Polonya’da bir özel okul, velilere yıllık eğitim ücretinde 3500 zł indirim karşılığında çocuklarının fotoğraflarının okul tarafından yayınlanmasına izin vermeleri şartını koştu. Bu durum, çocukların kişisel verilerinin ticari amaçla kullanılmasının sınırları ve siber zorbalık riskleri konusunda tartışmalara yol açtı. Milli Eğitim Bakanlığı ve Kids Alert adlı sivil toplum kuruluşu, bu tür uygulamaların çocukların güvenliğini tehlikeye attığını ve kişisel mahremiyetin ihlali anlamına geldiğini vurguladı.
Eğitim Ücretinde İndirim Karşılığında İmaj Hakkı
Polonya’daki bir özel ilkokul, 2025/26 eğitim öğretim yılı için uygulayacağı ücret tarifesinde dikkat çeken bir maddeye yer verdi. Okulun standart eğitim ücreti yıllık 35.000 zł olarak belirlenirken, velilerin çocuklarının fotoğraflarının okulun tanıtım materyallerinde kullanılmasına izin vermeleri halinde %10 indirim uygulanarak ücret 31.500 zł’ye düşürülecek.
Bu uygulama, Genel Veri Koruma Yönetmeliği (RODO) kapsamında gönüllülük ilkesiyle çeliştiği gerekçesiyle eleştiriliyor. Uygulamanın, kişisel mahremiyetin korunmasının lüks bir hizmet haline geldiği ve bunun için ek ücret ödenmesi gerektiği izlenimini yarattığı belirtiliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Uyarı
Polonya Milli Eğitim Bakanlığı (MEN), PAP haber ajansının talebi üzerine yaptığı açıklamada, öğrencilerin fotoğraflarının internette yayınlanmasının ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Bakanlık, bu tür yayınların üçüncü kişiler tarafından kötüye kullanılabileceğini ve öğrencilerin siber zorbalığa maruz kalabileceğini belirtti. MEN, mevcut yasal düzenlemelerin (RODO ve telif hakkı yasası) öğrencilerin imaj haklarını koruduğunu hatırlatırken, okul müdürlerinin bu konuda sorumluluk taşıdığını ve velilerin onayının tam bilinçli ve baskısız olması gerektiğini kaydetti.
Kids Alert’ten Tamamen Yasak Talebi
Kids Alert adlı sivil toplum kuruluşu da konuya ilişkin açıklama yaparak, eğitim kurumlarının öğrencilerin fotoğraflarını açık kaynaklı platformlarda yayınlamasının tamamen yasaklanmasını talep etti. Kuruluş temsilcisi Kinga Szostko, çocukların okulların pazarlama faaliyetleri için kullanıldığını ve bunun çocukların onurunu zedelediğini vurguladı. Szostko, kuruluşa intikal eden ihbarlarda, çocukların hijyen alışkanlıklarıyla ilgili fotoğraflarının veya yetişkinlere yönelik stilize edilmiş çekimlerinin yayınlandığını ve yüzlerin anonimleştirilmediğini belirtti. Bu durumun, özellikle tehlikeli olduğunu ifade etti.
“İmaj Ticareti” ve Özel Hayatın Ticarileşmesi
Kids Alert, eğitim ücreti indirimleri karşılığında imaj hakkının istenmesinin, çocukların özel hayatının ticarileştirilmesi eğiliminin bir parçası olduğunu vurguladı. Kuruluş, okulların veliler üzerinde baskı kurduğunu ve fotoğraf yayınlama izni vermeyen çocukların bazı grup etkinliklerine katılımının engellenebildiğini, bunun ayrımcılık teşkil ettiğini belirtti. Kids Alert, güvenlik ve mahremiyetin pazarlık konusu yapılamayacağını ve özellikle çocukların korunmasıyla görevli kurumlar tarafından asla bir pazarlama aracı olarak kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Milli Eğitim Bakanlığı, riskli uygulamaları engellemek için gerekli adımları atacağını ve kuratorlarla yapılacak toplantıda okullara öğrencilerin imaj haklarının korunmasına yönelik ilkeleri hatırlatacağını duyurdu.
Kaynak : GazetaPrawna