Polonya’da yürürlüğe giren yeni mekan planlama reformu, “Warunki Zabudowy” (WZ) olarak bilinen yapılaşma kararlarının verilme sürecini kökten değiştiriyor. Söz konusu düzenleme, belediyelerin yerleşim bölgeleri üzerindeki denetimini artırmayı ve plansız yapılaşmanın önüne geçmeyi hedefliyor. Hükümet, yerel yönetimlerin yeni planlama belgelerini hazırlaması için tanınan süreyi Ağustos 2026’ya kadar uzatırken, yatırımcıların mevcut statüdeki haklarını korumaları için belirli yasal prosedürleri tamamlama zorunluluğu getiriliyor.
Mekansal Planlama Sisteminde Köklü Değişim
Polonya’da yıllardır beklenen en kapsamlı inşaat ve şehircilik reformu yürürlüğe giriyor. Reformun temel taşı, mevcut durum analizi çalışmalarının yerini alacak olan “plan ogólny” yani genel planlardır. Bu belgeler, belediyelerin gelecekteki gelişim yönünü belirleyen temel dokümanlar haline gelecek ve hangi bölgelerde yapılaşma izni verilebileceğini net bir şekilde kısıtlayacaktır.
Belediyelere Tanınan Ek Süre
Nisan ayı sonunda kabul edilen yasal düzenleme, yatırımcılar ve belediyeler için bir geçiş süreci öngörüyor. Yerel yönetimlerin, yüksek maliyetleri ve karmaşık hazırlık süreçleri nedeniyle talep ettiği süre uzatımı hükümet tarafından kabul edildi. Yeni genel planların oluşturulması için tanınan süre Ağustos 2026’ya kadar uzatıldı. OnGeo verilerine göre, tek bir planlama dokümanının hazırlık maliyeti 100 bin ile 300 bin PLN arasında değişebilmekte ve süreç 20 ayı bulabilmektedir.
Yatırımcıları Bekleyen Kısıtlamalar
Mevcut düzenlemelerde yerel imar planı bulunmayan bölgelerde “iyi komşuluk” ilkeleri çerçevesinde kolaylıkla alınabilen WZ kararları, reformla birlikte otomatik bir hak olmaktan çıkıyor. Artık bu kararların süresiz olma dönemi sona eriyor; reform sonrası alınan kararlar beş yıl ile sınırlandırılacak. 2025 sonuna kadar kesinleşmiş kararlar ise süresiz haklarını korumaya devam edecek.
Mülkiyet Hakkı Şartı
Reformun getirdiği bir diğer kritik değişiklik ise mülkiyet haklarına ilişkindir. 2027 yılından itibaren, yapılaşma kararı (WZ) başvurusunda bulunabilmek için başvuru sahibinin taşınmaz üzerinde yasal bir mülkiyet hakkına sahip olması şart koşulacak. Bu düzenleme, taşınmazın değerini yapay olarak yükselten spekülatif başvuruların önüne geçmeyi amaçlamaktadır.
Kaynak : GazetaPrawna