12 Nisan’da yapılacak Macaristan parlamento seçimlerinde muhalefetin önde gelen partisi TISZA, anketlerde Fidesz’i geride bırakıyor. Viktor Orbán’ın Rusya ile yakınlaşması ve tartışmalı dış politikası, Avrupa Birliği’nde endişelere yol açarken, TISZA lideri Péter Magyar’ın olası bir zaferinin Macaristan’ın Avrupa ve Ukrayna politikalarını değiştirebileceği umuluyor. Ancak Magyar’ın söylemleri ve politikaları, bu beklentileri sorgulatıyor.
Orbán’ın Politikaları ve Seçim Yarışı
Macaristan’da 12 Nisan’da düzenlenecek parlamento seçimlerinde, ana muhalefet partisi TISZA’nın Fidesz’e karşı üstünlük kurması bekleniyor. Mart ayında Median şirketinin yaptığı bir araştırmaya göre, Péter Magyar liderliğindeki TISZA, kararsız seçmenler hariç %58 oranında destek alırken, Viktor Orbán’ın Fidesz partisi %35’te kaldı.
Avrupa Birliği’nin Endişeleri ve Magyar’a Yönelik Beklentiler
Viktor Orbán’ın anti-Ukrayna tutumu, Rusya ile yakınlaşması ve son dönemdeki diplomatik skandallar, Avrupa Birliği liderlerinin kaygılarını artırıyor. Özellikle Dışişleri Bakanı’nın Avrupa Birliği toplantılarında Moskova’ya bilgi verdiği iddiaları ve hükümetin Rus enerji şirketleriyle ilişkilerini güçlendirme çabaları, bu endişeleri derinleştiriyor. Birçok AB lideri, TISZA lideri Péter Magyar’ın seçimleri kazanması halinde Macaristan’ın daha Avrupa yanlısı ve Ukrayna’yı destekleyen bir dış politika izlemesini umuyor.
Magyar’ın Tutumu: Belirsizlikler Devam Ediyor
Ancak bu beklentiler kesin değil. Politico’nun dikkat çektiği üzere, Orbán’ın Magyar’ı Brüksel ve Kiev yanlısı bir hain olarak gösterme çabaları başarısız oldu. Magyar’ın söylemleri ve eylemleri, bu algıyı desteklemiyor. Politico, Magyar’ın sıklıkla değiştirmeye çalıştığı liderle şaşırtıcı derecede benzer davrandığını vurguluyor. Magyar, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinin hızlandırılmasına karşı çıkmış, Kiev’e silah gönderilmesine karşı durmuş ve Avrupa Birliği üyeliği konusunda referandum yapılması gerektiğini belirtmişti. TISZA, Ukrayna’ya yönelik AB kredisine karşı oy kullanmıştı.
Milliyetçi Yaklaşımlar ve Ukrayna’ya Karşı Tutum
Magyar, Ukrayna ile ilgili konularda milliyetçi bir yaklaşım sergiliyor. Zelenski ile yaşanan kredi tartışmasında, “Hiçbir yabancı lider, hiçbir Macar’ı tehdit edemez” şeklinde bir açıklama yapmıştı. Politico’ya göre, Magyar öncelikle Budapeşte’nin çıkarlarını ön planda tutuyor ve “Kimse pro-Ukraynalı bir hükümet istemiyor” demişti.
Brüksel’in Stratejisi ve Olası Senaryolar
Brüksel, Macaristan’daki olası bir liderlik değişikliğine sadece değişim olarak değil, aynı zamanda mevcut politikaların devamı olarak da bakmak zorunda. Bazı diplomatlar ve Ukraynalı politikacılar, Magyar’ın seçimleri kazanması halinde tavrını yumuşatabileceğini düşünüyor. Bu beklentinin arkasında, dondurulmuş milyarlarca dolarlık AB fonunun serbest bırakılması olasılığı yatıyor.
