tortur/17935597/, https://wiadomosci.gazeta.pl/paliwo#anchorLink, https://next.gazeta.pl/next/7,172392,29875003,byla-kopalnia-wegla-bedzie-wielkie-jezioro-o-funkcjach-rekreacyjno-rolniczo-atomowych.html#anchorLink, https://www.intrafish.com/salmon/algal-bloom-spread-kills-up-to-1-million-fish-in-norway/2-1-1821213
Kaynaklar: https://next.gazeta.pl/next/7, 172392, 31329810, naukowy-potwierdzili-wplyw-zmiany-klimatu-na-powodzie-w-polsce.html, https://wiadomosci.gazeta.pl/Razem#anchorLink, https://yle.fi/a/74-20174354, https://www.tv2.no/nyheter/innenriks/matte-avlyse-operasjoner-og-si-nei-til-fodende-tortur/17935597/, https://wiadomosci.gazeta.pl/paliwo#anchorLink, https://next.gazeta.pl/next/7, 172392, 29875003, byla-kopalnia-wegla-bedzie-wielkie-jezioro-o-funkcjach-rekreacyjno-rolniczo-atomowych.html#anchorLink, https://www.intrafish.com/salmon/algal-bloom-spread-kills-up-to-1-million-fish-in-norway/2-1-1821213