Uluslararası bir soruşturma konsorsiyumu tarafından elde edilen ses kayıtları ve transkriptler, Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó’nun Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve diğer Rus yetkililerle gizli görüşmeler yaptığını ortaya koydu. Görüşmelerde, Szijjártó’nun Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması konusunda yardım vaat ettiği ve Avrupa Birliği’nin politikalarını eleştirdiği belirlendi. Kayıtlara göre Szijjártó, Rusya’ya ilişkin hassas bilgileri Lavrov ile paylaştı ve yaptırımlardan muafiyetler sağlamak için çaba gösterdi.
Szijjártó ve Lavrov Arasındaki Görüşme
VSquare, FRONTSTORY, Delfi Estonia, The Insider ve Jan Kuciak Araştırmacı Merkezi (ICJK) tarafından oluşturulan bir soruşturma konsorsiyumu, Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve diğer Rus yetkililer arasındaki görüşmelerin ses kayıtlarını ve transkriptlerini yayınladı.
30 Ağustos 2024 tarihinde gerçekleşen bir görüşmede, Szijjártó’nun St. Petersburg’dan dönüşünün ardından Lavrov tarafından arandığı belirlendi. Lavrov, Szijjártó’nun Rusya ziyaretinin tüm Rus medyasında yer aldığını belirtti. Szijjártó, “Bir şey mi yanlış söyledim?” diye sordu. Lavrov ise, “Hayır, hayır, hayır. Sadece ülkenizin çıkarlarını pragmatik bir şekilde savunduğunuzu söyledik” şeklinde yanıt verdi.
Yaptırımların Kaldırılması İçin Talep
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Szijjártó’dan, oligark Alisher Usmanov’un kız kardeşi Gulbahor Ismailova’nın Avrupa Birliği yaptırımlar listesinden çıkarılması için yardım istedi. Macaristan Dışişleri Bakanı, yardım etme sözü verdi. Szijjártó, “Slovaklarla birlikte Avrupa Birliği’ne, onu listeden çıkarma talebinde bulunacağız. Önümüzdeki hafta başvuruyu yapacağız (…) ve elimizden gelen her şeyi yapacağız (…) ” dedi.
Avrupa Birliği’ne Eleştiriler
Diplomatlar, görüşmenin ana temasını belirledikten sonra Avrupa Birliği ve liderlerini eleştirmeye odaklandı. Szijjártó, görüşmeyi “Her zaman emrinizdeyim” diyerek sonlandırdı. Yedi ay sonra Ismailova, yaptırım listesinden çıkarıldı.
Szijjártó’nun Avrupa Diplomatları Hakkındaki Bilgileri Lavrov’a Aktarması
Szijjártó, Lavrov’a Avrupa diplomatları arasındaki görüşmeler hakkında da düzenli olarak bilgi verdi. Ağustos 2024 tarihli Avrupa Birliği Dışişleri Konseyi toplantısının detaylarını Lavrov’a aktardı. Szijjártó, “Biliyorsun, çılgıncaydı. Landsbergis (o zamanki Litvanya Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis – red.) her füze ve mermiye yüzde 12 eklediğimizi söyledi” dedi. Bu ifade, Litvanya Dışişleri Bakanı’nın, Rusya’nın savaşını kısmen Avrupa müşterilerinden elde ettiği gaz ve petrol gelirleriyle finanse ettiğini savunduğu sözlerine atıfta bulunuyordu.
Sikorski’nin Yorumu
Ağustos 2024 tarihli görüşmenin kaydını, politolog Dominik Hejj sosyal medyada paylaştı. Hejj, “Bakan Szijjártó, Lavrov ile yaptığı görüşmede yaptırım listelerini belirliyor” diye yazdı. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, bu paylaşıma ironik bir şekilde, “Daha önemlisi, ikisi de LGBT ve OZE-Sroze karşı” şeklinde yorum yaptı.
Polonya’daki Tartışma
Sikorski’nin yorumu, Polonya’daki siyasi tartışmalara da yansıdı. PiS partisinin başbakan adayı Przemysław Czarnak, 7 Mart’ta Krakow’daki bir toplantıda yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımları eleştirdi. Czarnak, “Yeşil Anlaşma diye bir şeyimiz yok, sübvanse edilen hiçbir ‘OZE-sroze’miz yok. Bizim kömür karışımımız var, doğal kaynaklarımız var ve sizden uzak durun” dedi.
Rus Enerji Bakanlığı ile Görüşme
Szijjártó’nun Rusya Enerji Bakan Yardımcısı Pavel Sorokin ile yaptığı görüşmenin transkriptleri, Macaristan’ın Rusya’nın gölge filosuna yönelik Avrupa Birliği yaptırımlarını kaldırmak için çaba gösterdiğini ortaya koydu. Haziran 2025 tarihli görüşmede Szijjártó, Avrupa Birliği’nin, Dubai merkezli ve Rus petrolü ticareti yapan 2Rivers şirketine yönelik yaptırımların uygulanmasıyla ilgili belgeleri kendisine göstermeyi reddettiğini belirtti.
Szijjártó, “Macaristan’ın belirleyebileceği açık bir çıkarı olmadığını ve bu nedenle Macaristan’ın yasal olarak listeden çıkarılmasını talep edemeyeceğini” açıkladı.
Yaptırım Müzakereleri Hakkında Bilgi
Szijjártó, Sorokin’e devam eden 18. yaptırım paketi müzakereleri hakkında da bilgi verdi. Bakan, Macaristan ve Slovakya tarafından ertelenmesi nedeniyle oylamanın henüz gündeme alınmadığını açıkladı. Bu ertelemenin, Avrupa Birliği’nin bu ülkelere “istisna yapması” ve “Rus gazı ve petrolü satın almaya devam etmelerine izin vermesi” şartıyla geçerli olacaktı.
Paket, Avrupa Komisyonu tarafından 10 Haziran 2025’te önerildi, ancak Szijjártó 23 Haziran’da Macaristan ve Slovakya’nın, Avrupa Birliği’nin Rus enerji ithalatını aşamalı olarak azaltma planına “karşıt olarak” paketi bloke ettiğini duyurdu. Sorokin ile yaptığı görüşmede, paketin tamamıyla mücadele ettiğini ve mümkün olduğunca çok Rus varlığını kurtarmaya çalıştığını söyledi.
Szijjártó, “Onu iptal etmek için elimden geleni yapıyorum. Listeden zaten 72 varlığı çıkardım, şimdi 128 varlık kaldı. (Ruslar) Macaristan üzerindeki doğrudan ve olumsuz etkileri belirlememe yardımcı olurlarsa çok minnettar olurum” dedi. Szijjártó, “Böyle bir şey gösterirsem, Avrupa Birliği’ni ikna etme şansım olur” diye ekledi. Szijjártó ayrıca Rus bankalarının da yaptırım listesinden çıkarılması için çaba gösterdi.
Macaristan ve Slovakya’nın haftalar süren gecikmelerinin ardından, Avrupa Birliği 18. yaptırım paketini nihayet 18 Temmuz 2025’te kabul etti. 2Rivers pakete dahil edildi ve bu durum şirketi kendini feshetme sürecine soktu. Bu kısıtlamalar ayrıca Rusya’nın gölge filosuna ve yaptırımları aşma girişimlerine de ciddi bir darbe vurdu.
Budapeşte, Jakub Bawołek (PAP)
Kaynak : Gazeta
