Rusya, Ukrayna’daki askeri operasyonları sürdürmek amacıyla gönüllü asker sayısını artırmak için mali teşvikleri yükseltiyor. Janis Kluge’nin analizlerine göre, gönüllü alımlarda belirgin bir düşüş yaşanırken, bölgesel yönetimler Moskova’nın belirlediği kota doldurmak için ek ödemeler yapıyor. Ortalama bir Rus vatandaşı için cazip hale getirilen bu ekonomik teşviklere rağmen, gönüllü asker alımındaki yavaşlama Kremlin için zorlu seçenekler anlamına geliyor.
Para Karşılığı Askerlik: Kremlin’in Stratejisi
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri operasyonlarını sürdürme çabaları, yeterli sayıda asker sağlamak için ekonomik teşviklere dayalı bir mekanizmaya dayanıyor. Amaç, zorunlu askere alımın yol açabileceği toplumsal huzursuzlukları tetiklemeden, gönüllü asker sayısını artırarak Ukrayna üzerindeki baskıyı sürdürmek.
Gönüllü Asker Alımında Düşüş
Alman analist Janis Kluge’nin verilerine göre, Rusya’daki gönüllü asker alımları bu yılın ilk aylarında belirgin bir düşüş gösterdi. 2025 yılının ilk çeyreğiyle karşılaştırıldığında, gönüllü sayısı yaklaşık %20 azaldı. Bu durum, yılın ilk üç ayında yaklaşık 70 bin kişinin sözleşmeli asker olarak kaydolduğu, yani günde ortalama 800 kişinin gönüllü olduğu anlamına geliyor. Resmi rakamlar ise daha yüksek. Rusya Askerlik Komisyonu Başkanı Dmitriy Medvedev, Mart ayı sonunda “80 binden fazla” kişinin askere alındığını belirtmişti, bu da günde yaklaşık 1000 kişiye karşılık geliyor. Ancak Kluge, bölgesel bütçe verilerinin Medvedev’in açıklamalarını doğrulamadığını vurguluyor.
Artan Teşvikler ve Bölgesel Farklılıklar
Gönüllü asker alımındaki düşüşe rağmen, sözleşme imzalayanlara sunulan teşvikler artırılmış durumda. Bu teşvikler, 400 bin ruble (yaklaşık 18.900 TL) tutarındaki federal ödeme ve bölgesel yönetimlerin sağladığı ek ödemelerden oluşuyor. Bölgesel ödemeler, Moskova’nın belirlediği asker alım kotalarını doldurma başarısına göre sürekli güncelleniyor. Kluge’nin verilerine göre, bölgesel ödeme şu anda ortalama yaklaşık 1,5 milyon ruble (yaklaşık 70 bin TL) seviyesinde. 2025 yılının sonlarında ortalama bölgesel ödemeler yaklaşık 1,3 milyon rubleydi, ancak sonbaharda bir süreliğine 1,4 milyon rubleye yaklaşmıştı. Yıl sonu, savaşın maliyetlerinin birçoğunu Rus bölgelerine devreden Moskova için zorlu geçti. Bu durum, bölgeleri asker alımını finanse etmeye zorladı ve borç krizi nedeniyle birçok bölge ödemekleri kesmek zorunda kaldı. Bazı bölgeler ise kotaları doldurdukları için ödemeleri düşürdü.
Ekonomik Cazibe ve Yaşam Değiştiren Fırsatlar
Rusya’da ortalama brüt maaşın yaklaşık 83-89 bin ruble (yaklaşık 37-40 bin TL) olduğu, medyan maaşın ise sadece 40-48 bin ruble (yaklaşık 18-22 bin TL) olduğu göz önünde bulundurulduğunda, askere katılmak için sunulan yaklaşık 2 milyon ruble (yaklaşık 90 bin TL) ve sonrasındaki 200 bin ruble (yaklaşık 9 bin TL) maaş ile yaralanma veya ölüm durumunda yüksek tazminat, ortalama bir Rus vatandaşı için oldukça cazip. Bu durum, hem gönüllünün hem de ailesinin yaşamını değiştirebilecek bir fırsat sunuyor. Ayrıca çeşitli ayrıcalıklar ve borçların silinmesi imkanı da bu cazibeyi artırıyor. Rusya yönetimi, Ukrayna’daki savaşa katılmayı ekonomik açıdan son derece çekici hale getirmek için önemli adımlar attı. Tüm bunlara rağmen, asker alımındaki yavaşlama devam ediyor.
