Polonya Sağlık Bakanlığı (Ministerstwo Zdrowia – MZ), kronik hastalıkların tedavisinde bürokrasiyi azaltacak ve doktorların iş yükünü hafifletecek yeni bir yasal düzenleme hazırlıyor. 2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanan “devam reçetesi” modeliyle, eczacılar belirli şartlar altında hastaların mevcut tedavilerini sürdürebilmeleri için reçete düzenleyebilecek. Sistem, tamamen Internetowe Konto Pacjenta (IKP) verileri üzerinden işleyecek olup, sadece doktor tarafından başlatılmış tedavileri kapsayacak. Düzenleme, özellikle psikiyatrik ilaçlara erişimde yaşanan gecikmeleri önlemeyi hedeflerken, morfin ve opioid gibi yüksek riskli maddeleri kapsam dışında bırakıyor.
Eczacıların Rolü ve Tedavi Devamlılığı
Polonya Sağlık Bakanlığı (Ministerstwo Zdrowia), eczacıların “tedavinin devamı kapsamında” reçete yazabilmesine olanak tanıyan bir yasa taslağı hazırladı. Bu sistem, milyonlarca kronik hastanın sadece rutin reçete yenileme işlemleri için doktor randevusu bekleme zorunluluğunu ortadan kaldırmayı hedefliyor. Hastalar için süreç oldukça net: Eğer bir tedavi doktor tarafından başlatılmışsa ve Internetowe Konto Pacjenta (IKP) sisteminde görünüyorsa, eczacı bu verileri analiz ederek tedaviyi sürdürebilecek. 🩺
Doktorların Kontrol Yetkisi Korunuyor
Yeni model eczacılara yetki verirken, doktorun sistem üzerindeki nihai denetimini sonlandırmıyor. Eczacı, reçete yazmadan önce hastanın IKP üzerindeki tedavi geçmişini ve doktorun daha önce düzenlediği reçeteleri incelemek zorunda olacak. Ayrıca doktorlar, hastanın durumunun klinik bir kontrol gerektirdiğini düşünürlerse, sistem üzerinden veya reçete üzerine “tedavinin devam ettirilemeyeceğine” dair bir not düşerek eczacının yetkisini kısıtlayabilecek. Bu sayede, doz değişikliği veya tetkik gerektiren durumlarda kontrol yine hekimde kalacak.
Kapsama Giren İlaçlar ve Psikiyatri Vurgusu
Taslak, devam reçetesi kapsamına girecek ürün kategorilerini net bir şekilde tanımlıyor. En dikkat çekici nokta ise psikotrop maddelerin bu sisteme dahil edilmesi oldu. Taslakta ticari isimler yerine I-P ve II-P grubu psikotrop maddelere atıfta bulunuluyor. Bu grupta özellikle anksiyete bozuklukları, uykusuzluk ve ADHD (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) tedavisinde kullanılan ilaçlar yer alıyor. Bu adımın, özellikle büyük şehirlerde psikiyatrist randevusu almak için aylarca bekleyen hastalar için hayati bir kolaylık sağlaması bekleniyor.
Yüksek Riskli Maddelere Sıkı Takip
Her ne kadar eczacıların yetkileri genişletilse de, suistimale açık olan ağır ağrı kesiciler ve uyuşturucu maddeler bu düzenlemenin dışında tutuluyor. Morfin, fentanil ve çeşitli opioid türevleri gibi maddeler için eczacılar devam reçetesi düzenleyemeyecek. Bu ilaçlar, bağımlılık riski ve dozaj takibi gerekliliği nedeniyle hekimlerin sıkı denetimi altında kalmaya devam edecek. Ayrıca Rpw sembollü özel reçeteler için geçerli olan miktar ve form şartları korunacak. 🚫
120 Gün Sınırı ve Tek Eczane Şartı
Düzenleme, ilaç stokçuluğunu ve kontrolsüz kullanımı önlemek adına belirli sınırlamalar getiriyor. Eczacı tarafından yazılan devam reçetesi, en fazla 120 günlük kullanım miktarını kapsayabilecek. Ayrıca, eczacı reçetesinin sadece düzenlendiği eczanede işleme alınması şartı getiriliyor. Bu kural, hem eczacının hastanın tedavi sürecindeki sorumluluğunu artırmayı hem de sistemin güvenliğini sağlamayı amaçlıyor.
Yasal Süreç ve Sorumluluklar
Şu an ön istişare aşamasında olan taslak, eczacılara e-reçete sistemine geçişten bu yana tanınan en geniş yetkileri sunuyor. Ancak bu yetki, eczacıların tedavi geçmişi analizi ve tıbbi dökümantasyon konusundaki sorumluluğunu da artırıyor. Eczacılar, uygunsuz kullanım şüphesi duyduklarında reçete düzenlemeyi reddetme hakkına sahip olacak. Taslağın parlamento süreci ve kesin yürürlük tarihi, Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü kapsamlı reçete reformu takvimine göre belirlenecek.
Hukuki Dayanak: Reçetelere dair kanun taslağı ve ilgili bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair madde 7, 24–28, 39 ve 41.
Kaynak : GazetaPrawna