Polonya Dijitalleşme Bakanlığı, sürücü belgeleri ve araç kayıtlarının kademeli olarak dijital ortama aktarılmasına ilişkin takvimi duyurdu. Bu süreç, Avrupa Birliği’nin dijitalleşme stratejisiyle uyumlu olarak, sürücü ve araç verilerinin ülke genelindeki telematik sistemlerde tamamen entegre edilmesini hedefliyor. İlk önemli değişiklikler 2027’de hayata geçirilecek, reformun tamamlanması ise 2028-2029 yılları arasında gerçekleşecek. Bu dönüşüm, bürokrasiyi azaltmayı, süreçleri hızlandırmayı ve dolandırıcılık riskini en aza indirmeyi amaçlıyor.
Geleneksel Belgelere Veda
Polonya’da sürücülerin kullandığı geleneksel araç ruhsatları ve plastik ehliyetler yerini dijital kayıtlara bırakacak. Planlamaya göre, 5 Haziran 2028 tarihinden itibaren araç ruhsatları mevcut şekliyle geçerliliğini yitirecek ve yerini Merkezi Araç Sicili’ndeki (Centralna Ewidencja Pojazdów) elektronik kayıtlara bırakacak. Bu, araçla ilgili tüm bilgilerin yalnızca dijital ortamda erişilebilir olacağı anlamına geliyor.
Gerçek Zamanlı Veri Güncellemesi
Yeni sistem, verilerin otomatik olarak oluşturulmasını ve gerçek zamanlı olarak güncellenmesini öngörüyor. Dijital araç ruhsatında, aracın marka ve modeli, ağırlığı, sahibi, teknik muayene sonuçları ve olası terkip nedenleri gibi bilgiler yer alacak. Bu çözüm, kontrol noktalarında veya idari işlemlerde sıklıkla karşılaşılan, gerçek durum ile belgelerdeki kayıtlar arasındaki tutarsızlık riskini ortadan kaldıracak.
Mevcut Durum ve Geçmiş Uygulamalar
1 Ekim 2018 tarihinden itibaren Polonyalı sürücüler, yanlarında fiziksel araç ruhsatı veya zorunlu trafik sigortası poliçesi bulundurmak zorunda değil. Polis, Merkezi Araç Sicili’nde (CEPiK) toplanan verilere erişiyor. Ancak, bugüne kadar araç satışı veya teknik muayene gibi birçok resmi durumda fiziksel belge hala gerekliydi. Değişikliklerin ardından bu zorunluluk tamamen ortadan kalkacak.
mObywatel Uygulaması ile Dijital Hizmetler
Reformun bir sonraki aşaması, vatandaşlar için dijital hizmetlerin işlevselliğinin genişletilmesini içeriyor. 29 Kasım 2027 tarihinden itibaren sürücüler, ehliyet işlemleriyle ilgili çoğu işi bir daireye gitmeden halledebilecekler. mObywatel uygulaması, ehliyet başvurusu, değişimi veya yenilenmesi için merkezi bir araç haline gelecek.
Dijitalleşmeyle Birlikte Artan Kolaylık
Yeni düzenlemeler, belgenin kaybolması veya hasar görmesi durumunda online bildirimde bulunma, belgenin alınımının teyit edilmesi ve reşit olmayan kişilerin yetkilendirilmesiyle ilgili işlemlerin (ebeveynlerin uzaktan onay vermesi dahil) gerçekleştirilmesini de mümkün kılacak. Bu çözümler, bürokrasiyi azaltmayı ve idari işlemlerin süresini kısaltmayı hedefliyor.
Kağıt Belgelerin Ortadan Kalkması
Önemli bir değişiklik, kağıt belgelerin sunulması zorunluluğunun kaldırılması olacak. Kurumlar, tıbbi, psikolojik muayeneler ve tamamlanan kurslarla ilgili verilere doğrudan merkezi sicillerden erişebilecekler. Bu, sürücülerin belge toplama zorunluluğunun sona ermesi anlamına geliyor.
İkinci El Araç Piyasasında Dijital Dönüşüm
Reform, ikinci el araç piyasasını da kapsayacak. 13 Kasım 2028 tarihinden itibaren araç satış sözleşmeleri elektronik ortamda yapılabilecek. Bu süreç, idari ve sigorta sistemleriyle entegre edilecek. Araç satışı, sözleşme hazırlığından araç devrinin bildirilmesine ve sigorta şirketinin bilgilendirilmesine kadar tamamen online olarak gerçekleştirilebilecek. Sürücüler ayrıca, araç plakalarının veya belgelerinin kaybolması durumunda şahsen bir daireye gitme zorunluluğu olmadan bildirimde bulunabilecekler.
Dolandırıcılık Riskine Karşı Önlem
Otomotiv piyasası uzmanları, bu süreçlerin dijitalleştirilmesinin, gizli kusurları olan araçların satışı veya belgelerin manipüle edilmesi gibi dolandırıcılık vakalarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.
Sürücü Cezalarında Şeffaflık
Yeni düzenlemeler, sürücülerin trafik kurallarını ihlal etmeleri durumunda uygulanan cezaların uygulanmasını da iyileştirecek. Özellikle mahkemeler ile kayıt sistemleri arasındaki bilgi akışının hızlandırılmasına odaklanılıyor.
Cezaların Uygulanmasında Netlik
Yeni düzenlemeler, araç kullanma yasağıyla ilgili verilerin merkezi sicillere iletilmesi için belirli zaman dilimleri belirliyor. Geçmişte yaşanan gecikmeler, cezalı kişilerin yasak olmasına rağmen araç kullanmaya devam etmesine neden olabiliyordu. Değişikliklerin uygulanmasıyla bu tür durumların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Avrupa Birliği Standartlarına Uygun Dijital Ehliyet
Dönüşüm, ehliyetleri de kapsıyor. Avrupa Birliği düzeyinde yürütülen çalışmalar kapsamında, mobil uygulamalarda erişilebilen tek bir dijital ehliyetin tanıtılması planlanıyor. Bu ehliyet, tüm üye ülkelerde geçerli olacak.
Dijital Ehliyetin Uygulanması
Mevcut planlara göre, dijital ehliyet en geç Kasım 2029’a kadar uygulamaya konulacak. Fiziksel ehliyet, yalnızca sürücünün talebi üzerine mevcut kalacak. Bu, plastik ehliyetin standart olmaktan çıkacağı ve yetkilendirme kanıtının temel formunun elektronik kayıt olacağı anlamına geliyor. Bu çözüm, Avrupa’da elektronik kimlikler, tıbbi belgeler ve vatandaş kimlik sistemleri gibi kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesi yönündeki daha geniş bir eğilime uyuyor.
Kaynak : GazetaPrawna