Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Mirosław Wróblewski, Polonya Parlamentosu milletvekilinin X servisinde özel bir kişinin fotoğrafını yayınlaması konusunda soruşturma başlatma reddi hakkında Warszawa-Śródmieście Bölge Savcılığı’nın kararına bir kez daha itiraz etti. Konu, Avrupa dışı köken gösteren ten rengine sahip bir adamın görüntüsünü, onun tanımlanmasını sağlayan ek bilgileri ve denetim otoritesine göre yetkisiz kişisel veri işleme suçunun unsurlarını taşıyan bağlamı içeren bir gönderi. Anlaşmazlığın artık birkaç aylık bir geçmişi var, iki savcılık kararı, mahkeme kararı ve soruşturmacıların tutumunun UODO Başkanı tarafından yeniden sorgulanmasını içeriyor.
Olayın başlangıcı Mart 2025’e uzanıyor. O zaman UODO Başkanı Mirosław Wróblewski, Warszawa-Śródmieście Bölge Savcılığı’na yasal dayanak olmadan kişisel veri işleme suçunun işlendiğinden şüphelenildiğini bildirdi. Bildirim, X servisinin kullanıcısı ve Polonya Parlamentosu milletvekili Artur Szałabawka’nın özel bir kişinin fotoğrafını yayınlayan eylemiydi. Fotoğraf esmer tenli bir adamı gösteriyordu ve bildiride belirtildiği üzere bu onun Avrupa dışı kökenini işaret edebilirdi.
Fotoğrafa, kimliği belirsiz bir kişi tarafından milletvekiline iletilen içerik eklendi. Mesaj, fotoğraftaki adamın seyahat ettiği Szczecin’deki otobüs güzergahı hakkında bilgiler ve yanaktaki yara izi gibi ayırt edici özelliğin ayrıntılı tanımını içeriyordu. Bütün bunlar tek bir gönderide yayınlandı. UODO Başkanı, böyle bir eylemin 2018 tarihli kişisel verilerin korunması yasasının 107. maddesinde belirtilen yasak eylemin unsurlarını, yani işlenmesine izin verilmediğinde kişisel veri işlemeyi taşıyabileceğini değerlendirdi.
Özel Kişinin Tanımlanması ve Medyada Domino Etkisi
X servisinde gönderinin yayınlanmasından sonra internet kullanıcılarının hızlı tepkisi geldi. Fotoğrafta görülen kişi tanımlandı ve sonuç olarak medyada onunla ilgili yeni bilgiler ortaya çıkmaya başladı. Bunlar diğerleri arasında köken ülkesini ve mesleğini kapsıyordu. Denetim otoritesinin bakış açısından temel olan, tanımlamanın ilgili kişinin eylemlerinin sonucu olarak değil, ek bağlamsal verilerle birlikte görüntüsünün kamuya açık yayınının sonucu olarak gerçekleşmesiydi.
UODO Başkanı, kişisel veri işlemenin gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi için, sonuçta ağda daha fazla bilgiyi kimin ifşa ettiğinin önemli olmadığına dikkat çekti. Önemli olan, resmi olarak ad soyad verilmese bile, ilk gönderinin belirli bir gerçek kişinin tanımlanmasını sağlayan bir veri seti içermesiydi.
Soruşturma Başlatma Reddi ve Önemsiz Zarar Argümanı
Nisan 2025’te UODO Başkanı, Warszawa-Śródmieście Bölge Savcılığı’ndan soruşturma başlatma reddi kararını aldı. Savcılık, milletvekilinin esmer tenli bir adamın görüntüsünü yayınladığını kabul etti, ancak bu eylemin önemsiz derecede sosyal zarara sahip olduğuna karar verdi. Gerekçede, eylemin ne fotoğraflanan kişi ne de diğer kişiler için gerçek olumsuz sonuçlar yaratmadığı belirtildi. Ayrıca gönderinin yayınlanmasından kısa süre sonra kaldırıldığı da vurgulandı.
Böyle bir tutum, savcılığın ceza soruşturması yürütme gerekçeleri görmediği anlamına geliyordu ve mevzuat ihlali gerçekleşmiş olsa bile bunun marjinal nitelikte olduğunu değerlendiriyordu.
UODO Başkanı’nın İtirazı: Suçun Formal Karakteri ve Olası Psikolojik Rahatsızlık
Mayıs 2025’te UODO Başkanı, soruşturma başlatma reddi kararına itiraz etti. Bununda, hukuka aykırı kişisel veri işlemenin formal karaktere sahip olduğunu, yani işlenmesi için belirli bir sonucun meydana gelmesinin gerekli olmadığını belirtti. Yasal dayanak olmadan veri işleme fiilinin kendisi yasak eylemin unsurlarını tamamlamak için yeterlidir.
