Norveç, Danimarka, İsveç, Finlandiya, İzlanda ve Kanada liderleri Oslo’da bir araya gelerek ülkelerinin topraklarında nükleer silah bulundurmayacaklarını açıkladı. Liderler ayrıca, enerji, kaynaklar ve askeri güvenlikten oluşan geniş bir yelpazede Arktik bölgesinde işbirliğini derinleştirmeyi ve genişletmeyi kararlaştırdı. Toplantıda, Ukrayna’ya destek ve Rusya’nın saldırganlığına karşı duruş da vurgulandı.
Nükleer Silah Politikasına Net Tavır
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Stoere ve Danimarka, İsveç, Finlandiya, İzlanda ve Kanada hükümet başkanları, Pazar günü Oslo’da yaptıkları toplantıda, kendi topraklarında nükleer silah bulundurma planlarının olmadığını açıkça belirtti. Norveç, mevcut nükleer silah bulundurmama politikasını değiştirmeye niyetli olmadığını vurgularken, Kanada da bu konudaki tutumunda herhangi bir değişikliğe gitmeyeceğini ifade etti. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo ise ülkesinin nükleer silah konuşlandırmayı hedeflemediğini kaydetti.
NATO’nun Caydırıcılık Kapasitesine Vurgu
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, NATO için en önemli hedefin caydırıcılık potansiyelini güçlendirmek olduğunu belirtti. Frederiksen, nükleer caydırıcılığın Avrupa ve NATO’nun genel güvenlik sisteminin bir parçası olduğunu vurguladı.
Arktik Bölgede İşbirliği Anlaşması
Toplantıya katılan liderler, Kuzey-Arktik bölgesinde işbirliğini sıkılaştırmaya yönelik yeni bir stratejik anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Ortak açıklamada, mevcut uluslararası koşullar altında hukuka, ortak değerlere ve çıkarlara dayalı daha yakın koordinasyonun gerekliliği vurgulandı. Stoere, savaş ve kriz zamanlarında uluslararası işbirliğinin, ortak güvenliği güçlendirmenin en iyi yolu olduğu konusunda mutabık olduklarını ifade etti.
Ekonomik ve Askeri İşbirliği Alanları
Anlaşma, Arktik güvenliği, ticaret, modern teknolojiler, savunma sanayisi, uzay sektörü, yapay zeka, kuantum çözümleri, kritik hammaddeler, nadir toprak metalleri ve enerji gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin bu kaynakları ABD dışındaki ortaklarla daha fazla geliştirmek ve Nordik ülkelerle daha güçlü endüstriyel bağlar kurmak istediğini açıkladı. Carney, Kanada savunma harcamalarının tarihsel olarak büyük bir kısmının ABD’ye gittiğini ve bunun hem endüstrilerini geliştirmek hem de güvenliği güçlendirmek için en etkili yol olmadığını belirtti.
Grenland Sorununda Danimarka’ya Destek
Zirveye katılan liderler, ABD ile Grenland konusunda yaşanan anlaşmazlıkta Danimarka’ya tam destek verdiklerini açıkladı. Başbakanlar, Danimarka adasının geleceğinin yalnızca adanın sakinleri ve Danimarka Krallığı tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Norveç Başbakanı Stoere, bu tutumun sadece Danimarka’ya yönelik bir dayanışma ifadesi olmadığını, aynı zamanda uluslararası hukukun temel ilkelerini, devletlerin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmayı da içerdiğini belirtti.
NATO’nun Arktik Stratejisi ve Rusya Tehdidi
Toplantıda, NATO’nun kolektif güvenlik rolü de ele alındı. Liderler, Arktik’in ittifak için kalıcı bir öncelik haline getirilmesi gerektiğini ve tehditlere karşı ortak planlar, ortak silah alımları, artan askeri varlık ve Kuzey koşullarına uyarlanmış yeteneklerin geliştirilmesi gerektiğini değerlendirdi. Danimarka Başbakanı, Nordik ülkelerin ve Kanada’nın Arktik’te kalıcı bir varlık sürdürmesi, gözetimi güçlendirmesi ve gerekli yeteneklere yatırım yapması gerektiğini vurguladı. Kanada Başbakanı Carney ise Arktik’teki en büyük güvenlik tehdidinin Rusya olduğunu ve NATO’nun bu bölgeye daha fazla dikkat etmesi ve varlığını artırması gerektiğini belirtti.
Ukrayna’ya Destek ve İran’daki Gerginlikler
Liderler, ortak bir açıklamada Ukrayna’ya olan sarsılmaz desteklerini teyit ettiler ve Rusya’nın saldırganlığı karşısında Avrupa güvenliğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladılar. Ayrıca, Körfez’deki savaş ve İran çevresindeki gerginliklere de değindiler. Toplantıya katılanlar, bu çatışmanın bir parçası olmadıklarını ancak etkilerini hissettiklerini belirttiler. Stoere, savaşın uzun sürebileceğini ve tüm diplomatik kanalları kullanarak tarafları daha fazla tırmanmaya yol açmayacak eylemlerde bulunmaya teşvik edeceklerini sözlerine ekledi.
Kaynak : GazetaPrawna