Polonya’da 2026 yılı itibarıyla devreye giren yeni düzenleme, milyonlarca çalışanın ZUS nezdindeki hizmet süresi hesaplamalarını köklü bir şekilde değiştiriyor. Artık belirli sözleşmeli çalışma süreleri ve kendi işini yapma dönemleri, genel çalışma süresine dahil edilebilecek. Ancak bu işlem otomatik gerçekleşmeyeceğinden, hak sahibi vatandaşların ZUS’a bizzat başvuru yapmaları ve elde edecekleri belgeyi işverenlerine iletmeleri gerekiyor.
Çalışma süresi kapsamı genişliyor
Yeni uygulama ile birlikte, özel sektör veya kamu sektörü ayrımı olmaksızın tüm çalışanlar için çalışma süresi hesaplamaları yeniden düzenleniyor. Bugüne kadar hizmet süresi kapsamında değerlendirilmeyen, ancak prim ödenen sözleşmeli işler (umowa zlecenie) ve kendi işini yürütme (samozatrudnienie) dönemleri artık dikkate alınacak. Bu durum, özellikle genç çalışanlar ve geçmişte farklı çalışma modelleriyle istihdam edilen milyonlarca kişi için ek izin hakları veya kıdem tazminatı gibi avantajlar sağlayabilir.
Hizmet süresi ve emeklilik ayrımı
Yeni düzenleme ile ilgili en büyük yanlış anlaşılmalardan biri, bu sürenin emeklilik haklarını etkileyeceğine dair olan inançtır. ZUS, bu değişikliklerin emeklilik süresine veya emekli maaşı hesaplama yöntemlerine doğrudan bir etkisinin olmadığını, sadece yıllık izin süresi, kıdem tazminatı veya jübile ödülleri gibi çalışana özel hakların belirlenmesinde kullanılan hizmet süresini kapsadığını net bir şekilde vurgulamaktadır.
Başvuru süreci ve dikkat edilmesi gerekenler
Düzenleme otomatik olarak uygulanmayacaktır. Çalışanların, eZUS hesabı üzerinden “stażowe” başvuru sihirbazını kullanarak ilgili belgeleri temin etmeleri ve bu belgeleri mevcut işverenlerine iletmeleri zorunludur. Eğer ZUS kayıtlarında eksiklik varsa, çalışma süresini kanıtlayıcı diğer belgelerin sunulması da mümkün kılınmıştır.
Belge tesliminde 24 aylık süre sınırı
Yeni haklardan yararlanabilmek için belirlenmiş bir süre sınırı mevcuttur. Kamu finans sektörü çalışanları için bu süre 1 Ocak 2026, özel sektör çalışanları için ise 1 Mayıs 2026 tarihinde başlar. Çalışanların, gerekli belgeleri işverenlerine sunmaları için 24 aylık bir süresi bulunmaktadır. Bu süre zarfında yapılmayan bildirimler, işveren tarafından dikkate alınmayabilir.
Kaynak : GazetaPrawna