Kremlin İçin Zorlu Seçenekler
Rus ordusu için günde 200 asker eksik olması bile önemli bir sorun teşkil ediyor. Uzmanlar, Rusya’nın son iki yıldır aylık yaklaşık 20-30 bin asker kaybettiğini tahmin ediyor. Günde yaklaşık bin kişinin askere alınması, bu kayıpları telafi etmeye ve ordu yapısını yavaş yavaş genişletmeye yetiyordu. Bu durum, Kremlin için yeterliydi, çünkü amaçları Ukraynalıları ve Batı’yı yıpratmak. Kendi askerlerindeki yüksek kayıplar ise ikinci planda kalıyordu. Zaferin kaçınılmaz maliyetiydi. Ancak gönüllü asker alımı, sürekli bir saldırı halindeki ordunun ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalırsa, Kremlin bir ikilemle karşı karşıya kalacak.
Artan Baskı ve Zorunlu Askerlik İhtimali
Kremlin, öncelikle vatandaşları sözleşme imzalamaya zorlamak için baskıyı artırabilir. Bunun işaretleri şimdiden görülüyor. Mart ayı sonunda Ryazan bölgesindeki yetkililer, şirketlere çalışanlarının bir kısmını askere alınması için “aday göstermelerini” emretti. 300’den az çalışanı olan şirketler en az iki kişiyi, 500’den fazla çalışanı olanlar ise en az üç kişiyi seçmek zorunda. “The Moscow Times” gazetesinde yer alan bilgilere göre, Rus avukatlar bu tür bir emrin uygulamada yasalara aykırı olduğunu belirtiyor. Ancak bu durum, asker alım kotalarını doldurma baskısını gösteriyor. “CNN” televizyonu ise Nisan ayının başında, Rus öğrencilerle yaptığı görüşmelere dayanarak, üniversitelerde askere katılma konusunda baskının hızla arttığını iddia etti. Özellikle insansız hava aracı (drone) birliklerine katılım konusunda baskı yoğunlaşıyor.
Son Çare: Cephedeki Kayıpları Azaltmak
Bu baskıların etkili olmaması durumunda, Kremlin yeniden zorunlu askere alımı başlatabilir. Tıpkı 2022 sonbaharında olduğu gibi. Ancak bu adım, yetkililerin kesinlikle kaçınmak isteyeceği bir durum olarak görülüyor. Bu nedenle yıllardır gönüllü asker alımına büyük miktarda para harcanıyor. Bölgesel yönetimler, bütçelerinin %4-10’unu bu amaca ayırmak zorunda, bu da bazen sağlık veya eğitimden daha fazla kaynak ayırmak anlamına geliyor. Zorunlu askere alım, açıkça son çare olarak görülüyor. Muhtemelen toplumsal hoşnutsuzluk ve zaten ciddi bir işgücü kıtlığıyla mücadele eden ekonomiye etkisi nedeniyle.
Son seçenek ise cephedeki kayıpları azaltmak. Ancak Rus ordusu, savaşma biçimini hızla değiştiremiyor. Bu nedenle, yenilikler yoluyla kayıpları önemli ölçüde azaltamaz. Kalan tek seçenek, askeri operasyonların hızını yavaşlatmak. Bu da Ukrayna üzerindeki çok yönlü baskıdan vazgeçmek anlamına geliyor. Bu durum, 2023 sonbaharından beri izlenen temel savaş stratejisiyle çelişiyor.
Her iki son seçenek de Kremlin için ciddi başarısızlıklar olur ve mevcut stratejinin başarısız olduğunu gösterirdi. Bu nedenle Ukraynalılar, Rusların kayıplarını artırmaya çalışıyor. Amaç, askeri ihtiyaçlar ile asker alım sisteminin yetenekleri arasında daha büyük bir uyumsuzluk yaratmak. Bu nedenle Kremlin’in mevcut durumu sürdürmeye çalışacağı ve gönüllü asker alımını en üst düzeye çıkarmaya çalışacağı varsayılabilir. En azından görünüşte gönüllü, ancak giderek artan bir baskı altında.
Kaynak : Gazeta