Ekonomik ve Siyasi Faktörler
Ukrayna hükümetinden bir danışman, Magyar’ın “biraz daha esnek” olduğunu ve bu durumun beklendiğini belirtiyor. Magyar’ın TISZA hükümeti altında, 90 milyar euroluk AB kredisi konusundaki vetoyu kaldırıp kaldırmayacağı sorusuna ise, “Bu, kamuoyunun ruh haline bağlı olacak” şeklinde yanıt verilmiş.
“Kara Kutu” Magyar
Politico’nun analizine göre, Brüksel potansiyel bir Magyar hükümetinin önceliklerini tam olarak kestiremiyor. “Seçimleri kazanırsa önceliği ne olur? Bu, Avrupa Birliği için de bir bilmece” yorumu yapılıyor. Yeşil Parti Avrupa Parlamentosu üyesi Tineke Strik, Magyar’ı “bir kara kutu” olarak nitelendiriyor.
Orbán’ın Skandalları ve Magyar’ın Tepkileri
Magyar, Orbán’ın son diplomatik skandalını (Macaristan Dışişleri Bakanı ve Rusya Dışişleri Bakanı arasındaki görüşmelerin sızdırılması) hükümeti “açık bir ihanetle” Kremlin ile temas etmekle suçlamak için kullandı. Aynı zamanda, seçimlerde oy kaybetmemek için Ukrayna hakkında olumlu bir değerlendirmeden kaçınıyor. Politico, Macaristan’da derin köklü anti-Ukrayna duygularının yeniden canlandığını vurguluyor.
Kamuoyu ve Provokasyonlar
Policy Solutions adlı düşünce kuruluşunun 2025 sonbaharında yaptığı bir ankete göre, Macarların yarısı Ukrayna’yı Macaristan için tehlikeli görüyor, %64’ü Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılmasına karşı çıkıyor ve %74’ü hükümetin Kiev’e mali yardım yapmaması gerektiğini düşünüyor. Politico’ya göre, Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile aynı seviyede nefret edilen bir politikacı.
TISZA tarafından düzenlenen ulusal bayram kutlamalarında, kalabalığın arasında Ukrayna bayrağı açılması üzerine her iki taraf da birbirini provokasyon yapmakla suçladı. Magyar ve bağımsız medya, bunun Fidesz’in bir provokasyonu olduğunu iddia ederken, iktidar partisi bu iddiaları yalanladı ve Magyar’ı Ukrayna yanlısı olmakla suçladı.
“Kurbanı Saldırgan Göstermek”
Seçimlerden önce yaşanan bu tür olaylar artıyor. Ülke genelinde, gülümseyen Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin fotoğrafının yer aldığı ve “Zelenski’nin son gülüşüne izin vermeyelim” yazılı billboardlar asılıyor. Ayrıca, Magyar ve Zelenski’nin polis fotoğrafı şeklinde düzenlenmiş ve “Tehlikeliler” yazılı resimleri de kullanılıyor. Yeşil Diyalog için Macaristan Partisi milletvekili Tímea Szabó, “Kurbanı saldırgan göstermekten daha korkunç bir şey hayal edemiyorum. Orbán tam olarak bunu yapıyor, bu gerçekten iğrenç ve mide bulandırıcı” şeklinde yorum yapıyor.
Avrupa Birliği, TISZA’nın programının Brüksel’e yönelik taahhütler açısından yetersiz olduğunu ve sadece “Macaristan hükümeti ile AB kurumları arasında daha iyi işbirliği” gibi muğlak vaatler sunduğunu belirtiyor. Ayrıca, Magyar’ın partisinin Avrupa Parlamentosu’nda Ursula von der Leyen’e yönelik güven oylamasında oy kullanmaması nedeniyle cezalandırılması, liderlik değişikliğinin Avrupa ve Ukrayna politikalarında belirgin bir değişiklik anlamına gelmeyebileceğini gösteriyor.
Kaynak : Gazeta
