Krajowy System e-Faktur (KSeF), vergi süreçlerini basitleştirme amacıyla geliştirilmiş olmasına rağmen, “görünmez faturalar” adıyla bilinen yeni bir risk ortaya çıkarmıştır. Bu faturalar gerçek bir işlem olmaksızın düzenlenerek şirketlere yanlışlıkla ulaşabilmekte ve ödeme hatasına yol açmaktadır. 2026’dan itibaren zorunlu hale gelecek sistemde, Vergi İdaresi bu risklere karşı mücadele eden yeni araçlar geliştirmektedir.
KSeF’te Görünmez Faturalar: Yeni Risk
Krajowy System e-Faktur (KSeF), vergi süreçlerini kolaylaştırmak ve belge akışını düzenlemek amacıyla oluşturulmuştur; ancak faturalama dijitalleşmesi yeni tehditleri de ortaya çıkarmıştır. Bunlardan biri, gerçek bir işlem olmaksızın düzenlenen kurgusal faturalardır. Bu tür belgeler, hiçbir sözleşme veya hizmetin tarafı olmayan şirketlere ulaşabilir. Faturalar doğrudan KSeF’teki şirket hesaplarına gönderildiği için, aslında ödemesi yapılmaması gereken bir borcun ödenmesi riski artmaktadır. Bu tehditlere karşı, vergi idaresi suiistidalleri bildirmeye ve dürver vergi mükelleflerini mali kayıplardan korumaya yönelik araçlar geliştirmektedir.
2026 yılından itibaren KSeF, yapılandırılmış faturaların düzenlenmesi ve alınması için zorunlu bir sistem olacaktır. Ana amacı şeffaflığı artırmak ve insan faktöründen kaynaklanan hataları azaltmak olmasına rağmen, belgelerin NIP numarasına göre alıcılara otomatik atanması kötüye kullanılabilir. Bu durumda, bir fatura adresi olmaması gereken bir şirkete ulaşabilir.
Önemli bir sorun, KSeF’te faturanın önceden reddedilememesidir. Her belge – gerçek bir işlem, bir hata veya bir dolandırıcılık girişimi olmasına bakılmaksızın – sistemde aynı şekilde görünür. Büyük miktardaki faturalar arasında şüpheli bir belgeyi gözden kaçırmak ve hiçbir zaman gerçekleştirilmemiş bir hizmet veya mal için ödeme yapmak kolaydır. Ancak, faturanın KSeF’te görünmesi vergisel sonuçlar doğurmaz; sonuçlar ancak faturanın kaydedilmesi ve muhasebeleştirilmesi anında ortaya çıkar.
🔍 Şüpheli E-Faturayı Tanıma: Kırmızı Bayraklar
Temel önem, bir kaza mı yoksa bilinçli bir dolandırıcılık girişimi mi olduğunun ayırt edilmesidir. Hatalı verilerle, örneğin yanlış NIP numarasıyla düzenlenmiş bir fatura bir formel hatadır. Bu durumda satıcı düzeltme yapmalı – sıfırlayan düzeltme faturası düzenlemeli ve ardından yeni, doğru belge oluşturmalıdır. Scam faturalar (dolandırıcılık faturaları) ise para, veri çalmak veya alıcının dolandırıcının hesabına ödeme yapmaya ikna etmek amacıyla bilinçli olarak oluşturulur. Ek bir zorluk, KSeF’te düzeltme notlarının olmamasıdır, bu da hataların düzeltilmesini zorlaştırır.
“Scam faturası düzenlenmesi her zaman kolayca tespit edilemez. Genellikle, alıcıyla hiç çalışmamış bir taraftan gelen belge veya hiç gerçekleşmemiş bir işlem için düzenlenmiş fatura olabilir. Uyarı sinyalleri arasında satıcıyla iletişim kurma imkanının olmaması, dil hataları veya anlaşma olmadan dayatılan çok kısa ödeme süresi de yer alır. Ayrıca, dolandırıcılığı tespit etmek için sadece tek bir belirtiye dayanılarak analiz yapılmamalı – analiz birden çok işareti birlikte dikkate almalıdır” diyor ifirma.pl’daki muhasebe uzmanları ekibinin başkanı Joanna Łuksza.
KSeF 2.0’da İhaller Bildirimi: Adım Adım Talimat
KSeF 2.0 sürümünde, şüpheli faturaları Krajowa Administracja Skarbowa’ya (KAS) bildirmeye yönelik bir özellik öngörülmektedir. Bu araç tamamen teknik bir nitelik taşıyacak ve ticari anlaşmazlıkların çözümünde kullanılmayacaktır. Bildirimler, alıcılar ve faturalara erişim yetkisi olan diğer kişiler tarafından yapılabilir; satıcılar veya vekilleri böyle bir imkana sahip olmayacak.
Bildirim süreci gerekçenin belirtilmesini gerektirir ve her zaman tek bir faturayı kapsar – belgeleri toplu olarak bildirme seçeneği öngörülmemiştir. Her bildirim vergi idaresi tarafından analiz edilir, ancak işletmeci doğrulamanın süreci veya sonuçları hakkında bilgi almaz. Bildirimi geri çekme imkanı vardır, bu da gerekçe belirtilerek yapılabilir, örneğin faturanın normal bir hata sonucu olduğu anlaşıldığında. Sistem aynı zamanda bildirimin durumunu sürekli olarak kontrol etmeyi sağlar – sunulduğu andan son değişikliğe kadar.
“Ancak en iyi bildirim mekanizması bile işletmecileri iş gerekli dikkat yükümlülüğünden kurtarmaz. Vergi idaresi, faturayı yetkisiz bir tarafın düzenlediğini tespit edebilir, ancak alıcı şirketin belgenin gerçek bir müşteriden geldiğini sürekli olarak doğrulaması gerekir” uyarısında bulunan Joanna Łuksza.
KSeF Güvenliği: Sistem Dolandırıcıları Kendi Kendine Saptayabilecek mi?
Scam faturalarını bildirme işlevi, KSeF 2.0’ın üretim sürümüyle birlikte devreye alınacaktır. Şüpheli belgeleri gizleme gibi ek çözümlerin sağlanması planlanmaktadır. Yeni araçların nihai hedefi, elektronik döngü güvenliğini artırmak ve dijital vergi beyan sistemlerinde önemli bir zorluk olan suiistidallerin boyutunu azaltmaktır.
Kaynak : GazetaPrawna