UODO Başkanı ayrıca, savcılığın eylemin olumsuz sonuçlarının olmamasını hangi temelde kabul ettiğinin açık olmadığını da ortaya koydu. Avrupa dışı kökenli kişilere yönelik aşağılayıcı tonlu bir gönderinin yayınlanmasının ve medyanın sonraki ilgisinin, gönderinin ilgili olduğu kişide en azından psikolojik rahatsızlık yaratmış olabileceğine dikkat çekti. Denetim otoritesine göre böyle bir yön savcılık tarafından hiç analiz edilmedi.
Kişisel Veriler ve Tanımlama: Görüntü, Yara İzi ve Otobüs Güzergahı
Kişinin tanımlanmasının temel konusuyla ilgili olarak UODO Başkanı, 2016/679 sayılı yönetmeliğin 4. madde 1. bendinde yer alan kişisel veri tanımını hatırlattı. Buna göre kişisel veriler, doğrudan veya dolaylı olarak tanımlanmış veya tanımlanabilir gerçek kişi hakkındaki her türlü bilgidir. Bilgilerin bir kısmının üçüncü kişiler tarafından yerleştirilmiş olması önemsizdir.
UODO Başkanı’nın değerlendirmesine göre, yanaktaki yara izi hakkında bilgi ve seyahat ettiği belirli otobüs güzergahının belirtilmesiyle tamamlanan adamın görüntüsünün kendisi tanımlama için yeterliydi. Gönderinin kısa süre sonra kaldırılması, tanımlama fiilen gerçekleştiği ve bilgiler kamusal alanda işlemeye başladığı için sonuçları ortadan kaldırmıyor.
Etnik Köken Hakkındaki Veriler Özel Kategori Veri Olarak
UODO Başkanı ayrıca, etnik kökenle ilgili verilerin GDPR’ın 9. madde 1. fıkrası anlamında özel kategoride veri oluşturduğunu ve güçlendirilmiş yasal korumaya tabi olduğunu vurguladı. Bu bağlamda – savunduğu gibi – özellikle gönderinin bağlamı dikkate alındığında eylemin önemsiz derecede sosyal zarara sahip olduğundan bahsedilemez.
Denetim otoritesinin görüşüne göre, yayın yabancı kökenli kişilere yönelik tehdit atmosferi yaratabilir ve dolayısıyla sadece kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeleri değil, aynı zamanda bireyin mahremiyetinin ve onurunun korunmasının temel standartlarını da ihlal edebilir.
Mahkeme Savcılık Kararını İptal Ediyor ve UODO Başkanı’na Hak Veriyor
UODO Başkanı’nın itirazı, Warszawa-Śródmieście Bölge Savcılığı savcısı tarafından kabul edilmedi ve mahkemeye iletildi. Ekim 2025’te Warszawa-Śródmieście Bölge Mahkemesi itiraz edilen kararı iptal etti ve UODO Başkanı tarafından sunulan argümantasyonu paylaştı. Mahkeme, kişinin tanımlanma olasılığının gerçek olduğunu ve yasak eylem unsurlarının yokluğu konusunda savcılığın değerlendirmesinin ikna edici olmadığını belirtti.
Mahkeme kararı, davanın gerekçedeki işaretler dikkate alınarak savcılık tarafından yeniden analiz edilmesi gerektiği anlamına geliyordu.
İkinci Soruşturma Başlatma Reddi ve Hukuk Yorumu Anlaşmazlığı
Ekim ayındaki mahkeme kararına rağmen, Kasım 2025’te savcılık yeniden soruşturma başlatmayı reddetti. Diğerleri arasında mahkemenin soruşturma başlatmayı emretme yetkisi olmadığını ve hangi delil eylemlerinin yapılması gerektiğini belirlemediğini belirtti. Savcılığa göre eylem yasak eylemin unsurlarını taşımıyordu, çünkü değerlendirmesine göre aşırı çaba olmadan kişinin tanımlanmasına izin veren veri işleme gerçekleşmedi.
Böyle bir tutum UODO Başkanı tarafından yeniden sorgulandı. Bunu hem hukuk düzenlemeleriyle hem de doktrinin birikimi ile çelişkili ve yanlış olarak değerlendirdi. Eylemin değerlendirilmesi için tanımlamanın fiilen gerçekleşip gerçekleşmediğinin değil, mümkün olduğunun önemli olduğunu vurguladı ve mahkeme de buna dikkat çekti.
Bir Kez Daha İtiraz ve 107. Madde Suçu İşlendiği İddiası
UODO Başkanı’nın değerlendirmesine göre, gönderide yer alan – şehir, semt, otobüs güzergahı ve yara izi şeklinde ayırt edici özellikle ilgili – bilgiler kişinin tanımlanması için yeterliydi. Bu nedenle denetim otoritesi, kişisel verilerin korunması yasasının 107. maddesinde belirtilen suçun işlendiğine karar verdi ve savcılığın kararına bir kez daha itiraz etti.
Olay, sosyal medyada yayınlar nedeniyle ceza sorumluluğunun sınırları, görüntü ve ek bilgiler bağlamında kişisel veri statüsü ve kamu görevlerini yürüten kişilere karşı kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin pratik uygulaması hakkındaki anlaşmazlığın örneği olarak kalıyor.
