Polonya, savunma sanayisi, uzay teknolojileri, nükleer enerji ve yapay zeka alanlarında yerli ve milli kapasitesini artırmaya odaklanıyor. Łukasiewicz Araştırma Ağı, son iki yılda köklü bir dönüşüm geçirerek devletin ve ekonominin ihtiyaçlarına daha iyi cevap verebilen, stratejik öneme sahip projelere yoğunlaşarak bu sürece öncülük ediyor. Ağ, özellikle savunma ve güvenlik alanındaki yatırımlarını önemli ölçüde artırırken, aynı zamanda uluslararası rekabette öne çıkacak teknolojiler geliştirmeyi hedefliyor. Bu dönüşüm, Polonya’nın teknolojik bağımsızlığını güçlendirme ve küresel değer zincirlerindeki konumunu yükseltme amacını taşıyor.
Łukasiewicz Ağı’nda Köklü Dönüşüm
Łukasiewicz Araştırma Ağı Başkanı Dr. Hubert Cichocki, ağın son iki yıldır yoğun bir değişim sürecinden geçtiğini vurguluyor. Bu değişimin temel amacının, yıllardır değerli araştırmalar yürüten ancak dağınık ve devletin ve ekonominin ihtiyaçlarıyla yeterince bağlantılı olmayan enstitülerden oluşan mevcut yapıyı, daha sistemli ve etkin bir modele dönüştürmek olduğunu belirtiyor.
Stratejik Alanlara Odaklanma
Ağ, savunma, devlet güvenliği, enerji dönüşümü ve ileri endüstriyel teknolojiler gibi Polonya için stratejik öneme sahip alanlara öncelik veriyor. Dr. Cichocki, projelerinin yaklaşık %70’inin güvenlik ve savunma alanına yönelik olduğunu, bu durumun yapılan değişimin boyutunu açıkça gösterdiğini ifade ediyor. Aynı zamanda sivil ve askeri sektörlerde kullanılabilecek çift kullanımlı teknolojilerin geliştirilmesine ve fikri mülkiyetin Polonya’da kalmasına büyük önem veriliyor.
Savunma Sanayisinde Rekor Artış
Savunma projelerindeki yatırım miktarı son iki yılda önemli ölçüde arttı. İki yıl önce sadece hibe yoluyla askeri teknolojilere yapılan harcamalar yıllık yaklaşık 40 milyon złoty (Polonya para birimi) iken, bugün bu rakam 300 milyon złoty’yi aşıyor. Bu artış, sadece finansal bir durumdan öte, projelerin düşünülme biçiminde de bir değişiklik olduğunu gösteriyor. Ağın faaliyetlerinin %67’sinin doğrudan veya dolaylı olarak güvenlik ile ilgili olması, geliştirilen teknolojilerin hem askeri hem de sivil sektörde daha hızlı ve yaygın bir şekilde uygulanabilmesini sağlıyor.
Geniş İşbirliği Ağı
Łukasiewicz Ağı, projelerinde geniş bir ortaklık ekosistemi oluşturuyor. Savunma alanında Polonya Silahlı Kuvvetleri Grubu (Polska Grupa Zbrojeniowa) kilit rol oynarken, WB Electronics ve Lubawa S.A. gibi dinamik özel şirketlerle de işbirliği yapılıyor. Ağ, lojistik ve otomasyon alanında Siemens, kimya alanında ise Grup Azoty ve Qemetica ile ortak projeler yürütüyor. Amaç, bilimsel yetkinlikleri endüstrinin uygulama olanaklarıyla birleştirmek ve araştırmaları somut ürün ve hizmetlere dönüştürmek.
Yüksek Teknolojili Projeler
Ağ, mühimmatın temel bileşenleri olan nitroselüloz ve nitroguanidin gibi malzemelerin üretim teknolojilerini geliştiriyor. Ayrıca, insansız hava sistemleri (drone’lar) ve anti-drone çözümleri üzerine yoğun çalışmalar yürütüyor. Modern ulaşım çözümleri, ağır askeri teçhizatın (Abrams tankları dahil) taşınmasını sağlayacak sistemler, kompozit balistik koruma malzemeleri, özel sığınak inşaatları ve roket teknolojileri alanlarında da çalışmalar devam ediyor.
Uzay Teknolojileri, Enerji ve Yapay Zeka
Łukasiewicz Ağı, uzay programını da geliştiriyor. 2035 yılına kadar tamamlanması planlanan ve yaklaşık 2,4 milyar złoty’lik bir yatırım öngören programın odak noktaları; uydu platformlarının geliştirilmesi, fırlatma teknolojileri ve uzayda kurulacak cihazlar ve sistemler. SPARK projesi, Polonya teknolojilerinin uluslararası pazarda rekabet edebilmesi için gerekli olan “flight heritage” (uçuş deneyimi) kazanılmasını hedefliyor. Ayrıca, Polonya’nın bağımsız uydu verisi erişimine sahip olması, güvenlik ve devlet yönetimi açısından büyük önem taşıyor. Enerji alanında ise, Orlen Synthos Green Energy ile birlikte küçük modüler reaktörler (SMR) için tam ölçekli bir simülatör geliştiriliyor. Ağ, lityum iyon ve sodyum iyon piller gibi enerji depolama teknolojileri üzerine de çalışıyor. Yapay zeka ve siber güvenlik alanlarında ise, hem kamu yönetimi hem de KOBİ’ler için teknolojik altyapı oluşturmayı amaçlayan özel bir enstitü kuruldu.
Finansal Başarı ve Uluslararası İşbirliği
Ağ, ticari gelirlerini 2025 yılında bir önceki yıla göre %85 artırdı. Ayrıca, fikri mülkiyet konusunda da yeni bir yaklaşım benimsendi. Artık patent sayısından ziyade, patentlerin kalitesine ve uygulama potansiyeline odaklanılıyor. Uluslararası işbirliği de artış gösteriyor. Projelerin yabancı payı sürekli yükseliyor ve yabancı kaynaklardan sağlanan finansman, toplam proje fonlarının yaklaşık üçte birine ulaştı. Ağ, Avrupa Ufuk programından sağlanan fonlar konusunda da Polonya’da lider konumda.
Kaynak : GazetaPrawna