Polonya’da hastalık izinleri (L4) denetimlerinde köklü değişiklikler yaşanacak. Sosyal Güvenlik Kurumu (ZUS), 13 Nisan 2026’dan itibaren L4’leri denetlemek için yeni yetkilere kavuşacak; yeni düzenlemeler, “çalışmak” ve “izin amacıyla uygunsuz faaliyet” tanımlarını netleştirerek, izin süresince çalıştığı veya izni kötüye kullandığı tespit edilen çalışanların tüm süre boyunca yardım hakkını kaybetmesini sağlayacak. İlk aşama 27 Ocak 2026’da başlarken, en büyük değişiklikler 2027 Ocak’ta uygulanacak.
Değişiklikler Aşamalı Olarak Geliyor: Nisan 2026 Dönüm Noktası
Değişiklikler aşamalı olarak uygulanacak, ancak tam olarak Nisan 2026, L4 üzerinde olanlar için dönüm noktası olacak. Değişenleri ve olabilecek sonuçları inceliyoruz.
Kontrola L4 od 13 kwietnia 2026: ZUS dostaje nowe uprawnienia i może żądać wyjaśnień
Sosyal güvence hastalık ve analık yardımları ile sosyal sigorta sistemi kanunundaki değişiklik, doktor raporlarının denetimi kurallarını düzenliyor. Burada Sosyal Güvenlik Kurumu (ZUS) kilit bir rol oynuyor.
Już od 27 stycznia 2026 r. obowiązuje pierwszy etap zmian – ZUS zyskał wyraźną podstawę do:
27 Ocak 2026’dan itibaren ilk aşama değişiklikleri yürürlüğe girdi – ZUS, şu konularda açık bir dayanak elde etti:
Od 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie przepisy, które najmocniej dotkną samych pracowników. To wtedy zaczynają obowiązywać nowe definicje i doprecyzowane przesłanki utraty zasiłku.
13 Nisan 2026’dan itibaren yürürlüğe girecek düzenlemeler, en çok çalışanları doğrudan etkileyecek. İşte o zaman, yardımların kaybına ilişkin yeni tanımlar ve netleştirilen koşullar devreye girecek.
Praca na L4 = utrata zasiłku? Od kwietnia 2026 łatwiej to ocenić (art. 17 i nowe definicje)
En önemli kural değişmeden kalıyor: doktor raporu süresince çalışan, çalışıyor veya izni amacıyla kullanmıyorsa, tüm izin süresi için hastalık yardımı hakkını kaybeder. Dayanak, 25 Haziran 1999 tarihli kanunun 17. maddesidir.
Nowością od 13 kwietnia 2026 r. jest ustawowa definicja „pracy zarobkowej”. Obejmuje ona każdą czynność mającą charakter zarobkowy – niezależnie od formy zatrudnienia. Nie ma znaczenia, czy to umowa o pracę, zlecenie, działalność gospodarcza czy inna forma współpracy. Wyjątek? Tzw. czynności incydentalne.
13 Nisan 2026’dan itibaren yenilik, “çalışmak” için yasal tanım. Herhangi bir çalışma niteliği olan her eylemi kapsar – iş ilişkisi formundan bağımsız olarak. İş sözleşmesi, birevvelat, girişimcilik veya başka bir işbirliği formunun önemi yok. İstisna? Tesadüfi faaliyetler.
Czynności incydentalne na L4: co jest dozwolone, a co ZUS uzna za pracę zarobkową
Değişiklik, potansiyel olarak çalışma niteliği taşıyan her aktivitenin otomatik olarak yardımlardan yoksun bırakmayacağını öngörüyor. İstisnai durumlarda gerekebilecek tesadüfi faaliyetler dışlanıyor. Burada, harekete geçmemenin ciddi sonuçları doğurabileceği durumlar söz konusu – örneğin, şirketi ciddi bir zarara uğratacak acil belgelerin imzalanması.
Jednocześnie ustawodawca wyraźnie wskazał: polecenie pracodawcy nie jest „istotną okolicznością”. Oznacza to, że pracownik na L4 nie powinien wykonywać obowiązków dlatego, że został do tego zobowiązany. Granica między incydentalnością a faktycznym wykonywaniem pracy będzie w praktyce oceniana indywidualnie – i to może stać się źródłem sporów.
Aynı zamanda, yasa koyucu açıkça belirtti: işveren emri, “önemli neden” değildir. Bu, L4’teki bir çalışanın, bu görevlendirme nedeniyle görevlerini yerine getirmemesi gerektiği anlamına gelir. Tesadüfi durumu ve fiili çalışma arasındaki sınır pratikte bireysel olarak değerlendirilecek – ve bu anlaşmazlık kaynakı olabilir.
