Polonya ve Fransa arasında, Rusya’nın artan askeri tehditlerine karşı caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir askeri işbirliği anlaşması üzerinde mutabık kalındı. Anlaşma kapsamında Polonya, konvansiyonel saldırıların keşfi ve icrası görevini üstlenirken, Fransa nükleer caydırıcılık senaryolarını çalışacak. İşbirliği, NATO prosedürlerine ek olarak hızlı müdahale mekanizmaları oluşturmayı ve enerji alanında ortak projeleri içeriyor. Taraflar, bu işbirliğinin karşılıklı olarak askeri ve sivil nükleer programlarda daha derin işbirliği anlamına geldiğini belirtiyor.
Rol Dağılımı ve Tatbikat Senaryoları
Yeni planlamanın temelinde, görevlerin pratik bir şekilde paylaşılması yer alıyor. Polonya Hava Kuvvetleri’ne ait F-16 savaş uçakları, hedeflerin keşfi ve konvansiyonel saldırılar için görevlendirilecek. Fransa ise nükleer caydırıcılık senaryolarını uygulayacak. Senaryolarda, Polonya’ya ait F-16’lardan fırlatılan JASSM-ER seyir füzeleri ile St. Petersburg bölgesi gibi yüksek değerli hedeflerin vurulması ihtimali simüle ediliyor. Fransız Rafale B uçakları ise Rusya ve Belarus’taki hedeflere karşı nükleer silah kullanımı senaryolarını gerçekleştirecek.
Tatbikatlar ve İşbirliğinin Evrimi
Tatbikatlar, öncelikle Baltık Denizi ve Polonya’nın kuzey bölgelerinde gerçekleştirilecek. Bu durum, Emmanuel Macron’un 2 Mart 2026 tarihli açıklamalarının ve 20 Nisan’daki Polonya ziyaretinin bir sonucu olarak ortaya çıktı. Polonya temsilcileriyle yapılan görüşmelerin ardından iki ülke arasındaki askeri işbirliği, uygulamaya yönelik bir aşamaya girecek.
Nükleer Başlıkların Sürekli Konuşlandırılması Planlanmıyor
Kaynaklara göre Fransa, nükleer başlıkları Polonya’da kalıcı olarak konuşlandırmayı planlamıyor. Başlıklar, ortak tatbikatlara katılan Rafale uçaklarına periyodik olarak monte edilerek kullanılacak.
Nükleer Karar Yetkisi Fransa’da Kalacak
Bu işbirliğinin en önemli unsuru değişmeyecek: Fransız nükleer silahlarının kullanılmasına karar verme yetkisi yalnızca Fransa Cumhurbaşkanı’na ait olacak. Polonya, prosedürlerin oluşturulması, keşif faaliyetleri ve operasyonların korunması gibi süreçlere katılacak, ancak nükleer caydırıcılığın başlatılmasına ilişkin nihai kararda etkili olmayacak.
NATO Prosedürlerine Ek Bir Mekanizma
Taraflar, klasik NATO prosedürlerinden daha hızlı işleyen bir mekanizma oluşturmayı hedefliyor. Polonya-Fransa senaryoları, Rusya’nın olası saldırılarına karşı NATO’nun 5. maddesi uyarınca uzun süren siyasi süreçlere bağımsız bir alternatif oluşturacak acil durum planları olarak işlev görecek.
“Askeri Nükleer Karşılığında Sivil Nükleer” Anlaşması
Wirtualna Polska (WP) haberine göre, bu yakınlaşmanın siyasi bir bedeli de bulunuyor. Emmanuel Macron, Fransa’nın Polonya’nın nükleer programında ve silahlanmasında daha büyük bir pay elde etmesini bekliyor. Bu durum, EDF şirketinin Polonya’daki ikinci büyük nükleer enerji santrali projesine dahil olması ve Polonya ordusunun Fransız şirketlerinden daha fazla silah satın alması gibi konuları içeriyor. Bu prensip, “askeri nükleer karşılığında sivil nükleer” olarak tanımlanıyor.
Gizli İşbirliği ve Avrupa Güvenliği
Donald Tusk, Macron ile Gdańsk’ta yaptığı görüşme sonrasında, nükleer işbirliği konusundaki görüşmelerin gizli bir nitelik taşıdığını belirtti. Polonya’nın, Avrupa dayanışması ve güvenlik konularında suverenite ihtiyacını anlayan “münhasır bir dairede” yer aldığını vurguladı. Macron ise Polonya ile nükleer enerji alanında bir ortaklık ve araştırma, sanayi ve güvenlik konularında entegre çözümler önerdi.
Rus Tehditlerine Karşı Tepki
Wirtualna Polska, bu işbirliğini bölgedeki güç dengesinin değişmesine bir yanıt olarak değerlendiriyor. Rusya, uzun yıllardır tatbikatlarına nükleer unsurları dahil ederken, son zamanlarda nükleer konuları Belarus ile daha da yakınlaştırdı. Kremlin, nükleer silahlarla ilgili bazı altyapıları Belarus’a taşıdı ve Batı, Avrupa’nın bu bölgesinde orantılı bir yanıt vermedi. Ortak tatbikatların, bu psikolojik ve askeri üstünlüğün etkilerini en azından kısmen ortadan kaldırması hedefleniyor. Polonya, Rafale uçaklarının periyodik varlığının yanı sıra, uydu keşif alanında da işbirliğinden faydalanacak.
Yeni Füze Projesi ve Avrupa Girişimi
Fransa’nın şu anda 75 adet ASMP nükleer başlıklı füze ve 25 adet yedek füze bulundurduğu belirtiliyor. WP ayrıca, Paris’in hipersonik kayma özelliği olan yeni bir balistik füze üzerinde çalıştığını hatırlatıyor. Bu projenin, Rusya’nın Orieshnik füzesine Avrupa’nın cevabı olması ve Polonya’nın European Long-Range Strike Approach girişimine katılması bekleniyor.
Kaynak : Gazeta