NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, CBS televizyonunda katıldığı programda, İran’ın olası nükleer kapasitesine ve İsrail’e yönelik tehditlerine değindi. Rutte, Donald Trump’ın İran’ın balistik füze ve nükleer programını engelleme çabalarının önemini vurgulayarak, Trump’a destek çağrısında bulundu. Bu çıkışları, bazı Avrupa başkentlerinde rahatsızlık yaratırken, NATO içindeki gerilimlerin arttığına işaret ediyor. Rutte ayrıca, 22 ülkenin Hormuz Boğazı’nı açık tutmak için bir araya geleceğini açıkladı.
Rutte’nin Trump’a Destek Açıklamaları Tepki Çekiyor
Kritiklerin değerlendirmesine göre Mark Rutte, ABD’nin ittifaka olan bağlılığını sürdürmesini sağlamak amacıyla gerilimi azaltmaya ve Donald Trump’ı övmeye çalışıyor. Rutte, savaşın ilk günlerinde, ittifak üyeleri arasında Amerikan-İsrail saldırılarına karşı “geniş bir destek” olduğunu belirtmişti. Financial Times’ın haberine göre, bazı Avrupa ülkelerinden üç diplomat, Rutte’nin tutumu ile çoğu Avrupa başkentinin görüşleri arasındaki farklılıktan endişe duyuyor.
İran’ın Balistik Füze Kapasitesi Değerlendirmesi
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 22 Mart’ta CBS televizyonunun “Face The Nation” programına konuk oldu. Programda Orta Doğu’daki savaş ve olası sonuçları ele alındı. Rutte, İsrail’in İran’ın Paris, Berlin veya Roma’ya ulaşabilecek kıtalararası balistik füzelere sahip olduğu yönündeki değerlendirmesini ittifakın paylaşıp paylaşmadığı sorusuna, “Şu anda bunu doğrulayamıyoruz. Bu konuyu araştırıyoruz. Ancak bu, Başkan’ın İran’ın balistik füze ve nükleer üretim yeteneklerini ortadan kaldırmasının kritik öneme sahip olduğunu gösteriyor” şeklinde yanıt verdi.
Trump’a Açık Eleştiri Yok
Rutte, Donald Trump’ı doğrudan eleştirmekten kaçındı. “İran nükleer kapasiteye, buna ek olarak füze yeteneğine sahip olursa, bu İsrail, bölge, Avrupa ve dünya genelindeki istikrar için doğrudan ve varoluşsal bir tehdit oluşturacaktır. Anketleri gördüm, ancak Amerikalıların onu [Trump’ı] desteklemesini gerçekten umuyorum, çünkü bu, tüm dünyayı daha güvenli hale getirmek için yapıyor” ifadelerini kullandı.
Hormuz Boğazı İçin 22 Ülkeden Ortak Çalışma
Rutte, bir gün sonra, 23 Mart’ta, çoğunluğu NATO ülkelerinden olmak üzere 22 ülkenin, Japonya, Güney Kore, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’in de dahil olduğu bir grubun, Hormuz Boğazı’nı mümkün olan en kısa sürede açmak için bir araya geleceğini açıkladı. Rutte, “Bu konuda işbirliği yapmalıyız. Ne zaman, neye ihtiyaç duyulduğuna ve bunu ne zaman yapacağımıza dair ortak bir anlayışa varmamız gerekiyor. Hormuz Boğazı’nın açık kalmasını sağlamak için” dedi.
Avrupa’da Artan Gerginlik
Financial Times’ın haberine göre, NATO içindeki gerilimler artıyor ve Rutte’nin Hormuz Boğazı’nı açma konusundaki sözleri bazı Avrupa başkentlerindeki yetkilileri rahatsız etti. Bir AB diplomatı, “Bu bizi çok zor ve rahatsız edici bir konuma sokuyor. Yardım etme isteğimizi göstermek istiyoruz, ancak bu çatışmaya herhangi bir şekilde dahil olma konumunda değiliz” şeklinde konuştu.
Trump’ın Baskısı ve Avrupa’nın Kararsızlığı
Donald Trump yönetimi, ortak ülkeleri bölgeye savaş gemisi göndermeye ve boğazın açılmasına yardımcı olmaya teşvik ediyor. Trump, herhangi bir tepki verilmemesinin NATO’nun geleceği için “çok kötü sonuçları” olabileceği konusunda uyardı. Rutte, “Avrupa ülkelerinin bir anlaşmaya varması için birkaç hafta gerekmesi mantıklı” yorumunu yaptı.
“Bu Bizim Savaşımız Değil” Yaklaşımı
Ancak, tüm Avrupa ülkeleri askeri bir operasyon için destek vermeye istekli değil. AB Dış İlişkiler Şefi Kaja Kallas, “Bu bizim savaşımız değil” dedi. Almanya, İtalya ve İspanya’dan bakanlar da benzer görüşleri dile getirdi. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, “Bu savaş, tüm taraflar için siyasi bir felaket. En çok rahatsız eden şey, aslında önlenebilecek gereksiz bir savaş olması” dedi.
Fransa’dan ABD’ye Eleştiri
Fransa Genelkurmay Başkanı Fabien Mandon, ABD’nin “giderek daha öngörülemez hale geldiğini ve hatta askeri operasyon başlatmaya karar verdiğinde bile bizi bilgilendirmek istemediğini” söyledi. Mandon, “Bu güvenliğimizi etkiliyor. Çıkarlarımızı etkiliyor” diye ekledi.
Ekonomik Kaygılar ve Diplomatik Çabalar
Özel olarak, çatışmayı “bizim savaşımız değil” olarak tanımlamaya karşı çıkan yetkililer de bulunuyor. Bu yetkililer, petrol ve gaz fiyatlarını gerekçe gösteriyor. “Sonuçlar bize düşüyor, bu yüzden savaş bizim savaşımız” diyen bir yetkili, Financial Times’a açıklama yaptı. Birçok Avrupa başkentinin, diplomatik bir çözüm bulma umuduyla savaşın etkilediği Orta Doğu ülkeleriyle temas halinde olduğunu da ekledi.
Kaynak : Gazeta