Muhalif Tisza Partisi’nin karizmatik lideri Peter Magyar, Macaristan’da güçleniyor ve Viktor Orbán’ın Fidesz Partisi’ni birçok anket geride bırakıyor. Orbán’ın ana rakibi, Başbakan’ın en hassas noktasını buldu.
Orban’ın İktidar Temelleri Sarsıldı
Viktor Orban, 2010 yılından beri Macaristan’ın başbakanı. Uzun süre, AB içinde hiçbir liderin kendi ülkesinde bu kadar güçlü konuma sahip olmadığı düşünülüyordu. Eleştirmenlere göre Orban, yargıçlık, bilim ve medyada radikal kısıtlamalarla bunu başarmıştı. Ancak Nisan ayındaki parlamento seçimlerine dört ay kala, 62 yaşındaki liderin iktidar temelleri sarsılmış görünüyor.
Orban’ın En Zayıf Noktası
Orban’ın rakibi Peter Magyar, onun hassas noktasını buldu. Magyar’ın Tisza partisi, bağımsız anketlerde Fidesz’i geride bırakıyor. Tisza’yı siyasi spektrumda sınıflandırmak zordur; lideri az sayıda tartışmalı konuda açıklama yapıyor. Ancak 44 yaşındaki lider, devlet kurumlarındaki çocuk istismarı skandalıyla Orban’a darbe indirdi. Bu skandal, Orban’ın “çocuk koruma”yı en önemli görevlerinden biri olarak nitelediği dönemde hiç araştırılmadı. 2022 seçimlerinde Macarlar, Fidesz’in başlattığı LGBTQ içeriğinden çocukları korumayı amaçlayan referanduma katılmıştı.
Opozisyonun Yeni Gücü
Magyar, çocuk istismarı konusunda sürekli baskı uyguluyor. Aralık ortasında, 2021 tarihli ve açıklanmamış bir hükümet raporunu yayınladı. Bu raporda, devlet kurumlarında 3 binden fazla çocuk istismarı vakası belgelenmişti. Birkaç gün öncesinde ise, bir genç cezaevi müdür yardımcısını tekme atan videoyu yayınladı. Magyar’ın çağrısıyla Budapeşte’de 50 bin kişi gösteri düzenledi. German Marshall Fund’tan Zsuzsanna Vegh, “Macar muhalefeti şimdiye kadarki en güçlü halinde. Siyasette ‘yeni dinamik’ ortaya çıktı” dedi. Ekonomik veriler hükümetin aleyhine: Macaristan’da ekonomik büyüme durma noktasına geldi, yüzde 4 civarındaki enflasyon AB ortalamasının çok üzerinde.
Orban’ın Karşı Hamleleri
Bu gelişmelere karşı Orban olağanüstü bir aktiviteyle karşılık veriyor. İlk konut alımı için devlet destekli krediler, en az üç çocuklu anneler için gelir vergisi muafiyeti uzatması ve 14. emekli maaşı gibi vaatler sundu. Başbakan, siyasi müttefiklerinin ve sanatçıların katıldığı “anti-savaş” gösterileri düzenliyor. Bu gösterilerde sahnede sorular yanıtlayan Orban, hem kişisel hem de uluslararası politikayla ilgili açıklamalarda bulunuyor. Aynı zamanda Magyar’a saldırıyor: onu “Avrupa Komisyonu’nun kuklası” olmakla suçlayıp, vergileri artırıp Rusya’ya karşı savaş finanse etmekle itham ediyor. Politik analist Szabolcs Dull, “Önceki seçimlerde Orban kampanyaya üç ay başlardı. Şimdi Fidesz avantajları çok erken kullanmak zorunda” diye belirtti.
Güç Transferi Hazırlığı?
Parlamento, Fidesz’in mutlak çoğunluğuyla cumhurbaşkanının görevden alınmasını zorlaştıran bir yasa geçirdi. Mevcut devlet başkanı Tamas Sulyok, Orban’a yakındır. Cumhurbaşkanı ağırlıklı olarak sembolik yetkilerle donatılmış olsa da, yasaları engelleyebilir veya Anayasa Mahkemesi’ne gönderebilir. Eleştirmenler, bu yasanın Orbana uzun süre düşünülemez olan bir iktidar değişikliği için hazırlık yaptığını gösterdiğini düşünüyor. Eğer Fidesz seçimleri kaybederse, cumhurbaşkanı yeni hükümetin işlerini ciddi şekilde zorlaştırabilir.