Co wolno robić na L4 od 13 kwietnia 2026: zakupy, apteka, spacer i granice „celu zwolnienia”
İkinci önemli kavram, “izin amacıyla uygunsuz faaliyettir”. Nisan 2026’dan itibaren, tedavi ve iyileşme sürecini zorlaştıran veya uzatan eylemleri ifade edecek.
Ustawodawca wyłączył jednak:
Yasa koyucu şunları dışladı:
W praktyce oznacza to, że wyjście do apteki, na kontrolę lekarską czy po podstawowe zakupy nie powinno być podstawą do odebrania zasiłku – o ile nie stoi w sprzeczności z zaleceniami lekarza. To istotna zmiana, bo dotąd takie sytuacje bywały różnie oceniane w czasie kontroli.
Pratikte bu, eczaneye çıkma, doktor kontrolüne gitme veya temel alışveriş yapma durumlarının, yardımı elinden almak için bir neden olmaması gerektiği anlamına gelir – doktor tavsiyeleriyle çelişmiyorsa. Bu, kontrollerde böyle durumların farklı değerlendirildiği geçmişte önemli bir değişiklik.
Zwolnienie na opiekę też pod lupą: kontrola ZUS i ryzyko utraty zasiłku od 2026
Yeni düzenlemeler, çocuk veya başka bir aile üyesine bakma nedeniyle verilen raporları da açıkça denetim kapsamına alıyor. Bugüne kadar uygulama tek değildi. Artık ZUS şunları kontrol edebilir:
To oznacza większą przejrzystość, ale też większe ryzyko dla osób, które traktowały zwolnienie opiekuńcze jako „elastyczny czas wolny”.
Bu, daha fazla şeffaflık anlamına geliyor, ancak bakım iznini “esnek boş zaman” olarak görenler için daha büyük risk demek.
Kiedy ZUS może skontrolować L4: nawet pierwszego dnia, protokół i 7 dni na uwagi
Yeni kurallara göre, denetim bile iznin ilk gününde yapılabilir. Çalışanın ikametgahı, geçici konumu veya belirli durumlarda başka bir belirtilen yerinde yapılabilir.
Każda kontrola kończy się sporządzeniem protokołu. Ubezpieczony ma 7 dni na wniesienie uwag do ustaleń kontrolera. Brak współpracy z ZUS – np. ignorowanie wezwań do złożenia wyjaśnień – może negatywnie wpłynąć na ocenę sprawy.
Her denetim, bir protokol ile sonuçlanır. Sigortalı, kontrolörün tespitlerine itiraz etmek için 7 gün süresi vardır. ZUS ile işbirliği yapmama – örneğin, açıklama sunma çağrısını görmezden gelme – durumun değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir.
Dlaczego zaostrzają kontrole L4: 227 tys. kontroli i miliony złotych wstrzymanych świadczeń
ZUS tarafından sunulan verilere göre, 2025 yılının ilk yarısında 227 binden fazla doktor raporu denetimi yapıldı. Sonuçları:
Rząd argumentuje, że doprecyzowanie przepisów ma ograniczyć nadużycia i zapewnić, że środki z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych trafiają wyłącznie do osób faktycznie niezdolnych do pracy. Krytycy wskazują jednak, że zbyt restrykcyjna interpretacja może prowadzić do sytuacji, w których sankcja – utrata zasiłku za cały okres – będzie niewspółmierna do przewinienia.
Hükümet, düzenlemelerin kötüye kullanımları sınırlayacağını ve Sosyal Sigorta Fonu’nun kaynaklarının yalnızca fiilen çalışamayan kişilere ulaşacağını savunuyor. Eleştirmenler ise, çok katı yorumun, cezanın – tüm dönem için yardım kaybı – suça orantısız olacağı durumlara yol açabileceğini belirtiyor.
Największa zmiana dopiero od 1 stycznia 2027: L4 na jeden tytuł i praca u innego pracodawcy
L4 reformu zaman içinde dağılmış. 1 Ocak 2027’den itibaren yürürlüğe girecek çözüm, sadece bir sigorta başlığını kapsayan bir rapor verilmesine olanak tanıyacak.
W praktyce oznacza to, że osoba zatrudniona w dwóch miejscach będzie mogła być na L4 w jednym z nich, a w drugim – legalnie pracować, jeśli stan zdrowia na to pozwala. To odpowiedź na realia rynku pracy, w którym wiele osób łączy różne formy aktywności zawodowej.
Pratikte bu, iki yerde çalışan bir kişinin birinde L4’te olabileceği, diğerinde ise sağlık durumuna göre yasal olarak çalışabileceği anlamına geliyor. Bu, birçok farklı profesyonel faaliyet türünü birleştiren iş piyasası gerçeklerine bir yanıt.
Kaynak : GazetaPrawna