Małgorzata Manowska, Yüksek Mahkeme ilk başkanı olarak bir sonraki dönem aday olmayacağını net bir şekilde açıkladı. Kararın temel nedenlerinden biri, cumhurbaşkanının yargı kararlarında başbakanın imzasını (kontrasygnata) zorunlu kılan düzenlemede çıkan anlaşmazlıktır. Bu durum, Yüksek Mahkeme’nin işleyişinde ve kilit görevlerin atanmasında ciddi sorunlar yaratmaktadır. Manowska, hâkim yardımcıları (asesör) atanması konusunda Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulundu.
Manowska’nın Aday Olmama Kararı
Małgorzata Manowska, bir sonraki dönem için aday olmayacağını kesin bir şekilde onayladı. Kararın alındığını ancak olağanüstü bir durumda bu kararı değiştirebileceğini belirtti. Bu durum, Manowska’nın görev süresinin sonunda, yasalarda öngörülen prosedüre göre belirlenecek yeni bir kişinin bu görevi devralacağı anlamına geliyor. Yüksek Mahkeme hâkimlerinin genel kurulu adayları seçecek, ve nihai kararı cumhurbaşkanı verecek.
Başbakan İmza Zorunluluğu Anlaşmazlığı
Manowska’nın aday olmama kararının temel nedenlerinden biri, cumhurbaşkanının yargı kararlarında başbakanın imzasını (kontrasygnata) zorunlu kılan düzenlemede ortaya çıkan anlaşmazlıktır. Bu, belirli devlet başkanı eylemleri için başbakanın imzasını gerektiren resmi bir zorunluluktur ki pratikte bu eylemlerin geçerliliğini şart koşar.
Manowska, bu imza zorunluluğunun olmamasının Yüksek Mahkeme’nin işleyişinde ve özellikle başkan gibi kilit görevlerin atanmasında ciddi sorunlar yarattığını belirtti. Aday olsaydı, cumhurbaşkanının Yüksek Mahkeme hâkimlerinin genel kurulunu yönetecek birisini ataması gerekecekti. Bu atama da başbakanın imzasını gerektirirdi. Pratikte, bu, mevcut ilk başkanın aday olması durumunda prosedürel bir tıkanıklığa ve Yüksek Mahkeme’nin işleyişi etrafında ek gerginliklere yol açabilirdi.
Atama Süreçlerinde Oluşan Engeller
Bu anlaşmazlığın etkileri sadece başkanlık göreviyle sınırlı değil. Çalışma Odası başkanlığı gibi diğer kilit görevlerde de boşluk bulunmaktadır. Bu boşluk, onlarca aydır sürmektedir ve yeni bir başkan atanamamasının nedeni, başbakan imzası olmadan prosedürün tamamlanamamasıdır.
Tartışma aynı zamanda hâkim yardımcılarının (asesör) atanmasını da kapsamaktadır. Manowska’ya göre, bu atamalarda başbakanın imzası zorunlu olmamalıdır.
Anayasal Başvuru ve Kurumsal Değişim
Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi’ne başvurarak bu tür kararların hükümet başkanı imzasını gerekip gerekmeyeceğinin karara bağlanmasını talep etmiştir. Bu konunun çözümü, yargı organlarının işleyişi açısından önem taşımaktadır çünkü karar veren kişilerin atanma mekanizmasını etkilemektedir.
Manowska, bu kararının bir diğer nedeninin de kurumun yeni bir liderliğe ihtiyaç duymasından kaynaklandığını vurguladı. Yüksek Mahkeme hâkimleri arasında bu görevi üstlenmeye yetkinliğe sahip adayların bulunduğunu belirtti. Aynı zamanda, Yüksek Mahkeme’nin idaresinde bugüne kadar sürdürülen ılımlı ve bağımsız tarzın devam etmesini beklediğini ifade etti.
Yeni Liderlik ve Süreç
Önümüzdeki haftalarda Yüksek Mahkeme hâkimlerinin genel kurulu, aday seçme sürecini başlatacaktır. Daha sonra cumhurbaşkanı, yeni bir Yüksek Mahkeme başkanı atayacak ve bu kişi, yargıda devam eden gerginlikler döneminde kurumun çalışmalarına liderlik edecektir.
Kaynak : GazetaPrawna